એકેનાપિ સુવૃક્ષેણ (એક શ્રેષ્ઠ વૃક્ષ, એક સુપુત્ર) — Word-by-Word Meaning
एकेनापि सुवृक्षेण
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
एकेन अपि
ekena api
એક જ વડે પણ
सुवृक्षेण
suvṛkṣeṇa
એક શ્રેષ્ઠ (સુંદર) વૃક્ષ વડે
पुष्पितेन
puṣpitena
જે પુષ્પિત છે, ફૂલોથી ભરેલું
सुगन्धिना
sugandhinā
સુગંધિત, મધુર ગંધવાળું
वासितम्
vāsitam
સુવાસિત થઈ જાય છે, મહેકી ઊઠે છે
तत् वनम्
tat vanam
તે વન, તે ઉપવન
सर्वम्
sarvam
સમગ્ર, સમસ્ત
सुपुत्रेण
suputreṇa
એક સુપુત્ર (સદ્ગુણી પુત્ર) વડે
कुलम्
kulam
કુળ, વંશ
यथा
yathā
જેમ, તે જ રીતે
Complete Translation
જેમ એક જ સુંદર, પુષ્પિત અને સુગંધિત વૃક્ષ સમગ્ર વનને પોતાની સુગંધથી ભરી દે છે, તેમ એક સુપુત્ર પોતાના સમગ્ર કુળને સુવાસિત (ગૌરવાન્વિત) કરી દે છે. આ શ્લોક સંખ્યા પર ગુણની શ્રેષ્ઠતા બતાવે છે: ખરેખર સુયોગ્ય એક સંતાન, ખીલેલા એક વૃક્ષની જેમ, પોતાની આસપાસ સૌને ઉજ્જ્વળ કરવા માટે પૂરતું છે.
Origin & History
Source: Chanakya Niti
Author: Chanakya (Kautilya / Vishnugupta)
Period: Ancient India (c. 4th–3rd century BCE)
ચાણક્ય, નીતિ અને રાજનીતિના મહાન આચાર્ય, એ વ્યાવહારિક જ્ઞાનના સંક્ષિપ્ત શ્લોકોનો સંગ્રહ કર્યો જે બે સહસ્રાબ્દીઓથી વધુ સમયથી પ્રચલિત છે. તેમના સૌથી પ્રિય શ્લોકોમાંનો આ શ્લોક એક જ સુગંધિત વૃક્ષ દ્વારા સમગ્ર વનને મહેકાવવાના પ્રતીકનો ઉપયોગ કરીને શીખવે છે કે એક સુપુત્ર સમગ્ર વંશને ગૌરવ પ્રદાન કરે છે — સંખ્યા પર ગુણની શ્રેષ્ઠતાનો એક સજીવ ઉપદેશ.
Frequently Asked Questions
એકેનાપિ સુવૃક્ષેણ ક્યાંથી આવ્યો છે?▼
આ ચાણક્ય નીતિમાં સંરક્ષિત એક પ્રસિદ્ધ સુભાષિત છે, જે ચાણક્ય (કૌટિલ્ય)ને આરોપિત નૈતિક અને વ્યાવહારિક સૂત્રોનો સંગ્રહ છે. તે ગુણને સંખ્યા કરતાં શ્રેષ્ઠ બતાવતા સૌથી વધુ ઉદ્ધૃત શ્લોકોમાંનો એક છે.
આ શ્લોકની મૂળ શિક્ષા શું છે?▼
કે એક ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ અનેક સામાન્ય ઉદાહરણો કરતાં ચડિયાતું છે. જેમ એક જ પુષ્પિત, સુગંધિત વૃક્ષ સમગ્ર વનને મહેકાવી દે છે, તેમ એક સુપુત્ર સમગ્ર કુળને ગૌરવ પ્રદાન કરે છે — તેથી ચારિત્ર્ય અને ગુણ સંખ્યા કરતાં ઘણા વધારે મહત્ત્વના છે.
શું આ શ્લોક માત્ર પુત્રો વિશે છે?▼
જોકે શ્લોકમાં અક્ષરશઃ 'સુપુત્ર' (સદ્ગુણી પુત્ર) કહેવાયું છે, તેના કાળને અનુરૂપ તેનો ભાવ કોઈ પણ સદ્ગુણી સંતાન કે વ્યક્તિ પર લાગુ પડે છે. તેનો વાસ્તવિક ઉપદેશ સાર્વભૌમ છે: સાચી અચ્છાઈનું એક જીવન તેની સાથે જોડાયેલા સૌને ઉજ્જ્વળ કરી દે છે.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →