દૃષ્ટિપૂતં ન્યસેત્પાદમ્ — Word-by-Word Meaning
दृष्टिपूतं न्यसेत्पादम्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
दृष्टिपूतम्
dṛṣṭi-pūtam
દૃષ્ટિથી શુદ્ધ કરીને (ધ્યાનથી જોઈને)
न्यसेत्
nyaset
મૂકવો જોઈએ
पादम्
pādam
પગ, પોતાનું પગલું
वस्त्रपूतम्
vastra-pūtam
વસ્ત્રથી શુદ્ધ કરેલું (ગાળેલું)
जलम्
jalam
પાણી
पिबेत्
pibet
પીવું જોઈએ
सत्यपूतम्
satya-pūtam
સત્યથી શુદ્ધ, સત્યપૂર્ણ
वदेत्
vadet
બોલવું જોઈએ
वाक्यम्
vākyam
વચન, વાણી
मनःपूतम्
manaḥ-pūtam
મનથી શુદ્ધ (વિચારપૂર્વક)
समाचरेत्
samācaret
આચરણ કરવું જોઈએ, વર્તવું જોઈએ
Complete Translation
જોઈને જ (ભૂમિને દૃષ્ટિથી શુદ્ધ કરીને) પગ મૂક; વસ્ત્રથી ગાળેલું પાણી જ પી; સત્યથી શુદ્ધ વચન જ બોલ; અને મનથી વિચારીને શુદ્ધ આચરણ જ કર. આ શ્લોક જાગ્રત જીવનની ચાર સાધનાઓ બતાવે છે — સાવધ પગલું, સ્વચ્છ પાણી, સત્ય વાણી અને વિચારપૂર્ણ કર્મ — જેથી મનુષ્ય કોઈને હાનિ ન પહોંચાડે અને પવિત્રતાથી જીવે.
Origin & History
Source: Sanskrit Subhashita (niti tradition; cited in the Manusmriti and dharma literature)
Author: Anonymous (traditional subhashita)
Period: Classical Sanskrit literature
જાગ્રત આચરણ પરનો આ શ્લોક ભારતના વ્યાપક ધર્મ અને નીતિ સાહિત્યમાં આવે છે, જ્યાં સમ્યક્ કર્મ અને અહિંસાને સદ્જીવનનો પાયો શીખવવામાં આવ્યો. પગ, પાણી, વાણી અને કર્મ માટેના તેના ચાર સ્પષ્ટ નિર્દેશોએ તેને જીવનનો એક સરળ અને પ્રિય નિયમ બનાવ્યો, જે સર્વ પ્રાણીઓ પ્રત્યે સતર્કતા અને કરુણા જગાડવા માટે પઠાય છે.
Frequently Asked Questions
દૃષ્ટિપૂતં ન્યસેત્પાદમ્ નો અર્થ શું છે?▼
તેનો અર્થ છે — 'ધ્યાનથી જોઈને જ પગ મૂક, વસ્ત્રથી ગાળેલું પાણી પી, ફક્ત સત્ય વચન બોલ, અને વિચારપૂર્વક જ કર્મ કર.' તે જાગ્રત અને અહિંસક જીવનની ચાર સાધનાઓનું વિધાન કરે છે.
આ શ્લોક જોઈને પગ મૂકવા અને પાણી ગાળવા પર આટલો ભાર શા માટે મૂકે છે?▼
બંને અહિંસા (અહાનિ)નાં રૂપ છે: જોઈને પગ મૂકવાથી અને પાણી ગાળવાથી મનુષ્ય સૂક્ષ્મ જીવોની હાનિથી બચે છે. આ જ સાવધાની શ્લોક વાણી અને કર્મ સુધી વિસ્તારે છે.
આ શ્લોકને કઈ પરંપરાઓ ખાસ રીતે માને છે?▼
આ આચરણ પરનું વ્યાપક રીતે પ્રિય સુભાષિત છે, જે ભારતની અહિંસા-પ્રધાન પરંપરાઓમાં ખાસ આદરણીય છે, અને ઘણીવાર નૈતિક, જાગ્રત જીવનના એક સંક્ષિપ્ત નિયમ તરીકે ઉદ્ધૃત થાય છે.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →