ભદ્રં કર્ણેભિઃ શૃણુયામ
ભદ્રં કર્ણેભિઃ શૃણુયામ in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
ભદ્રં કર્ણેભિઃ સૌથી પ્રિય વૈદિક શાન્તિ-મંત્રોમાંનો એક છે, ઋગ્વેદની પ્રાર્થના જે મુંડક સહિત અનેક ઉપનિષદોના આરંભમાં આવે છે. તે દેવોને પ્રાર્થના કરે છે કે અમે કાનથી માત્ર શુભ સાંભળીએ, આંખોથી માત્ર શુભ જોઈએ, અને સ્વસ્થ તથા દૃઢ શરીરથી દેવો દ્વારા નિર્ધારિત પૂર્ણ આયુને તેમની સ્તુતિમાં વિતાવીએ. 'ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ'થી પૂરો થતો આ મંત્ર શાસ્ત્ર-અધ્યયન અને ઉપાસનાના આરંભમાં સંવાદિતા અને કલ્યાણ માટે ગવાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Rig Veda 1.89.8; Shanti Mantra of the Mundaka and other Upanishads · Traditional (Vedic) · Vedic
ભદ્રં કર્ણેભિઃ ઋગ્વેદની એક પ્રાચીન પ્રાર્થના છે જે પવિત્ર અધ્યયનની ઉંબરા પર શાન્તિ-પાઠ, એટલે કે શાન્તિ-આહ્વાન, તરીકે વપરાવા લાગી. તે મુંડક ઉપનિષદના આરંભમાં આવે છે અને અથર્વ તથા ઋગ્વેદ પરંપરાઓમાં શાસ્ત્ર-પાઠ પૂર્વે વંચાય છે. તેમાં ઉપાસકો, દેદીપ્યમાન દેવોને સંબોધીને, પ્રાર્થના કરે છે કે તેમના કાન માત્ર શુભ સાંભળે અને આંખો માત્ર શુભ જુએ, તેમના શરીર દૃઢ અને સ્વસ્થ રહે, અને તેઓ દેવો દ્વારા આપેલ પૂર્ણ આયુને દિવ્યની સ્તુતિમાં વિતાવે. તેને પૂરો કરતું ત્રિવિધ 'શાન્તિઃ' અસ્તિત્વના પ્રત્યેક સ્તર પર શાન્તિનું આહ્વાન કરે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
મનાય છે કે આ આહ્વાનથી અધ્યયન કે ઉપાસનાનો આરંભ કરવાથી વાતાવરણ પવિત્ર અને સંવાદિતાપૂર્ણ બને છે, જેથી સાધકની ઇન્દ્રિયો, મન અને શરીર શુભને અનુકૂળ થઈ જાય છે; તેના દ્વારા ઉચ્ચારાયેલ ત્રિવિધ શાન્તિ ત્રણ પ્રકારના ક્લેશો — ભીતરથી, અન્ય પ્રાણીઓથી અને પ્રકૃતિની શક્તિઓથી ઉદ્ભવતા — ને દૂર કરનારી મનાય છે.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
ૐ ભદ્રં કર્ણેભિઃ શૃણુયામ દેવાઃ । ભદ્રં પશ્યેમાક્ષભિર્યજત્રાઃ । સ્થિરૈરઙ્ગૈસ્તુષ્ટુવાંસસ્તનૂભિઃ । વ્યશેમ દેવહિતં યદાયુઃ ॥ ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ ॥
oṁ bhadraṁ karṇebhiḥ śṛṇuyāma devāḥ bhadraṁ paśyemākṣabhir yajatrāḥ sthirair aṅgais tuṣṭuvāṁsas tanūbhiḥ vyaśema devahitaṁ yad āyuḥ oṁ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ
અર્થ:ૐ. હે દેવગણ! અમે અમારા કાનથી શુભ (મંગલમય) જ સાંભળીએ; હે પૂજનીય દેવો! અમે અમારી આંખોથી શુભ જ જોઈએ. દૃઢ અંગો અને સ્વસ્થ શરીરથી આપની સ્તુતિ કરતાં, અમે દેવો દ્વારા આપેલ પૂર્ણ આયુનો ઉપભોગ કરીએ. ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
ભદ્રં કર્ણેભિઃ શૃણુયામ પાઠના લાભ
પવિત્ર અધ્યયન, ઉપાસના અને કાર્યારંભ પૂર્વે વંચાતું એક ઉત્કૃષ્ટ વૈદિક શાન્તિ-આહ્વાન (શાન્તિ-મંત્ર).
ઇન્દ્રિયોને શુભ તરફ વાળવાની પ્રાર્થના — માત્ર સારું અને ઉન્નત સાંભળવું અને જોવું.
પોતાનું પૂર્ણ, ઈશ્વર-પ્રદત્ત આયુ જીવવા માટે સ્વાસ્થ્ય, બળ અને સ્વસ્થ શરીરનું આહ્વાન કરે છે.
જીવન અને ઇન્દ્રિયોને દિવ્યની સ્તુતિ અને સેવામાં લગાવી ભક્તિભાવ વિકસાવે છે.
'શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ' દ્વારા આહ્વાન કરાયેલા ત્રણ સ્તરો પર — ભીતર, આસપાસ અને ઉપરથી — સંવાદિતા અને શાન્તિ લાવે છે.
આધ્યાત્મિક સાધના અને અધ્યયનના આરંભમાં શાન્ત, સાત્ત્વિક મનોભાવ સ્થાપે છે.
ભદ્રં કર્ણેભિઃ શૃણુયામ જપ વિધિ
'ૐ'થી શરૂ કરી શ્લોકને શાન્ત અને સ્પષ્ટ રીતે, એક સામૂહિક પ્રાર્થના તરીકે (તેમાં 'હું' નહીં, 'અમે' વપરાય છે) વાંચો, સાથે અધ્યયન અને ઉપાસના કરનાર સૌના કલ્યાણની કામના કરતાં. તેની પ્રાર્થનાઓ પર મનન કરો: માત્ર શુભ સાંભળવું-જોવું; સ્વસ્થ શરીર રાખવું; પૂર્ણ જીવન દિવ્યની સ્તુતિમાં વિતાવવું. 'ૐ શાન્તિઃ શાન્તિઃ શાન્તિઃ'થી સમાપ્ત કરો, ત્રણે 'શાન્તિ'ને શરીર, મન અને પરિવેશની શાન્તિ માટે ધીમે ધીમે ઉચ્ચારતાં. પરંપરાગત રીતે તેને શાસ્ત્ર-પાઠ પૂર્વે જપાય છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ ભદ્રં કર્ણેભિઃ શૃણુયામ શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ