આપત્સુ મિત્રં જાનીયાત્ — Word-by-Word Meaning
आपत्सु मित्रं जानीयात्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
आपत्सु
āpatsu
વિપત્તિમાં, સંકટના સમયે
मित्रम्
mitram
સાચો મિત્ર
जानीयात्
jānīyāt
જાણવું જોઈએ, ઓળખાય છે
युद्धे
yuddhe
યુદ્ધમાં, સંગ્રામમાં
शूरम्
śūram
વીર, સાચો શૂરવીર
ऋणे
ṛṇe
ઋણના (મામલે) માં, જ્યારે ધન ઉધાર અપાય
शुचिम्
śucim
પ્રામાણિક, સત્યનિષ્ઠ વ્યક્તિ
भार्याम्
bhāryām
(સાચી) પત્નીને
क्षीणेषु वित्तेषु
kṣīṇeṣu vitteṣu
જ્યારે ધન ક્ષીણ થાય, જ્યારે સંપત્તિ ખતમ થાય
व्यसने
vyasane
વિપત્તિમાં, સંકટ અને કષ્ટમાં
च
ca
અને
सुहृज्जनम्
suhṛj-janam
શુભચિંતક, સાચો સંબંધી કે સ્વજન
Complete Translation
સાચા મિત્રને વિપત્તિમાં, સાચા વીરને યુદ્ધમાં, પ્રામાણિક વ્યક્તિને ઋણ (લેવડ-દેવડ)ના મામલે, સાચી પત્નીને ધન ક્ષીણ થાય ત્યારે, અને સાચા સંબંધીને સંકટમાં ઓળખાય છે. આ શ્લોક શીખવે છે કે લોકોની વાસ્તવિક યોગ્યતા સારા સમયમાં નહીં, પણ મુશ્કેલીની ઘડીમાં પ્રગટ થાય છે.
Origin & History
Source: Subhashita / Chanakya-niti (classical Sanskrit niti verse)
Author: Unknown (traditional; commonly cited in Chanakya-niti)
Period: Classical Sanskrit literature
આ શ્લોક સંસ્કૃત નીતિ-શાસ્ત્રની સમૃદ્ધ પરંપરાનો છે — સુભાષિત-સંગ્રહો તથા ચાણક્ય-નીતિ જેવા ગ્રંથોમાં સચવાયેલ વ્યવહારુ આચરણની બુદ્ધિ. જીવનની કસોટીની ક્ષણોની પોતાની ચોક્કસ યાદી સાથે, સાચી મિત્રતા, હિંમત, પ્રામાણિકતા અને સમર્પણ માત્ર કસોટીની ઘડીમાં જ પ્રગટ થાય છે એ વિશે સૌથી વધુ ઉદ્ધૃત શિક્ષાઓમાંની એક બની ગયો છે.
Frequently Asked Questions
આપત્સુ મિત્રં જાનીયાત્ નો અર્થ શું છે?▼
એનો અર્થ છે 'સાચા મિત્રને વિપત્તિમાં ઓળખાય છે.' શ્લોક આગળ કહે છે — સાચા વીરને યુદ્ધમાં, પ્રામાણિકને ધનના મામલે, સમર્પિત જીવનસાથીને ધન નષ્ટ થાય ત્યારે, અને સાચા સંબંધીને સંકટમાં ઓળખાય છે; બધાની વાસ્તવિક યોગ્યતા મુશ્કેલ સમયમાં જ પ્રગટ થાય છે.
આ શ્લોકનો બોધ શું છે?▼
કે લોકોની સચ્ચાઈ સમૃદ્ધિમાં નહીં, પણ મુશ્કેલ સમયમાં પરખાય અને પ્રગટ થાય છે. જે મુશ્કેલી દરમિયાન નિષ્ઠાવાન અને સહાયક રહે છે, એ જ સાચા વિશ્વસનીય મિત્રો, જીવનસાથી અને સ્વજન છે.
શું આ શ્લોક કોઈ ખાસ ગ્રંથનો છે?▼
આ શાસ્ત્રીય સંસ્કૃતનું જાણીતું સુભાષિત (બુદ્ધિમત્તાભર્યું વચન) છે, જે મિત્રતા અને આચરણ પર નીતિ-સાહિત્યમાં વ્યાપકપણે ઉદ્ધૃત છે, અને ઘણીવાર ચાણક્ય-નીતિ જેવી સંગ્રહ-પરંપરામાં ઉલ્લેખાય છે.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →