શ્રીભુવનેશ્વર્યષ્ટકમ્ (ભુવનેશ્વરી સ્તોત્રમ્) — Word-by-Word Meaning

દેવીએ કહ્યું — હે પ્રભો! ભૈરવોમાં શ્રેષ્ઠ! દયાળુ, ભક્તવત્સલ! જો હું તમારી પ્રિયા છું તો ભુવનેશ્વરીનું સ્તવ કહો. ઈશ્વરે કહ્યું — હે દેવી! સાંભળો, શુભ ભુવનેશ્યષ્ટક કહું છું, જેને જાણવા માત્રથી ત્રૈલોક્યનું મંગળ થાય છે. ઓમ્. જગતના આધાર, ભવપ્રિયા, ભુક્તિ-મુક્તિ આપનારી, રમ્યા, રમણીયા અને શુભ લાવનારી ભુવનેશ્વરીને હું પ્રણામ કરું છું. હે દેવી! તમે સ્વાહા છો, તમે સ્વધા છો; તમે યજ્ઞ અને યજ્ઞની નાયિકા છો; તમે નાથ છો, તમોહર્ત્રી છો, વ્યાપ્ય-વ્યાપકથી રહિત છો. તમે આધાર છો અને તમે ઇજ્યા (પૂજા) છો; તમે જ્ઞાન, જ્ઞેય અને પરમ પદ છો; તમે શિવ છો, તમે સ્વયં વિષ્ણુ છો, તમે પરમ અવ્યય આત્મા છો. તમે કારણ અને કાર્ય બંને છો; તમે લક્ષ્મી છો અને તમે હુતાશન (અગ્નિ) છો; તમે સોમ, રવિ અને કાળ છો; તમે ધાતા અને મારુત (વાયુ) છો. તમે ગાયત્રી અને સાવિત્રી છો; તમે માયા અને હરિપ્રિયા છો; તમે જ એકમાત્ર પરાશક્તિ છો; તમે જ ગુરુનું રૂપ ધારણ કરો છો. તમે કાળ છો અને કાળથી અતીત પણ; તમે જ જગતની શ્રી (શોભા) છો; હે કરુણામયી! તમે જ સર્વ કાર્ય અને સર્વનું કારણ છો. હે વરાનને! આ આદ્યા ભુવનેશ્વરીનું અષ્ટક છે. જે મનુષ્ય શ્રદ્ધા અને પ્રસન્ન મનથી તેને ત્રિકાળ વાંચે છે, તેને વશ સિદ્ધિઓ થાય છે, ઘરમાં સંપત્તિ વશ રહે છે, અને આ સ્તોત્રના પ્રભાવથી રાજાઓ પણ વશ આવે છે. ભૂત, પ્રેત, પિશાચ આદિ અને ગ્રહો તેની દિશા તરફ જોતા પણ નથી. સાધક જે જે કામના કરે છે, ભુવનેશ્વરીની કૃપાથી તે પ્રાપ્ત કરે છે. તેના સમાન કોઈ સ્તોત્ર ત્રિભુવનમાં નથી; તે સર્વ સંપત્તિ આપનાર અને પવિત્રોને પણ પવિત્ર કરનાર છે. હે વરાનને! આ શ્રેષ્ઠ સ્તોત્ર સિદ્ધ થતાં ભુવનેશ્વરીની કૃપાથી સંપત્તિઓ વશ આવી જાય છે.