ઇત્યુક્ત્વા સા ભગવતી ચંડિકા — Word-by-Word Meaning

इत्युक्त्वा सा भगवती चण्डिका

Every Sanskrit word explained in English

← Full Page Complete Lyrics Benefits & How to Chant

Word-by-Word Breakdown

ऋषिरुवाच

ṛṣiruvāca

ઋષિ બોલ્યા

इत्युक्त्वा सा भगवती चण्डिका

ityuktvā sā bhagavatī caṇḍikā

એમ કહીને તે ભગવતી ચંડિકા

चण्डविक्रमा

caṇḍavikramā

પ્રચંડ પરાક્રમવાળી

पश्यतां सर्वदेवानां

paśyatāṃ sarvadevānāṃ

સમસ્ત દેવોના દેખતાં-દેખતાં

तत्रैव अन्तरधीयत

tatraiva antaradhīyata

ત્યાં જ અંતર્ધાન થઈ ગયાં

ते अपि देवा निरातङ्काः

te api devā nirātaṅkāḥ

અને તે દેવો પણ નિર્ભય થઈને

स्वाधिकारान् यथा पुरा

svādhikārān yathā purā

પહેલાંની જેમ પોતાના અધિકારોને (ફરી પ્રાપ્ત કરી)

यज्ञभागभुजः सर्वे

yajñabhāgabhujaḥ sarve

સૌ યજ્ઞભાગના ભોક્તા

चक्रुः विनिहतारयः

cakruḥ vinihatārayaḥ

શત્રુઓ માર્યા જતાં (પોતાનાં કર્તવ્યો કરવા લાગ્યા)

दैत्याश्च देव्या निहते शुम्भे देवरिपौ युधि

daityāśca devyā nihate śumbhe devaripau yudhi

અને દૈત્યો, જ્યારે દેવશત્રુ શુંભ દેવી દ્વારા યુદ્ધમાં માર્યો ગયો

जगद्विध्वंसके तस्मिन् महोग्रे अतुलविक्रमे

jagadvidhvaṃsake tasmin mahogre atulavikrame

જગતનો વિધ્વંસ કરનાર, અત્યંત ઉગ્ર, અતુલ પરાક્રમી તે (નિશુંભ)ના

निशुम्भे च महावीर्ये

niśumbhe ca mahāvīrye

અને મહાવીર્ય નિશુંભ (માર્યા જતાં)

शेषाः पातालम् आययुः

śeṣāḥ pātālam āyayuḥ

શેષ દૈત્યો પાતાળમાં ચાલ્યા ગયા

Complete Translation

ઋષિ બોલ્યા — એમ કહીને પ્રચંડ પરાક્રમવાળી તે ભગવતી ચંડિકા સમસ્ત દેવોના દેખતાં-દેખતાં ત્યાં જ અંતર્ધાન થઈ ગયાં. અને તે દેવો પણ નિર્ભય થઈને પહેલાંની જેમ પોતાના અધિકારોને ફરી પ્રાપ્ત કરીને — શત્રુઓ માર્યા જતાં સૌ યજ્ઞભાગના ભોક્તા થયા. દેવશત્રુ શુંભ, અને જગતનો વિધ્વંસ કરનાર, અતુલ પરાક્રમી, અત્યંત ઉગ્ર, મહાવીર્ય નિશુંભ દેવી દ્વારા યુદ્ધમાં માર્યા જતાં — શેષ દૈત્યો પાતાળમાં ચાલ્યા ગયા.

Origin & History

Source: Durga Saptashati Chapter 12

Author: Maharshi Markandeya (traditionally ascribed)

Period: Puranic period (c. 5th–6th century CE for the Devi Mahatmya)

દેવી માહાત્મ્ય (દુર્ગા સપ્તશતી અથવા ચંડી), માર્કંડેય પુરાણનો અંશ, દિવ્ય માતાના ત્રણ મહાન વિજય-ચક્રોનું વર્ણન કરે છે, જેની પરાકાષ્ઠા શુંભ અને નિશુંભના વધમાં થાય છે. બારમા અધ્યાયમાં, પોતાના માહાત્મ્યનું ફળ ઘોષિત કર્યા પછી, પ્રચંડ પરાક્રમવાળી ચંડિકા દેવો સમક્ષ અંતર્ધાન થાય છે. ભયમુક્ત દેવો પોતાના બ્રહ્માંડીય અધિકારોને ફરી ગ્રહણ કરે છે અને શત્રુઓ નાશ પામતાં ફરી યજ્ઞભાગના ભોક્તા બને છે; શુંભ-નિશુંભ માર્યા જતાં શેષ દૈત્યો પાતાળ ભાગી જાય છે. આમ દેવીનું મહાન કાર્ય પૂર્ણ થાય છે, અને માતા દ્વારા પુનઃસ્થાપિત લોકોનું સામંજસ્ય ફરી પ્રવર્તે છે.

Frequently Asked Questions

આ અંશ શું છે?▼

આ દેવી માહાત્મ્ય (દુર્ગા સપ્તશતી) ના બારમા અધ્યાયના 30 થી 33 શ્લોકો છે, જે પોતાના માહાત્મ્યનું ફળ કહ્યા પછી ચંડિકા અંતર્ધાન થાય છે, દેવો પોતાના બ્રહ્માંડીય અધિકારો ફરી પ્રાપ્ત કરે છે, અને શેષ દૈત્યો પાતાળ ભાગી જાય છે તેનું વર્ણન કરે છે.

અહીં દેવો અને દૈત્યોનું શું થાય છે?▼

શત્રુઓ માર્યા જતાં દેવો — ભયમુક્ત થઈને — પોતાનાં કર્તવ્યો ફરી ગ્રહણ કરે છે અને ફરી યજ્ઞભાગના ભોક્તા બને છે. શુંભ અને નિશુંભ દેવી દ્વારા માર્યા ગયા પછી દૈત્યો પાતાળ લોકમાં જાય છે. માતા દ્વારા બ્રહ્માંડીય વ્યવસ્થા સંપૂર્ણ રીતે પુનઃસ્થાપિત થાય છે.

ચંડિકા કેમ અંતર્ધાન થાય છે?▼

પોતાનો હેતુ — દૈત્યોનો નાશ અને પોતાના માહાત્મ્યના ફળની ઘોષણા — પૂર્ણ કરીને દેવી પોતાના દૃશ્ય રૂપથી અલોપ થઈ જાય છે. જોકે તે અંતર્ધાન થાય છે, દેવી માહાત્મ્ય શીખવે છે કે તે શાશ્વત છે અને જ્યારે-જ્યારે સંકટ ઊભું થાય ત્યારે જગતની રક્ષા માટે વારંવાર રૂપ ધારણ કરે છે.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →