કનકધારા સ્તોત્રમ્ — Complete Lyrics
कनकधारा स्तोत्रम्
Sanskrit text with English transliteration and translation
Verse 1
वन्दे वन्दारुमन्दारमिन्दिरानन्दकन्दलम् ।
अमन्दानन्दसन्दोहबन्धुरं सिन्धुराननम् ॥
Vande vandarumandaramindiranandakandalam
Amandanandasandohabandhuram sindhurananam
હું ગજમુખ સ્વામી (ગણેશ)ને વંદન કરું છું — વંદન કરનારાઓ માટે ઇચ્છિત આપનાર મંદાર (કલ્પવૃક્ષ), ઇન્દિરા (લક્ષ્મી)ના આનંદનો અંકુર, અપાર આનંદપ્રવાહથી મનોહર.
Verse 2
अङ्गं हरेः पुलकभूषणमाश्रयन्ती
भृङ्गाङ्गनेव मुकुलाभरणं तमालम् ।
अङ्गीकृताखिलविभूतिरपाङ्गलीला
माङ्गल्यदाऽस्तु मम मङ्गलदेवतायाः ॥
Angam hareh pulakabhushanamashrayanti
Bhringanganeva mukulabharanam tamalam
Angikritakhilavibhutirapangalila
Mangalyadastu mama mangaladevatayah
તમાલ વૃક્ષની કળી પર ભમરી જેવી, હરિના રોમાંચિત અંગ પર વિરાજમાન — સમસ્ત ઐશ્વર્ય ધારણ કરનાર લક્ષ્મીની એ કટાક્ષ-દૃષ્ટિ ક્ષણભર મારા પર રહીને સમૃદ્ધિ આપે.
Verse 3
मुग्धा मुहुर्विदधती वदने मुरारेः
प्रेमत्रपाप्रणिहितानि गतागतानि ।
माला दृशोर्मधुकरीव महोत्पले या
सा मे श्रियं दिशतु सागरसम्भवायाः ॥
Mugdha muhurvidadhati vadane murareh
Prematrapapranihitani gatagatani
Mala drishormadhukariva mahotpale ya
Sa me shriyam dishatu sagarasambhavayah
મુરારિના મુખ પર વારંવાર લજ્જાભરી પ્રેમદૃષ્ટિ આમતેમ વેરતી — મધુયુક્ત કમળ પર ભમરાઓની હાર જેવી લક્ષ્મીના નેત્રોની એ માળા મને કલ્યાણ આપે.
Verse 4
विश्वामरेन्द्रपदविभ्रमदानदक्षं
आनन्दहेतुरधिकं मुरविद्विषोऽपि ।
ईषन्निषीदतु मयि क्षणमीक्षणार्धम्
इन्दीवरोदरसहोदरमिन्दिरायाः ॥
Vishvamarendrapadavibhramadanadaksham
Anandaheturadhikam muravidvishopi
Ishannishidatu mayi kshanamikshanardham
Indivarodarasahodaramindirayah
દેવોના અને વિશ્વના ઇન્દ્રપદ આપવામાં કુશળ, વિષ્ણુને પણ (મુરારિને પણ) આનંદનો હેતુ — લક્ષ્મીની એ દૃષ્ટિ થોડીક પણ મારા પર ઠરે.
Verse 5
आमीलिताक्षमधिगम्य मुदा मुकुन्दं
आनन्दकन्दमनिमेषमनङ्गतन्त्रम् ।
आकेकरस्थितकनीनिकपक्ष्मनेत्रं
भूत्यै भवेन्मम भुजङ्गशयाङ्गनायाः ॥
Amilitakshamadhigamya muda mukundam
Anandakandamanimeshamanangatantram
Akekarasthitakaninikapakshmanetram
Bhutyai bhavenmama bhujangashayanganayah
અર્ધનિમીલિત નેત્રવાળા મુકુંદને પામીને, આનંદના મૂળ, અનિમેષ, કામદેવના વશથી પર — લક્ષ્મીની એ ત્રાંસી કીકી-દૃષ્ટિ મને સૌભાગ્ય આપે.
Verse 6
बाह्वन्तरे मधुजितः श्रितकौस्तुभे या
हारावलीव हरिनीलमयी विभाति ।
कामप्रदा भगवतोऽपि कटाक्षमाला
कल्याणमावहतु मे कमलालयायाः ॥
Bahvantare madhujitah shritakaustubhe ya
Haravaliva harinilamayi vibhati
Kamaprada bhagavatopi katakshamala
Kalyanamavahatu me kamalalayayah
મધુસૂદનના વક્ષ પર કૌસ્તુભમણિ પાસે નીલમણિ-મોતીની માળા જેવી ઝળકતી — ભગવાનને પણ વરદાન આપનાર એ મારી કામના પૂર્ણ કરે.
Verse 7
कालाम्बुदालिललितोरसि कैटभारेः
धाराधरे स्फुरति या तडिदङ्गनेव ।
मातुस्समस्तजगतां महनीयमूर्तिः
भद्राणि मे दिशतु भार्गवनन्दनायाः ॥
Kalambudalilalitorasi kaitabhareh
Dharadhare sphurati ya tadidanganeva
Matussamastajagatam mahaniyamurtih
Bhadrani me dishatu bhargavanandanayah
કૈટભારિ (વિષ્ણુ)ના મેઘ જેવા સુંદર વક્ષ પર મેઘમાં વીજળીની રેખા જેવી ઝળકતી — સમસ્ત જગતની માતા એ શ્રીને હું વંદન કરું છું.
Verse 8
प्राप्तं पदं प्रथमतः खलु यत्प्रभावात्
माङ्गल्यभाजि मधुमाथिनि मन्मथेन ।
मय्यापतेत्तदिह मन्थरमीक्षणार्धं
मन्दालसं च मकरालयकन्यकायाः ॥
Praptam padam prathamatah khalu yatprabhavat
Mangalyabhaji madhumathini manmathena
Mayyapatettadiha mantharamikshanardham
Mandalasam cha makaralayakanyakayah
હે મધુસૂદનની મંગલમયી પ્રિયા! જેના પ્રભાવથી કામદેવે પ્રથમ પોતાનું પદ પ્રાપ્ત કર્યું — એ દૃષ્ટિ ક્ષણભર મારા પર પણ પડે.
Verse 9
दद्याद्दयानुपवनो द्रविणाम्बुधारां
अस्मिन्नकिञ्चनविहङ्गशिशौ विषण्णे ।
दुष्कर्मघर्ममपनीय चिराय दूरं
नारायणप्रणयिनीनयनाम्बुवाहः ॥
Dadyaddayanupavano dravinambudharam
Asminnakinchanavihangashishau vishanne
Dushkarmagharmamapaniya chiraya duram
Narayanapranayininayanambuvahah
કરુણાનો પવન દુષ્કર્મની ગરમીથી કરમાયેલા, ખિન્ન, અકિંચન રૂપી પક્ષી-બચ્ચા પર (મારા પર) ધનની ધારા વરસાવે.
Verse 10
इष्टाविशिष्टमतयोऽपि यया दयार्द्र-
दृष्ट्या त्रिविष्टपपदं सुलभं लभन्ते ।
दृष्टिः प्रहृष्टकमलोदरदीप्तिरिष्टां
पुष्टिं कृषीष्ट मम पुष्करविष्टरायाः ॥
Ishtavishishtamatayopi yaya dayardra-
Drishtya trivishtapapadam sulabham labhante
Drishtih prahrishtakamalodaradiptirishtam
Pushtim krishishta mama pushkaravishtarayah
જેની દયા-આર્દ્ર દૃષ્ટિથી મંદબુદ્ધિ પણ સહેલાઈથી સ્વર્ગ (ઇન્દ્ર) પદ પામે છે — લક્ષ્મીની એ દૃષ્ટિ થોડીક પણ મારી તરફ વળે.
Verse 11
गीर्देवतेति गरुडध्वजसुन्दरीति
शाकम्भरीति शशिशेखरवल्लभेति ।
सृष्टिस्थितिप्रलयकेलिषु संस्थितायै
तस्यै नमस्त्रिभुवनैकगुरोस्तरुण्यै ॥
Girdevateti garudadhvajasundariti
Shakambhariti shashishekharavallabheti
Srishtisthitipralayakelishu samsthitayai
Tasyai namastribhuvanaikagurostarunyai
વાગ્દેવી (સરસ્વતી), ગરુડધ્વજ વિષ્ણુની સુંદરતા, શાકંભરી, ચંદ્રશેખર શિવની વલ્લભા — લીલારૂપે સૃષ્ટિ, સ્થિતિ, પ્રલય કરનાર તને નમસ્કાર.
Verse 12
श्रुत्यै नमोऽस्तु शुभकर्मफलप्रसूत्यै
रत्यै नमोऽस्तु रमणीयगुणार्णवायै ।
शक्त्यै नमोऽस्तु शतपत्रनिकेतनायै
पुष्ट्यै नमोऽस्तु पुरुषोत्तमवल्लभायै ॥
Shrutyai namostu shubhakarmaphalaprasutyai
Ratyai namostu ramaniyagunarnavayai
Shaktyai namostu shatapatraniketanayai
Pushtyai namostu purushottamavallabhayai
શુભકર્મનું ફળ આપનાર શ્રુતિ (વેદ) એવી તને નમસ્કાર; રમણીય ગુણોના સાગર રતિને નમસ્કાર; શક્તિને નમસ્કાર — વિષ્ણુપ્રિયાને નમસ્કાર.
Verse 13
नमोऽस्तु नालीकनिभाननायै
नमोऽस्तु दुग्धोदधिजन्मभूम्यै ।
नमोऽस्तु सोमामृतसोदरायै
नमोऽस्तु नारायणवल्लभायै ॥
Namostu nalikanibhananayai
Namostu dugdhodadhijanmabhumyai
Namostu somamritasodarayai
Namostu narayanavallabhayai
કમળમુખીને નમસ્કાર; ક્ષીરસાગરમાં જન્મેલીને નમસ્કાર; ચંદ્ર અને અમૃતની બહેનને નમસ્કાર; નારાયણની પ્રિયાને નમસ્કાર.
Verse 14
सम्पत्कराणि सकलेन्द्रियनन्दनानि
साम्राज्यदानविभवानि सरोरुहाक्षि ।
त्वद्वन्दनानि दुरिताहरणोद्यतानि
मामेव मातरनिशं कलयन्तु मान्ये ॥
Sampatkarani sakalendriyanandanani
Samrajyadanavibhavani saroruhakshi
Tvadvandanani duritaharanodyatani
Mameva mataranisham kalayantu manye
હે કમલનયની! જેની વંદના ધન આપી સમસ્ત ઇન્દ્રિયોને આનંદિત કરી, સામ્રાજ્યનું વૈભવ પ્રદાન કરે છે — વાણી, અંગ અને મનથી તને વંદન.
Verse 15
यत्कटाक्षसमुपासनाविधिः
सेवकस्य सकलार्थसम्पदः ।
सन्तनोति वचनाङ्गमानसैः
त्वां मुरारिहृदयेश्वरीं भजे ॥
Yatkatakshasamupasanavidhih
Sevakasya sakalarthasampadah
Santanoti vachanangamanasaih
Tvam murarihridayeshvarim bhaje
જેના કટાક્ષની ઉપાસના જ સેવકને વાણી, અંગ અને મનથી સમસ્ત ધન અને દરેક ધ્યેયની પૂર્ણતા આપે છે — હે મુરારિની પ્રિયા, તને હું વંદન કરું છું.
Verse 16
सरसिजनिलये सरोजहस्ते
धवलतमांशुकगन्धमाल्यशोभे ।
भगवति हरिवल्लभे मनोज्ञे
त्रिभुवनभूतिकरि प्रसीद मह्यम् ॥
Sarasijanilaye sarojahaste
Dhavalatamamshukagandhamalyashobhe
Bhagavati harivallabhe manojne
Tribhuvanabhutikari prasida mahyam
હે કમળમાં વસનારી, હાથમાં કમળ સાથે, અતિ શ્વેત વસ્ત્રો, સુગંધ અને માળાઓથી શોભતી — હે ભગવતી, હરિવલ્લભા, મનોજ્ઞા, ત્રિભુવનથી પૂજિતા: મારી રક્ષા કર.
Verse 17
दिग् हस्तिभिः कनककुम्भमुखावसृष्ट-
स्वर्वाहिनीविमलचारुजलप्लुताङ्गीम् ।
प्रातर्नमामि जगतां जननीमशेष-
लोकाधिनाथगृहिणीममृताब्धिपुत्रीम् ॥
Dig hastibhih kanakakumbhamukhavasrishta-
Svarvahinivimalacharujalaplutangim
Pratarnamami jagatam jananimashesha-
Lokadhinathagrihinimamritabdhiputrim
દિગ્ગજોએ ધરેલા સોનાના કળશોમાંથી વહેલા સ્વર્ગગંગાના નિર્મળ સુંદર જળથી જેના અંગ ભીંજાયા છે એ ને — હું પ્રાતઃકાળે વંદન કરું છું.
Verse 18
कमले कमलाक्षवल्लभे त्वं
करुणापूरतरङ्गितैरपाङ्गैः ।
अवलोकय मामकिञ्चनानां
प्रथमं पात्रमकृत्रिमं दयायाः ॥
Kamale kamalakshavallabhe tvam
Karunapuratarangitairapangaih
Avalokaya mamakinchananam
Prathamam patramakritrimam dayayah
હે કમલા, કમલનયન વિષ્ણુની પ્રિયા! કરુણાની લહેરોથી ઊછળતા તારા કટાક્ષોથી, દીનોમાં અગ્રણી એવા મને જો.
Verse 19
स्तुवन्ति ये स्तुतिभिरमीभिरन्वहं
त्रयीमयीं त्रिभुवनमातरं रमाम् ।
गुणाधिका गुरुतरभाग्यभागिनो
भवन्ति ते भुवि बुधभाविताशयाः ॥
Stuvanti ye stutibhiramibhiranvaham
Trayimayim tribhuvanamataram ramam
Gunadhika gurutarabhagyabhagino
Bhavanti te bhuvi budhabhavitashayah
જે પ્રતિદિન આ સ્તુતિઓથી ત્રયીસ્વરૂપા, ત્રિભુવનની માતા રમા (લક્ષ્મી)ની સ્તુતિ કરે છે, તે અધિક ગુણવાન અને ગુરુતર ભાગ્યશાળી થઈને પરમ પદ પામે છે.
Want to understand every word?
Read Word-by-Word Meaning →