Mantra.Tips
bhagavad-gitagitakrishnaself-control

ధ్యాయతో విషయాన్పుంసః

Dhyayato Vishayan Pumsah (Bhagavad Gita 2.62) in Telugu · తెలుగు

🕉️ hindu·📿 11× జపం·🕐 ఉదయం, ధ్యాన సమయంలో, లేదా మనస్సు చంచలమైనప్పుడు ఎప్పుడైనా·📜 Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 62
Share:

అర్థం

భగవద్గీత 2.62 మనస్సు పతనమయ్యే మనస్తత్వాన్ని వివరిస్తుంది. విషయములపై మననం చేయడం ఆసక్తిని కలిగిస్తుందని, ఆసక్తి నుండి కోరిక పుడుతుందని, తీరని కోరిక కోపంగా మారుతుందని శ్రీకృష్ణుడు బోధిస్తాడు. తరువాతి శ్లోకంతో కలిసి, చంచలమైన మనస్సు నుండి వినాశనం వరకు దారితీసే గొలుసును ఇది చూపిస్తూ, సాధకుని మనస్సును కాపాడుకోమని హెచ్చరిస్తుంది.

మూలం & కథ

Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 62 · Veda Vyasa (Lord Krishna's teaching) · Itihasa (Mahabharata)

భగవద్గీత రెండవ అధ్యాయమైన సాంఖ్య యోగంలో, భగవంతుడైన శ్రీకృష్ణుడు స్థితప్రజ్ఞుని (స్థిరమైన జ్ఞానం కలవాని) లక్షణాలను వర్ణిస్తాడు. నియంత్రణలేని మనస్సు యొక్క ప్రమాదాన్ని చూపించడానికి, కేవలం విషయములపై మననం చేయడం ఎలా ఆసక్తిని, తరువాత కోరికను, తరువాత కోపాన్ని కలిగిస్తుందో ఈ శ్లోకంలో ఆయన వివరిస్తాడు — తరువాతి శ్లోకంలో పూర్తి వినాశనానికి దారితీసే గొలుసు ఇది.

శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు

ఆచార్యులు ఈ శ్లోకాన్ని అంతరంగ జీవితానికి అద్దంగా ఉదహరిస్తారు: లెక్కలేనన్ని పతనాలు ఒకే భోగపూరిత ఆలోచనతో మొదలవుతాయని వారు చెబుతారు; ఇక్కడ, గొలుసు యొక్క మొదటి కడియం వద్దనే మనస్సును గమనించడం నేర్చుకున్నవాడు, లేకుంటే తరువాత వచ్చే కోపం, మోహం నుండి కాపాడబడతాడు.

మంత్రం

ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్‌పై తాకి వినండి

ధ్యాయతో విషయాన్పుంసః సఙ్గస్తేషూపజాయతే। సఙ్గాత్ సంజాయతే కామః కామాత్క్రోధోఽభిజాయతే॥

dhyāyato viṣhayān puṁsaḥ saṅgas teṣhūpajāyate saṅgāt sañjāyate kāmaḥ kāmāt krodho ’bhijāyate

అర్థం:మనిషి విషయములను (ఇంద్రియ విషయములను) ధ్యానించినప్పుడు, వాటిపై ఆసక్తి కలుగుతుంది; ఆసక్తి నుండి కోరిక జనిస్తుంది, కోరిక నుండి కోపం పుడుతుంది.

పదం-పదం అర్థం

ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి

ధ్యాయతః🔊dhyāyataḥధ్యానిస్తూ, మననం చేస్తూ
విషయాన్🔊viṣhayānవిషయములను (ఇంద్రియ విషయములను)
పుంసః🔊puṁsaḥమనిషికి, పురుషునికి
సఙ్గః🔊saṅgaḥఆసక్తి
తేషు🔊teṣhuవాటిపై (విషయములపై)
ఉపజాయతే🔊upajāyateకలుగుతుంది
సఙ్గాత్🔊saṅgātఆసక్తి నుండి
సంజాయతే🔊sañjāyateజనిస్తుంది, పుడుతుంది
కామః🔊kāmaḥకోరిక
కామాత్🔊kāmātకోరిక నుండి
క్రోధః🔊krodhaḥకోపం
అభిజాయతే🔊abhijāyateపుడుతుంది

Dhyayato Vishayan Pumsah (Bhagavad Gita 2.62) పారాయణ ప్రయోజనాలు

మనస్సు పతనమయ్యే సూక్ష్మ గొలుసును వెల్లడిస్తుంది — మననం, ఆసక్తి, కోరిక, కోపం.

ఆత్మనిగ్రహానికి శక్తివంతమైన సాధనం, హానికరమైన ఆలోచనలను వాటి మూలంలోనే పట్టుకోవడంలో సహాయపడుతుంది.

మనస్సును అనారోగ్యకరమైన కోరికల నుండి, వివేకనాశనం నుండి కాపాడటానికి దీనిని పఠించి, మననం చేస్తారు.

కోపం, కోరికల మనస్తత్వాన్ని బోధిస్తూ, అంతరంగ నైపుణ్యానికి దారితీసే అవగాహనను తెస్తుంది.

వైరాగ్యాన్ని (నిర్లిప్తతను), ఆధ్యాత్మిక మార్గంలో మనస్సు స్థిరత్వాన్ని పెంపొందించడంలో సహాయపడుతుంది.

Dhyayato Vishayan Pumsah (Bhagavad Gita 2.62) పారాయణ విధి

జప సంఖ్య11సార్లు
ఉత్తమ సమయంఉదయం, ధ్యాన సమయంలో, లేదా మనస్సు చంచలమైనప్పుడు ఎప్పుడైనా

ఈ శ్లోకాన్ని నెమ్మదిగా పఠించి, అందులో వర్ణించిన ప్రతి కడియంపై ధ్యానించండి — విషయములపై మననం దశలవారీగా ఆసక్తి, కోరిక, కోపానికి ఎలా దారితీస్తుందో. హానికరమైన మానసిక ధోరణులను వాటి మూలంలోనే గుర్తించి, నిలువరించడానికి దీనిని ఆత్మావగాహన సాధనంగా మననం చేస్తారు.

తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు

ఈ పేజీలో పూర్తి Dhyayato Vishayan Pumsah (Bhagavad Gita 2.62) తెలుగు లిపిలో ఇవ్వబడింది — అవే మూల శ్లోకాలు, అక్షరం-అక్షరం లిప్యంతరించి, మీరు సౌకర్యంగా చదివి పఠించగలిగేలా. ఏ పంక్తిపైన అయినా (లేదా ▶ బటన్) తాకి దాని పఠనం వినండి.
అవును — లిపి మాత్రమే మారుతుంది; పదాలు, వాటి అర్థం మూలమే. ఈ పేజీలోని శ్లోకం-శ్లోకం అర్థం, ప్రయోజనాలు, పారాయణ విధి యథాతథంగా వర్తిస్తాయి.
భగవద్గీత 2.62 నుండి, దీని అర్థం: 'మనిషి విషయములను ధ్యానించినప్పుడు, వాటిపై ఆసక్తి కలుగుతుంది; ఆసక్తి నుండి కోరిక జనిస్తుంది, కోరిక నుండి కోపం పుడుతుంది.' మనస్సు విషయములపై మననం చేయడం ద్వారా కోపానికి దారితీసే గొలుసును ఎలా ప్రారంభిస్తుందో ఇది వివరిస్తుంది.
ఈ శ్లోకం తరువాతి శ్లోకంతో (2.63) కలిసి అధోగతి గొలుసును వర్ణిస్తుంది: విషయములపై మననం → ఆసక్తి → కోరిక → కోపం → మోహం → స్మృతినాశనం → బుద్ధినాశనం → వినాశనం. మనస్సు ఎలా పతనమవుతుందో అన్న గీత యొక్క అత్యధికంగా ఉదహరించబడే బోధనలలో ఇది ఒకటి.
కోపం, కోరికల మూలాన్ని వెల్లడించడం ద్వారా, ఇది సాధకునికి ప్రారంభంలోనే జోక్యం చేసుకునే అవగాహనను ఇస్తుంది — విషయములపై మననం చేసే మొదటి దశనే, అది కోరిక, కోపంగా పెరగకముందే పట్టుకోవడం. ఇది ఆత్మనిగ్రహానికి, భావోద్వేగ సమతుల్యతకు ఆచరణాత్మక మార్గదర్శి.

ఇవి కూడా చదవండి

ఉపయోగపడిందా? ఆత్మీయులతో పంచుకోండి 🙏

Share:

పూర్తి Dhyayato Vishayan Pumsah (Bhagavad Gita 2.62)ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి