શ્રીમદ્ ભગવદ્ગીતા ૧.૩૧ — નિમિત્તાનિ ચ પશ્યામિ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १.३१ — निमित्तानि च पश्यामि
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
निमित्तानि
nimittāni
શુકન; લક્ષણ; સંકેત
च
cha
અને
पश्यामि
paśhyāmi
હું જોઉં છું
विपरीतानि
viparītāni
વિપરીત; અમંગળ; પ્રતિકૂળ
केशव
keśhava
હે કેશવ (શ્રીકૃષ્ણ)
न
na
નહીં
च
cha
અને; પણ
श्रेयः
śhreyaḥ
કલ્યાણ; હિત; ભલાઈ
अनुपश्यामि
anupaśhyāmi
હું જોઉં છું; મને આભાસ થાય છે
हत्वा
hatvā
મારીને; વધ કરીને
स्वजनम्
sva-janam
પોતાના સ્વજનોને
आहवे
āhave
યુદ્ધમાં
Complete Translation
હે કેશવ! હું અપશુકનોને પણ વિપરીત જ જોઈ રહ્યો છું, અને યુદ્ધમાં મારા સ્વજનોને મારીને મને કોઈ કલ્યાણ પણ દેખાતું નથી.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 1, Verse 31
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
પ્રથમ અધ્યાય અર્જુન વિષાદ યોગમાં, બંને બાજુ પોતાના સ્વજનોને જોઈને અર્જુનનો સંકલ્પ તૂટી જાય છે. શ્રીકૃષ્ણને કેશવ કહીને સંબોધતાં તે સ્વીકારે છે કે તેને માત્ર અમંગળ શુકન દેખાય છે અને પોતાના લોકોને મારવામાં કોઈ કલ્યાણ નથી. સંજય આ વધતી નિરાશાને ધૃતરાષ્ટ્રને શ્રીકૃષ્ણના ઉપદેશની પ્રસ્તાવના રૂપે સંભળાવે છે.
Frequently Asked Questions
ભગવદ્ગીતા ૧.૩૧ માં અર્જુન શું વ્યક્ત કરી રહ્યો છે?▼
અર્જુન શ્રીકૃષ્ણને કહે છે કે તેને માત્ર અમંગળ શુકન દેખાય છે અને પોતાના જ સ્વજનોને યુદ્ધમાં મારવાથી કોઈ કલ્યાણ થતું દેખાતું નથી. આ તેના વધતા શોક અને એ વિશ્વાસને વ્યક્ત કરે છે કે આવા યુદ્ધથી કોઈ વાસ્તવિક હિત ન થઈ શકે.
અહીં અર્જુન શ્રીકૃષ્ણને 'કેશવ' કેમ કહે છે?▼
'કેશવ' એ શ્રીકૃષ્ણનું એક નામ છે, જેની પારંપરિક વ્યાખ્યા સુંદર કેશવાળા અથવા કેશી દૈત્યના સંહારક તરીકે થાય છે. અર્જુન પોતાના સંશય વ્યક્ત કરતી વખતે પણ શ્રીકૃષ્ણને આદરપૂર્વક સંબોધે છે, જે ભ્રમ વચ્ચે પણ પ્રભુ પ્રત્યે તેના વિશ્વાસને દર્શાવે છે.
આ શ્લોકમાં 'શ્રેય'નો અર્થ શું છે?▼
'શ્રેય'નો અર્થ છે વાસ્તવિક હિત અથવા સ્થાયી કલ્યાણ, જે માત્ર સુખ કે અલ્પકાલિક લાભથી વિપરીત છે. અર્જુન કહે છે કે તેને યુદ્ધમાં કોઈ 'શ્રેય' દેખાતું નથી, એ વિષય જેને શ્રીકૃષ્ણ આગળ પ્રિય (પ્રેય) અને વાસ્તવિક હિત (શ્રેય)ના ભેદના ઉપદેશ દ્વારા વિકસાવે છે.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →