દેવી સૂક્તમ્ (ઋગ્વેદોક્ત) Meaning — Line by Line
देवी सूक्तम् (ऋग्वेदोक्त)
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of દેવી સૂક્તમ્ (ઋગ્વેદોક્ત) with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. Om Aham Rudrebhir-Vasubhish-Charamy-Aham-Adityair-Uta Vishva-Devaih।
- Verse 2. Aham Somam-Ahanasam Bibharmy-Aham Tvashtaram-Uta Pushanam Bhagam।
- Verse 3. Aham Rashtri Sangamani Vasunam Chikitushi Prathama Yajniyanam।
- Verse 4. Maya So Annam-Atti Yo Vipashyati Yah Praniti Ya Im Shrinoty-Uktam।
- Verse 5. Aham-Eva Svayam-Idam Vadami Jushtam Devebhir-Uta Manushebhih।
- Verse 6. Aham Rudraya Dhanura Tanomi Brahma-Dvishe Sharave Hantava U।
- Verse 7. Aham Suve Pitaram-Asya Murdhan-Mama Yonir-Apsv-Antah Samudre।
- Verse 8. Aham-Eva Vata Iva Pra Vamy-Arabhamana Bhuvanani Vishva।
Om Aham Rudrebhir-Vasubhish-Charamy-Aham-Adityair-Uta Vishva-Devaih।
ॐ अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः। अहं मित्रावरुणोभा बिभर्म्यहमिन्द्राग्नी अहमश्विनोभा॥१॥
Om Aham Rudrebhir-Vasubhish-Charamy-Aham-Adityair-Uta Vishva-Devaih। Aham Mitra-Varunobha Bibharmy-Aham-Indragni Aham-Ashvinobha॥1॥
Meaningહું રુદ્રો અને વસુઓ સાથે, આદિત્યો તથા સમસ્ત વિશ્વેદેવો સાથે વિચરણ કરું છું. હું મિત્ર અને વરુણ બંનેને, ઇન્દ્ર અને અગ્નિને, તથા બંને અશ્વિનોને ધારણ કરું છું.
Aham Somam-Ahanasam Bibharmy-Aham Tvashtaram-Uta Pushanam Bhagam।
अहं सोममाहनसं बिभर्म्यहं त्वष्टारमुत पूषणं भगम्। अहं दधामि द्रविणं हविष्मते सुप्राव्ये यजमानाय सुन्वते॥२॥
Aham Somam-Ahanasam Bibharmy-Aham Tvashtaram-Uta Pushanam Bhagam। Aham Dadhami Dravinam Havishmate Supravye Yajamanaya Sunvate॥2॥
Meaningહું ઉલ્લાસકારી સોમને ધારણ કરું છું; હું ત્વષ્ટા, પૂષા અને ભગને ધારણ કરું છું. હવિષ્માન્, સુંદર રીતે યજ્ઞ કરનાર અને સોમ નિચોવનાર યજમાનને હું ધન પ્રદાન કરું છું.
Aham Rashtri Sangamani Vasunam Chikitushi Prathama Yajniyanam।
अहं राष्ट्री सङ्गमनी वसूनां चिकितुषी प्रथमा यज्ञियानाम्। तां मा देवा व्यदधुः पुरुत्रा भूरिस्थात्रां भूर्यावेशयन्तीम्॥३॥
Aham Rashtri Sangamani Vasunam Chikitushi Prathama Yajniyanam। Tam Ma Deva Vyadadhuh Purutra Bhuristhatram Bhury-Aveshayantim॥3॥
Meaningહું રાષ્ટ્રરૂપિણી, સમસ્ત વસુઓ (ધનો)ની સંગ્રહકર્ત્રી, જ્ઞાનમયી, યજ્ઞને યોગ્ય દેવોમાં પ્રથમા છું. દેવોએ મને અનેક સ્થાનોમાં સ્થાપિત કરી છે, અનેક નિવાસોવાળી બનાવી અનેક રૂપોમાં પ્રવિષ્ટ કરાવી છે.
Maya So Annam-Atti Yo Vipashyati Yah Praniti Ya Im Shrinoty-Uktam।
मया सो अन्नमत्ति यो विपश्यति यः प्राणिति य ईं शृणोत्युक्तम्। अमन्तवो मां त उप क्षियन्ति श्रुधि श्रुत श्रद्धिवं ते वदामि॥४॥
Maya So Annam-Atti Yo Vipashyati Yah Praniti Ya Im Shrinoty-Uktam। Amantavo Mam Ta Upa Kshiyanti Shrudhi Shruta Shraddhivam Te Vadami॥4॥
Meaningમારા જ દ્વારા તે અન્ન ખાય છે જે જુએ છે, જે પ્રાણ લે છે, જે કહેલું સાંભળે છે. જે મને નથી જાણતા, તેઓ પણ મારામાં જ નિવાસ કરે છે. હે વિખ્યાત! સાંભળ, હું તને શ્રદ્ધાને યોગ્ય વચન કહું છું.
Aham-Eva Svayam-Idam Vadami Jushtam Devebhir-Uta Manushebhih।
अहमेव स्वयमिदं वदामि जुष्टं देवेभिरुत मानुषेभिः। यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम्॥५॥
Aham-Eva Svayam-Idam Vadami Jushtam Devebhir-Uta Manushebhih। Yam Kamaye Tam Tam-Ugram Krinomi Tam Brahmanam Tam-Rishim Tam Sumedham॥5॥
Meaningહું સ્વયં આ કહું છું, જે દેવો અને મનુષ્યો બંનેને પ્રિય છે. જેને હું ઇચ્છું છું તેને જ હું ઉગ્ર (શક્તિશાળી) બનાવી દઉં છું, તેને બ્રહ્મા, તેને ઋષિ, તેને સુમેધા (ઉત્તમ બુદ્ધિવાળો) બનાવી દઉં છું.
Aham Rudraya Dhanura Tanomi Brahma-Dvishe Sharave Hantava U।
अहं रुद्राय धनुरा तनोमि ब्रह्मद्विषे शरवे हन्तवा उ। अहं जनाय समदं कृणोम्यहं द्यावापृथिवी आ विवेश॥६॥
Aham Rudraya Dhanura Tanomi Brahma-Dvishe Sharave Hantava U। Aham Janaya Samadam Krinomy-Aham Dyava-Prithivi A Vivesha॥6॥
Meaningહું રુદ્ર માટે ધનુષ ચઢાવું છું, જેથી તેનું બાણ બ્રહ્મદ્વેષીનો સંહાર કરે. હું જનોમાં યુદ્ધ-ઉત્સાહ ઉત્પન્ન કરું છું; મેં દ્યાવા-પૃથિવીમાં પ્રવેશ કર્યો છે.
Aham Suve Pitaram-Asya Murdhan-Mama Yonir-Apsv-Antah Samudre।
अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन्मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे। ततो वि तिष्ठे भुवनानु विश्वोतामूं द्यां वर्ष्मणोप स्पृशामि॥७॥
Aham Suve Pitaram-Asya Murdhan-Mama Yonir-Apsv-Antah Samudre। Tato Vi Tishthe Bhuvananu Vishvota-Amum Dyam Varshmanopa Sprishami॥7॥
Meaningહું આ જગતના શિખર પર પિતા (દ્યુલોક)ને જન્મ આપું છું; મારો ઉદ્ગમ જળોમાં, સમુદ્રની અંદર છે. ત્યાંથી હું સમસ્ત ભુવનોમાં ફેલાઈ જાઉં છું અને મારા વિશાળ સ્વરૂપથી તે દ્યુલોકને સ્પર્શ કરું છું.
Aham-Eva Vata Iva Pra Vamy-Arabhamana Bhuvanani Vishva।
अहमेव वात इव प्र वाम्यारभमाणा भुवनानि विश्वा। परो दिवा पर एना पृथिव्यैतावती महिना सं बभूव॥८॥
Aham-Eva Vata Iva Pra Vamy-Arabhamana Bhuvanani Vishva। Paro Diva Para Ena Prithivy-Etavati Mahina Sam Babhuva॥8॥
Meaningહું જ વાયુ સમાન પ્રવાહિત થાઉં છું, સમસ્ત ભુવનોને આરંભ (ગતિશીલ) કરતી. દ્યુલોકથી પરે, આ પૃથિવીથી પરે — એટલી મહિમામયી થઈને હું વિદ્યમાન થઈ ગઈ છું.
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Rigveda, Mandala 10, Sukta 125 (the Devi Sukta / Vak Sukta / Ambhrini Sukta)
Author: Revealed by the rishika Vak, daughter of sage Ambhrina
Period: Vedic (ancient)
દેવી સૂક્તમ્ ઋગ્વેદના દાર્શનિક દૃષ્ટિએ અત્યંત ગંભીર સૂક્તોમાંનું એક છે. એની ઋષિકા વાક્ અમ્ભૃણીએ પરમ સાક્ષાત્કાર પ્રાપ્ત કરી આ સૂક્ત ઉચ્ચારિત કર્યું, જેમાં દિવ્ય માતા એ એક આત્મા રૂપે બોલે છે જે સમસ્ત દેવો, લોકો અને જીવનને ચેતન કરે છે. તે ઘોષિત કરે છે કે તે રુદ્રનું ધનુષ ચઢાવે છે, જેને ઇચ્છે છે તેને બુદ્ધિ પ્રદાન કરે છે, અને દ્યાવા-પૃથિવીમાં વ્યાપ્ત છે, વાયુ સમાન પ્રવાહિત થઈ સૃષ્ટિને ગતિશીલ કરે છે. આ સૂક્ત શાક્ત ધર્મશાસ્ત્રની વૈદિક આધારશિલા બની ગયું અને દુર્ગા સપ્તશતીની પૂજા-પદ્ધતિના હૃદયમાં પાઠ થાય છે.
Frequently Asked Questions
ઋગ્વેદનું દેવી સૂક્તમ્ શું છે?▼
એ તંત્રોક્ત દેવી સૂક્તમ્ ('યા દેવી સર્વભૂતેષુ')થી કેવી રીતે ભિન્ન છે?▼
આ સૂક્તને કોણ પ્રગટ કરે છે?▼
ઋગ્વેદીય દેવી સૂક્તમ્નો પાઠ ક્યારે કરવો જોઈએ?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →