Mantra.Tips

ભગવદ્ગીતા 11.8 — ન તુ માં શક્યસે દ્રષ્ટુમ્ — Word-by-Word Meaning

श्रीमद्भगवद्गीता ११.८ — न तु मां शक्यसे द्रष्टुम्

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

na
નહીં
तु
tu
પરંતુ
माम्
mām
મને
शक्यसे
śhakyase
તું સમર્થ છે
द्रष्टुम्
draṣhṭum
જોવામાં
अनेन एव
anena eva
આ જ
स्वचक्षुषा
sva-chakṣhuṣhā
તારાં (પ્રાકૃત) નેત્રોથી
दिव्यम्
divyam
દિવ્ય
ददामि
dadāmi
હું આપું છું
ते
te
તને
चक्षुः
chakṣhuḥ
નેત્ર; દૃષ્ટિ
पश्य
paśhya
જો
मे
me
મારી
योगम् ऐश्वरम्
yogam aiśhwaram
ઈશ્વરીય યોગશક્તિ અને ઐશ્વર્ય

Complete Translation

પરંતુ તું તારાં આ (પ્રાકૃત) નેત્રોથી મને જોવા સમર્થ નથી; તેથી હું તને દિવ્ય નેત્ર આપું છું. મારી ઈશ્વરીય યોગશક્તિને જો!

Origin & History

Source: Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 8

Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)

Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)

અગિયારમા અધ્યાય, વિશ્વરૂપદર્શન યોગ, માં અર્જુન શ્રીકૃષ્ણને પોતાનું વિશ્વરૂપ જોવાની પ્રાર્થના કરે છે. શ્રીકૃષ્ણ સંમત થાય છે, પરંતુ જણાવે છે કે માનવ-નેત્ર એવા દર્શનને ગ્રહણ કરી શકતાં નથી. તેથી તેઓ અર્જુનને દિવ્ય નેત્ર પ્રદાન કરે છે, જે પછી સંજય — ધૃતરાષ્ટ્રને સંભળાવતા — આગળ આવનારા વિશ્વરૂપના વિસ્મયકારી દર્શનનું વર્ણન કરે છે.

Frequently Asked Questions

ભગવદ્ગીતા 11.8માં શ્રીકૃષ્ણ અર્જુનને શું આપે છે?
શ્રીકૃષ્ણ અર્જુનને 'દિવ્ય નેત્ર' (દિવ્યચક્ષુ) પ્રદાન કરે છે, એક વિશેષ આધ્યાત્મિક દૃષ્ટિ, કેમ કે વિશ્વરૂપને સામાન્ય પ્રાકૃત નેત્રોથી જોઈ શકાતું નથી. આ દિવ્ય દૃષ્ટિથી અર્જુન ભગવાનના અનંત ઐશ્વર્યને જોઈ શકે છે.
વિશ્વરૂપને ભૌતિક નેત્રોથી કેમ જોઈ શકાતું નથી?
વિશ્વરૂપ દિવ્ય અને અનંત છે, ભૌતિક ધારણાની સીમાઓથી પર. જેમ એક નાનો દીપક સમગ્ર આકાશને પ્રકાશિત કરી શકતો નથી, તેમ સામાન્ય નેત્રો ભગવાનના અસીમ રૂપને ગ્રહણ કરી શકતાં નથી; કેવળ દિવ્ય રૂપે પ્રદત્ત દૃષ્ટિ જ એ કરી શકે છે.
આ શ્લોકમાં 'યોગમૈશ્વરમ્' શું છે?
'યોગમૈશ્વરમ્' શ્રીકૃષ્ણની ઈશ્વરીય યોગશક્તિને સૂચવે છે — તેમનું દિવ્ય, ઐશ્વર્યમય વૈભવ અને એ રહસ્યમય સામર્થ્ય જેનાથી સમગ્ર બ્રહ્માંડ તેમની અંદર સમાયેલું છે. અર્જુનને આ જ પરમ શક્તિ જોવા આમંત્રિત કરાય છે.
આ શ્લોકનો આધ્યાત્મિક ઉપદેશ શું છે?
તે શીખવે છે કે ભગવાનનું સાચું દર્શન કૃપાની ભેટ છે. સાધક ભક્તિથી હૃદયને શુદ્ધ કરી શકે છે, પરંતુ આત્મ-સાક્ષાત્કારની ઉચ્ચતર 'દિવ્ય દૃષ્ટિ' આખરે ભગવાન દ્વારા જ પ્રદાન કરાય છે, જે આપણને નમ્ર અને શરણાગત રહેવાનું યાદ કરાવે છે.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →