ભ્રુકુટીકુટિલાત્તસ્યા (દેવીની ભ્રમરથી કાળીનો પ્રાદુર્ભાવ) — Word-by-Word Meaning
भ्रुकुटीकुटिलात्तस्या (देवी की भृकुटि से काली का प्रादुर्भाव)
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
भ्रुकुटीकुटिलात्
bhrukuṭī-kuṭilāt
વાંકી, તંગ થયેલી ભ્રમરથી
तस्याः ललाटफलकात्
tasyāḥ lalāṭa-phalakāt
તેમના લલાટ-પટલમાંથી
द्रुतम्
drutam
અચાનક, ઝડપથી
काली करालवदना
kālī karāla-vadanā
કાળી, વિકરાળ મુખવાળાં
विनिष्क्रान्ता असिपाशिनी
viniṣkrāntā asi-pāśinī
ખડ્ગ અને પાશ લઈને પ્રગટ થયાં
विचित्रखट्वाङ्गधरा
vicitra-khaṭvāṅga-dharā
વિચિત્ર ખટ્વાંગ (મુંડ-શીર્ષ દંડ) ધારિણી
नरमालाविभूषणा
nara-mālā-vibhūṣaṇā
નર-મુંડોની માળાથી વિભૂષિત
द्वीपिचर्मपरीधाना
dvīpi-carma-parīdhānā
વાઘ-ચર્મ પહેરેલાં
शुष्कमांसातिभैरवा
śuṣka-māṃsāti-bhairavā
સૂકા માંસથી અત્યંત ભયંકર
अतिविस्तारवदना
ati-vistāra-vadanā
અત્યંત પહોળા મુખવાળાં
जिह्वाललनभीषणा
jihvā-lalana-bhīṣaṇā
લપલપતી જીભથી ભયાનક
निमग्नारक्तनयना
nimagnā-rakta-nayanā
ઊંડે ધસેલા લાલ નેત્રવાળાં
नादापूरितदिङ्मुखा
nādāpūrita-diṅmukhā
પોતાની ગર્જનાથી દિશાઓને ભરનારાં
Complete Translation
તેમની ભ્રમરથી વાંકા થયેલા લલાટ-પટલમાંથી અચાનક કાળી પ્રગટ થયાં — વિકરાળ મુખવાળાં, ખડ્ગ અને પાશ ધારણ કરેલાં, વિચિત્ર ખટ્વાંગ લીધેલાં, નર-મુંડોની માળાથી વિભૂષિત, વાઘ-ચર્મ પહેરેલાં, સૂકા માંસથી અત્યંત ભયંકર; જેમનું મુખ અત્યંત પહોળું, લપલપતી જીભથી ભયાનક, ઊંડે ધસેલા લાલ નેત્રવાળું, અને જેમની ગર્જનાથી દિશાઓ ભરાઈ ગઈ.
Origin & History
Source: Durga Saptashati Chapter 7
Author: Sage Markandeya (Markandeya Purana)
Period: c. 400–600 CE (Markandeya Purana)
દૈત્યરાજ શુંભે પોતાના સેનાપતિ ચંડ અને મુંડને ચતુરંગિણી સેના સાથે દેવીને પકડવા મોકલ્યા. જેવા તેઓ તેમને બંદી બનાવવા આગળ વધ્યા, અંબિકાનું મુખ ક્રોધથી કાળું પડી ગયું, અને તેમના લલાટની વાંકી ભ્રમરથી ઉગ્ર દેવી કાળી ખડ્ગ અને પાશ લઈને પ્રગટ થયાં. કાળીએ દૈત્ય-સેનાઓને ગળી ગયાં અને ચંડ તથા મુંડના માથા કાપી નાખ્યા, જેના કારણે દેવીએ તેમને 'ચામુંડા' નામ આપ્યું.
Frequently Asked Questions
આ શ્લોકો અનુસાર દેવી કાળીનો પ્રાદુર્ભાવ કેવી રીતે થયો?▼
જ્યારે ચંડ અને મુંડ દૈત્યોએ આક્રમણ કર્યું, ત્યારે અંબિકા અત્યંત ક્રુદ્ધ થઈ ગયાં અને તેમનું મુખ શાહી જેવું કાળું પડી ગયું. તેમની વાંકી, તંગ ભ્રમરથી કાળી અચાનક પ્રગટ થયાં — વિકરાળ મુખવાળાં, ખડ્ગ, પાશ અને મુંડ-દંડ લઈને — દૈત્ય-સેનાઓનો સંહાર કરવા.
કાળીને આટલા ભયંકર સ્વરૂપમાં કેમ બતાવાય છે?▼
કાળીની મુંડમાળા, વાઘ-ચર્મ, લપલપતી જીભ અને ધસેલા લાલ નેત્ર તે સર્વગ્રાસી શક્તિનું પ્રતીક છે જે બુરાઈનો નાશ કરે છે અને કાળને પણ ગ્રસી લે છે. તેમનું ઉગ્ર રૂપ રક્ષક છે: તે દુષ્ટોને ભયભીત કરે છે અને ભક્તની રક્ષા કરે છે.
આ દુર્ગા સપ્તશતીના કયા અધ્યાયમાંથી છે?▼
આ દુર્ગા સપ્તશતીના સાતમા અધ્યાય (ચંડ-મુંડ-વધ) ના 5 થી 7 શ્લોકો છે, જે દેવી મહાસરસ્વતી અધિષ્ઠિત ઉત્તમ ચરિતનો ભાગ છે.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →