કનકધારા સ્તોત્રમ્ Meaning — Line by Line
कनकधारा स्तोत्रम्
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of કનકધારા સ્તોત્રમ્ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. Vande vandarumandaramindiranandakandalam
- Verse 2. Angam hareh pulakabhushanamashrayanti
- Verse 3. Mugdha muhurvidadhati vadane murareh
- Verse 4. Vishvamarendrapadavibhramadanadaksham
- Verse 5. Amilitakshamadhigamya muda mukundam
- Verse 6. Bahvantare madhujitah shritakaustubhe ya
- Verse 7. Kalambudalilalitorasi kaitabhareh
- Verse 8. Praptam padam prathamatah khalu yatprabhavat
- Verse 9. Dadyaddayanupavano dravinambudharam
- Verse 10. Ishtavishishtamatayopi yaya dayardra-
- Verse 11. Girdevateti garudadhvajasundariti
- Verse 12. Shrutyai namostu shubhakarmaphalaprasutyai
- Verse 13. Namostu nalikanibhananayai
- Verse 14. Sampatkarani sakalendriyanandanani
- Verse 15. Yatkatakshasamupasanavidhih
- Verse 16. Sarasijanilaye sarojahaste
- Verse 17. Dig hastibhih kanakakumbhamukhavasrishta-
- Verse 18. Kamale kamalakshavallabhe tvam
- Verse 19. Stuvanti ye stutibhiramibhiranvaham
Vande vandarumandaramindiranandakandalam
वन्दे वन्दारुमन्दारमिन्दिरानन्दकन्दलम् । अमन्दानन्दसन्दोहबन्धुरं सिन्धुराननम् ॥
Vande vandarumandaramindiranandakandalam Amandanandasandohabandhuram sindhurananam
Meaningહું ગજમુખ સ્વામી (ગણેશ)ને વંદન કરું છું — વંદન કરનારાઓ માટે ઇચ્છિત આપનાર મંદાર (કલ્પવૃક્ષ), ઇન્દિરા (લક્ષ્મી)ના આનંદનો અંકુર, અપાર આનંદપ્રવાહથી મનોહર.
Angam hareh pulakabhushanamashrayanti
अङ्गं हरेः पुलकभूषणमाश्रयन्ती भृङ्गाङ्गनेव मुकुलाभरणं तमालम् । अङ्गीकृताखिलविभूतिरपाङ्गलीला माङ्गल्यदाऽस्तु मम मङ्गलदेवतायाः ॥
Angam hareh pulakabhushanamashrayanti Bhringanganeva mukulabharanam tamalam Angikritakhilavibhutirapangalila Mangalyadastu mama mangaladevatayah
Meaningતમાલ વૃક્ષની કળી પર ભમરી જેવી, હરિના રોમાંચિત અંગ પર વિરાજમાન — સમસ્ત ઐશ્વર્ય ધારણ કરનાર લક્ષ્મીની એ કટાક્ષ-દૃષ્ટિ ક્ષણભર મારા પર રહીને સમૃદ્ધિ આપે.
Mugdha muhurvidadhati vadane murareh
मुग्धा मुहुर्विदधती वदने मुरारेः प्रेमत्रपाप्रणिहितानि गतागतानि । माला दृशोर्मधुकरीव महोत्पले या सा मे श्रियं दिशतु सागरसम्भवायाः ॥
Mugdha muhurvidadhati vadane murareh Prematrapapranihitani gatagatani Mala drishormadhukariva mahotpale ya Sa me shriyam dishatu sagarasambhavayah
Meaningમુરારિના મુખ પર વારંવાર લજ્જાભરી પ્રેમદૃષ્ટિ આમતેમ વેરતી — મધુયુક્ત કમળ પર ભમરાઓની હાર જેવી લક્ષ્મીના નેત્રોની એ માળા મને કલ્યાણ આપે.
Vishvamarendrapadavibhramadanadaksham
विश्वामरेन्द्रपदविभ्रमदानदक्षं आनन्दहेतुरधिकं मुरविद्विषोऽपि । ईषन्निषीदतु मयि क्षणमीक्षणार्धम् इन्दीवरोदरसहोदरमिन्दिरायाः ॥
Vishvamarendrapadavibhramadanadaksham Anandaheturadhikam muravidvishopi Ishannishidatu mayi kshanamikshanardham Indivarodarasahodaramindirayah
Meaningદેવોના અને વિશ્વના ઇન્દ્રપદ આપવામાં કુશળ, વિષ્ણુને પણ (મુરારિને પણ) આનંદનો હેતુ — લક્ષ્મીની એ દૃષ્ટિ થોડીક પણ મારા પર ઠરે.
Amilitakshamadhigamya muda mukundam
आमीलिताक्षमधिगम्य मुदा मुकुन्दं आनन्दकन्दमनिमेषमनङ्गतन्त्रम् । आकेकरस्थितकनीनिकपक्ष्मनेत्रं भूत्यै भवेन्मम भुजङ्गशयाङ्गनायाः ॥
Amilitakshamadhigamya muda mukundam Anandakandamanimeshamanangatantram Akekarasthitakaninikapakshmanetram Bhutyai bhavenmama bhujangashayanganayah
Meaningઅર્ધનિમીલિત નેત્રવાળા મુકુંદને પામીને, આનંદના મૂળ, અનિમેષ, કામદેવના વશથી પર — લક્ષ્મીની એ ત્રાંસી કીકી-દૃષ્ટિ મને સૌભાગ્ય આપે.
Bahvantare madhujitah shritakaustubhe ya
बाह्वन्तरे मधुजितः श्रितकौस्तुभे या हारावलीव हरिनीलमयी विभाति । कामप्रदा भगवतोऽपि कटाक्षमाला कल्याणमावहतु मे कमलालयायाः ॥
Bahvantare madhujitah shritakaustubhe ya Haravaliva harinilamayi vibhati Kamaprada bhagavatopi katakshamala Kalyanamavahatu me kamalalayayah
Meaningમધુસૂદનના વક્ષ પર કૌસ્તુભમણિ પાસે નીલમણિ-મોતીની માળા જેવી ઝળકતી — ભગવાનને પણ વરદાન આપનાર એ મારી કામના પૂર્ણ કરે.
Kalambudalilalitorasi kaitabhareh
कालाम्बुदालिललितोरसि कैटभारेः धाराधरे स्फुरति या तडिदङ्गनेव । मातुस्समस्तजगतां महनीयमूर्तिः भद्राणि मे दिशतु भार्गवनन्दनायाः ॥
Kalambudalilalitorasi kaitabhareh Dharadhare sphurati ya tadidanganeva Matussamastajagatam mahaniyamurtih Bhadrani me dishatu bhargavanandanayah
Meaningકૈટભારિ (વિષ્ણુ)ના મેઘ જેવા સુંદર વક્ષ પર મેઘમાં વીજળીની રેખા જેવી ઝળકતી — સમસ્ત જગતની માતા એ શ્રીને હું વંદન કરું છું.
Praptam padam prathamatah khalu yatprabhavat
प्राप्तं पदं प्रथमतः खलु यत्प्रभावात् माङ्गल्यभाजि मधुमाथिनि मन्मथेन । मय्यापतेत्तदिह मन्थरमीक्षणार्धं मन्दालसं च मकरालयकन्यकायाः ॥
Praptam padam prathamatah khalu yatprabhavat Mangalyabhaji madhumathini manmathena Mayyapatettadiha mantharamikshanardham Mandalasam cha makaralayakanyakayah
Meaningહે મધુસૂદનની મંગલમયી પ્રિયા! જેના પ્રભાવથી કામદેવે પ્રથમ પોતાનું પદ પ્રાપ્ત કર્યું — એ દૃષ્ટિ ક્ષણભર મારા પર પણ પડે.
Dadyaddayanupavano dravinambudharam
दद्याद्दयानुपवनो द्रविणाम्बुधारां अस्मिन्नकिञ्चनविहङ्गशिशौ विषण्णे । दुष्कर्मघर्ममपनीय चिराय दूरं नारायणप्रणयिनीनयनाम्बुवाहः ॥
Dadyaddayanupavano dravinambudharam Asminnakinchanavihangashishau vishanne Dushkarmagharmamapaniya chiraya duram Narayanapranayininayanambuvahah
Meaningકરુણાનો પવન દુષ્કર્મની ગરમીથી કરમાયેલા, ખિન્ન, અકિંચન રૂપી પક્ષી-બચ્ચા પર (મારા પર) ધનની ધારા વરસાવે.
Ishtavishishtamatayopi yaya dayardra-
इष्टाविशिष्टमतयोऽपि यया दयार्द्र- दृष्ट्या त्रिविष्टपपदं सुलभं लभन्ते । दृष्टिः प्रहृष्टकमलोदरदीप्तिरिष्टां पुष्टिं कृषीष्ट मम पुष्करविष्टरायाः ॥
Ishtavishishtamatayopi yaya dayardra- Drishtya trivishtapapadam sulabham labhante Drishtih prahrishtakamalodaradiptirishtam Pushtim krishishta mama pushkaravishtarayah
Meaningજેની દયા-આર્દ્ર દૃષ્ટિથી મંદબુદ્ધિ પણ સહેલાઈથી સ્વર્ગ (ઇન્દ્ર) પદ પામે છે — લક્ષ્મીની એ દૃષ્ટિ થોડીક પણ મારી તરફ વળે.
Girdevateti garudadhvajasundariti
गीर्देवतेति गरुडध्वजसुन्दरीति शाकम्भरीति शशिशेखरवल्लभेति । सृष्टिस्थितिप्रलयकेलिषु संस्थितायै तस्यै नमस्त्रिभुवनैकगुरोस्तरुण्यै ॥
Girdevateti garudadhvajasundariti Shakambhariti shashishekharavallabheti Srishtisthitipralayakelishu samsthitayai Tasyai namastribhuvanaikagurostarunyai
Meaningવાગ્દેવી (સરસ્વતી), ગરુડધ્વજ વિષ્ણુની સુંદરતા, શાકંભરી, ચંદ્રશેખર શિવની વલ્લભા — લીલારૂપે સૃષ્ટિ, સ્થિતિ, પ્રલય કરનાર તને નમસ્કાર.
Shrutyai namostu shubhakarmaphalaprasutyai
श्रुत्यै नमोऽस्तु शुभकर्मफलप्रसूत्यै रत्यै नमोऽस्तु रमणीयगुणार्णवायै । शक्त्यै नमोऽस्तु शतपत्रनिकेतनायै पुष्ट्यै नमोऽस्तु पुरुषोत्तमवल्लभायै ॥
Shrutyai namostu shubhakarmaphalaprasutyai Ratyai namostu ramaniyagunarnavayai Shaktyai namostu shatapatraniketanayai Pushtyai namostu purushottamavallabhayai
Meaningશુભકર્મનું ફળ આપનાર શ્રુતિ (વેદ) એવી તને નમસ્કાર; રમણીય ગુણોના સાગર રતિને નમસ્કાર; શક્તિને નમસ્કાર — વિષ્ણુપ્રિયાને નમસ્કાર.
Namostu nalikanibhananayai
नमोऽस्तु नालीकनिभाननायै नमोऽस्तु दुग्धोदधिजन्मभूम्यै । नमोऽस्तु सोमामृतसोदरायै नमोऽस्तु नारायणवल्लभायै ॥
Namostu nalikanibhananayai Namostu dugdhodadhijanmabhumyai Namostu somamritasodarayai Namostu narayanavallabhayai
Meaningકમળમુખીને નમસ્કાર; ક્ષીરસાગરમાં જન્મેલીને નમસ્કાર; ચંદ્ર અને અમૃતની બહેનને નમસ્કાર; નારાયણની પ્રિયાને નમસ્કાર.
Sampatkarani sakalendriyanandanani
सम्पत्कराणि सकलेन्द्रियनन्दनानि साम्राज्यदानविभवानि सरोरुहाक्षि । त्वद्वन्दनानि दुरिताहरणोद्यतानि मामेव मातरनिशं कलयन्तु मान्ये ॥
Sampatkarani sakalendriyanandanani Samrajyadanavibhavani saroruhakshi Tvadvandanani duritaharanodyatani Mameva mataranisham kalayantu manye
Meaningહે કમલનયની! જેની વંદના ધન આપી સમસ્ત ઇન્દ્રિયોને આનંદિત કરી, સામ્રાજ્યનું વૈભવ પ્રદાન કરે છે — વાણી, અંગ અને મનથી તને વંદન.
Yatkatakshasamupasanavidhih
यत्कटाक्षसमुपासनाविधिः सेवकस्य सकलार्थसम्पदः । सन्तनोति वचनाङ्गमानसैः त्वां मुरारिहृदयेश्वरीं भजे ॥
Yatkatakshasamupasanavidhih Sevakasya sakalarthasampadah Santanoti vachanangamanasaih Tvam murarihridayeshvarim bhaje
Meaningજેના કટાક્ષની ઉપાસના જ સેવકને વાણી, અંગ અને મનથી સમસ્ત ધન અને દરેક ધ્યેયની પૂર્ણતા આપે છે — હે મુરારિની પ્રિયા, તને હું વંદન કરું છું.
Sarasijanilaye sarojahaste
सरसिजनिलये सरोजहस्ते धवलतमांशुकगन्धमाल्यशोभे । भगवति हरिवल्लभे मनोज्ञे त्रिभुवनभूतिकरि प्रसीद मह्यम् ॥
Sarasijanilaye sarojahaste Dhavalatamamshukagandhamalyashobhe Bhagavati harivallabhe manojne Tribhuvanabhutikari prasida mahyam
Meaningહે કમળમાં વસનારી, હાથમાં કમળ સાથે, અતિ શ્વેત વસ્ત્રો, સુગંધ અને માળાઓથી શોભતી — હે ભગવતી, હરિવલ્લભા, મનોજ્ઞા, ત્રિભુવનથી પૂજિતા: મારી રક્ષા કર.
Dig hastibhih kanakakumbhamukhavasrishta-
दिग् हस्तिभिः कनककुम्भमुखावसृष्ट- स्वर्वाहिनीविमलचारुजलप्लुताङ्गीम् । प्रातर्नमामि जगतां जननीमशेष- लोकाधिनाथगृहिणीममृताब्धिपुत्रीम् ॥
Dig hastibhih kanakakumbhamukhavasrishta- Svarvahinivimalacharujalaplutangim Pratarnamami jagatam jananimashesha- Lokadhinathagrihinimamritabdhiputrim
Meaningદિગ્ગજોએ ધરેલા સોનાના કળશોમાંથી વહેલા સ્વર્ગગંગાના નિર્મળ સુંદર જળથી જેના અંગ ભીંજાયા છે એ ને — હું પ્રાતઃકાળે વંદન કરું છું.
Kamale kamalakshavallabhe tvam
कमले कमलाक्षवल्लभे त्वं करुणापूरतरङ्गितैरपाङ्गैः । अवलोकय मामकिञ्चनानां प्रथमं पात्रमकृत्रिमं दयायाः ॥
Kamale kamalakshavallabhe tvam Karunapuratarangitairapangaih Avalokaya mamakinchananam Prathamam patramakritrimam dayayah
Meaningહે કમલા, કમલનયન વિષ્ણુની પ્રિયા! કરુણાની લહેરોથી ઊછળતા તારા કટાક્ષોથી, દીનોમાં અગ્રણી એવા મને જો.
Stuvanti ye stutibhiramibhiranvaham
स्तुवन्ति ये स्तुतिभिरमीभिरन्वहं त्रयीमयीं त्रिभुवनमातरं रमाम् । गुणाधिका गुरुतरभाग्यभागिनो भवन्ति ते भुवि बुधभाविताशयाः ॥
Stuvanti ye stutibhiramibhiranvaham Trayimayim tribhuvanamataram ramam Gunadhika gurutarabhagyabhagino Bhavanti te bhuvi budhabhavitashayah
Meaningજે પ્રતિદિન આ સ્તુતિઓથી ત્રયીસ્વરૂપા, ત્રિભુવનની માતા રમા (લક્ષ્મી)ની સ્તુતિ કરે છે, તે અધિક ગુણવાન અને ગુરુતર ભાગ્યશાળી થઈને પરમ પદ પામે છે.
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Composed by Adi Shankaracharya
Author: Adi Shankaracharya
Period: 8th century CE (composed at age 8)
માત્ર 8 વર્ષના બાળ બ્રહ્મચારી તરીકે શંકરાચાર્ય ઘેર ઘેર ભિક્ષા માગતા. એક ઘરે અત્યંત ગરીબ સ્ત્રી પાસે આપવા માટે એક સૂકા આમળા સિવાય કંઈ ન હતું. કંઈ ન હોવા છતાં તેની નિઃસ્વાર્થ ઉદારતાથી દ્રવિત થઈ બાળક શંકરાચાર્યે ત્યાં જ કનકધારા સ્તોત્રની રચના કરી, લક્ષ્મીની દિવ્ય દૃષ્ટિનું વર્ણન કરતા 21 અનુપમ શ્લોકોથી તેમની સ્તુતિ કરી. તેમની ભક્તિથી પ્રસન્ન થઈ લક્ષ્મીએ તે સ્ત્રીના ઘરે સોનાનાં આમળાંની વર્ષા કરી સદાને માટે તેની દરિદ્રતા સમાપ્ત કરી.
Frequently Asked Questions
કનકધારા સ્તોત્ર શું છે?▼
શું ખરેખર સોનાની વર્ષા થઈ હતી?▼
કનકધારા સ્તોત્ર ક્યારે વાંચવું જોઈએ?▼
તેમાં કેટલા શ્લોક છે?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →