ખાટુ શ્યામ ચાલીસા Meaning — Line by Line
खाटू श्याम चालीसा
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of ખાટુ શ્યામ ચાલીસા with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Doha 1. Shri guru charana dhyana dhara,sumiri sachchidananda
- Doha 2. Shyama shyama bhaji barambarasahaja hi ho bhavasagara para
- Chaupai 1. Ina sama deva na duja koidina dayalu na data hoi
- Chaupai 2. Bhimasuputra ahilavati jayakahim bhima ka pautra kahaya
- Chaupai 3. Yaha saba katha sahi kalpantaratanika na manom isamem antara
- Chaupai 4. Barbarika vishnu avatarabhaktana hetu manuja tanu dhara
- Chaupai 5. Vasudeva devaki pyareyashumati maiya nanda dulare
- Chaupai 6. Madhusudana gopala muraribrijakishora govardhana dhari
- Chaupai 7. Siyarama shri hari govindadinapala shri bala mukunda
- Chaupai 8. Damodara ranachhoda़ biharinatha dvarikadhisha kharari
- Chaupai 9. Narahari rupa prahalada pyarakhambha phari hiranakusha mara
- Chaupai 10. Radha vallabha rukmini kamtagopi vallabha kamsa hanamta
- Chaupai 11. Manamohana chittachora kahayemakhana chori chori kara khaye
- Chaupai 12. Muralidhara yadupati ghanashyamakrishna patitapavana abhirama
- Chaupai 13. Mayapati lakshmipati isapurushottama keshava jagadisha
- Chaupai 14. Vishvapati tribhuvana ujiyaradina bandhu bhaktana rakhavara
- Chaupai 15. Prabhu ka bheda koi na payashesha mahesha thake muniraya
- Chaupai 16. Narada sharada rishi yogindarashyama shyama saba ratata nirantara
- Chaupai 17. Kari kovida kari sake na ginantanama apara athaha ananta
- Chaupai 18. Hara srishti hara yuga mem bhaile avatara bhakta sukhadai
- Chaupai 19. Hridaya manhi kari dekhu vicharashyama bhaje to ho nistara
- Chaupai 20. Kira paढ़avata ganika taribhilani ki bhakti balihari
- Chaupai 21. Sati ahilya gautama naribhai shrapa vasha shila dukhari
- Chaupai 22. Shyama charana racha nita laipahunchi patiloka mem jai
- Chaupai 23. Ajamila aru sadana kasainama pratapa parama gati pai
- Chaupai 24. Jake shyama nama adharasukha lahahi duhkha dura ho sara
- Chaupai 25. Shyama sulochana hai ati sundaramora mukuta sira tana pitambara
- Chaupai 26. Gala vaijayantimala suhaichhavi anupa bhaktana mana bhai
- Chaupai 27. Shyama shyama sumirahu dinaratishama dupahari aru parabhati
- Chaupai 28. Shyama sarathi jisake ratha keroda़e dura hoya usa patha ke
- Chaupai 29. Shyama bhakta na kahim para harabhira pari taba shyama pukara
- Chaupai 30. Rasana shyama nama rasa pi leji le shyama nama ke hale
- Chaupai 31. Samsari sukha bhoga milegaanta shyama sukha yoga milega
- Chaupai 32. Shyama prabhu haim tana ke kalemana ke gore bhole bhale
- Chaupai 33. Shyama samta bhaktana hitakariroga dosha agha nashai bhari
- Chaupai 34. Prema sahita je nama pukarabhakta lagata shyama ko pyara
- Chaupai 35. Khatu mem hai mathura vasipara brahma purana avinasi
- Chaupai 36. Sudha tana bhari murali bajaichahum dishi nana jahan suni pai
- Chaupai 37. Vriddha bala jete nari naramugdha bhaye suni vamshi ke svara
- Chaupai 38. Dauda़ dauda़ pahunche saba jaikhatu mem jahan shyama kanhai
- Chaupai 39. Jisane shyama svarupa niharabhava bhaya se paya chhutakara
- Closing Doha. Shyama salone sanvare,barbarika tanu dhara
Shri guru charana dhyana dhara,sumiri sachchidananda
श्री गुरु चरण ध्यान धर,सुमिरि सच्चिदानन्द। श्याम चालीसा भणत हूँ,रच चैपाई छन्द॥
Shri guru charana dhyana dhara,sumiri sachchidananda Shyama chalisa bhanata hun,racha chaipai chhanda
Meaningગુરુના ચરણોનું ધ્યાન ધરી અને સચ્ચિદાનંદનું સ્મરણ કરી, હું શ્યામ ચાલીસાનો પાઠ કરું છું, તેને ચોપાઈ છંદમાં રચીને.
Shyama shyama bhaji barambarasahaja hi ho bhavasagara para
श्याम श्याम भजि बारम्बारा।सहज ही हो भवसागर पारा॥
Shyama shyama bhaji barambarasahaja hi ho bhavasagara para
Meaningવારંવાર 'શ્યામ, શ્યામ' જપો, અને સહજ રીતે ભવસાગર પાર કરી લો.
Ina sama deva na duja koidina dayalu na data hoi
इन सम देव न दूजा कोई।दीन दयालु न दाता होई॥
Ina sama deva na duja koidina dayalu na data hoi
Meaningતેમના સમાન બીજો કોઈ દેવ નથી; ન કોઈ આટલો દીનદયાળુ, ન આટલો મોટો દાતા.
Bhimasuputra ahilavati jayakahim bhima ka pautra kahaya
भीमसुपुत्र अहिलवती जाया।कहीं भीम का पौत्र कहाया॥
Bhimasuputra ahilavati jayakahim bhima ka pautra kahaya
Meaningભીમના પુત્ર (ઘટોત્કચ) અને અહિલવતીના પુત્ર; તેમને ભીમના પૌત્ર પણ કહેવાય છે.
Yaha saba katha sahi kalpantaratanika na manom isamem antara
यह सब कथा सही कल्पान्तर।तनिक न मानों इसमें अन्तर॥
Yaha saba katha sahi kalpantaratanika na manom isamem antara
Meaningઆ સંપૂર્ણ કથા કલ્પો સુધી સત્ય છે; તેમાં લેશમાત્ર શંકા ન કરો.
Barbarika vishnu avatarabhaktana hetu manuja tanu dhara
बर्बरीक विष्णु अवतारा।भक्तन हेतु मनुज तनु धारा॥
Barbarika vishnu avatarabhaktana hetu manuja tanu dhara
Meaningબર્બરીક વિષ્ણુના અવતાર છે; ભક્તો માટે તેમણે મનુષ્ય રૂપ ધારણ કર્યું.
Vasudeva devaki pyareyashumati maiya nanda dulare
वसुदेव देवकी प्यारे।यशुमति मैया नन्द दुलारे॥
Vasudeva devaki pyareyashumati maiya nanda dulare
Meaningવસુદેવ અને દેવકીના પ્યારા; માતા યશોદા અને નંદના દુલારા.
Madhusudana gopala muraribrijakishora govardhana dhari
मधुसूदन गोपाल मुरारी।बृजकिशोर गोवर्धन धारी॥
Madhusudana gopala muraribrijakishora govardhana dhari
Meaningમધુસૂદન, ગોપાલ, મુરારી; બ્રજના કિશોર, ગોવર્ધનધારી.
Siyarama shri hari govindadinapala shri bala mukunda
सियाराम श्री हरि गोविन्दा।दीनपाल श्री बाल मुकुन्दा॥
Siyarama shri hari govindadinapala shri bala mukunda
Meaningસિયારામ, શ્રી હરિ, ગોવિંદ; દીનોના પાલક, શ્રી બાલ મુકુંદ.
Damodara ranachhoda़ biharinatha dvarikadhisha kharari
दामोदर रणछोड़ बिहारी।नाथ द्वारिकाधीश खरारी॥
Damodara ranachhoda़ biharinatha dvarikadhisha kharari
Meaningદામોદર, રણછોડ, બિહારી; નાથ, દ્વારિકાધીશ, દૈત્યોના સંહારક.
Narahari rupa prahalada pyarakhambha phari hiranakusha mara
नरहरि रुप प्रहलाद प्यारा।खम्भ फारि हिरनाकुश मारा॥
Narahari rupa prahalada pyarakhambha phari hiranakusha mara
Meaningનરહરિ (નરસિંહ) રૂપમાં પ્રહલાદને પ્રિય; થાંભલો ફાડીને હિરણ્યકશિપુનો વધ કર્યો.
Radha vallabha rukmini kamtagopi vallabha kamsa hanamta
राधा वल्लभ रुक्मिणी कंता।गोपी वल्लभ कंस हनंता॥
Radha vallabha rukmini kamtagopi vallabha kamsa hanamta
Meaningરાધાના વલ્લભ, રુક્મિણીના કંથ; ગોપીઓના પ્રિય, કંસના હંતા.
Manamohana chittachora kahayemakhana chori chori kara khaye
मनमोहन चित्तचोर कहाये।माखन चोरि चोरि कर खाये॥
Manamohana chittachora kahayemakhana chori chori kara khaye
Meaningમનમોહન અને ચિત્તચોર કહેવાયા; માખણ ચોરી-ચોરીને ખાધું.
Muralidhara yadupati ghanashyamakrishna patitapavana abhirama
मुरलीधर यदुपति घनश्याम।कृष्ण पतितपावन अभिरामा॥
Muralidhara yadupati ghanashyamakrishna patitapavana abhirama
Meaningમુરલીધર, યદુપતિ, ઘનશ્યામ; કૃષ્ણ, પતિતપાવન, અભિરામ.
Mayapati lakshmipati isapurushottama keshava jagadisha
मायापति लक्ष्मीपति ईसा।पुरुषोत्तम केशव जगदीशा॥
Mayapati lakshmipati isapurushottama keshava jagadisha
Meaningમાયાના પતિ, લક્ષ્મીના પતિ, ઈશ; પુરુષોત્તમ, કેશવ, જગદીશ.
Vishvapati tribhuvana ujiyaradina bandhu bhaktana rakhavara
विश्वपति त्रिभुवन उजियारा।दीन बन्धु भक्तन रखवारा॥
Vishvapati tribhuvana ujiyaradina bandhu bhaktana rakhavara
Meaningવિશ્વના પતિ, ત્રણે લોકના ઉજાસ; દીનબંધુ, ભક્તોના રખવાળ.
Prabhu ka bheda koi na payashesha mahesha thake muniraya
प्रभु का भेद कोई न पाया।शेष महेश थके मुनिराया॥
Prabhu ka bheda koi na payashesha mahesha thake muniraya
Meaningપ્રભુનો ભેદ કોઈ પામી ન શક્યું; શેષ, મહેશ અને મુનિરાજ પણ થાકી ગયા.
Narada sharada rishi yogindarashyama shyama saba ratata nirantara
नारद शारद ऋषि योगिन्दर।श्याम श्याम सब रटत निरन्तर॥
Narada sharada rishi yogindarashyama shyama saba ratata nirantara
Meaningનારદ, શારદા, ઋષિ અને યોગીજન નિરંતર 'શ્યામ, શ્યામ' રટે છે.
Kari kovida kari sake na ginantanama apara athaha ananta
करि कोविद करि सके न गिनन्ता।नाम अपार अथाह अनन्ता॥
Kari kovida kari sake na ginantanama apara athaha ananta
Meaningવિદ્વાન અને કોવિદ પણ તેમને ગણી શકતા નથી; તેમના નામ અપાર, અથાહ, અનંત છે.
Hara srishti hara yuga mem bhaile avatara bhakta sukhadai
हर सृष्टि हर युग में भाई।ले अवतार भक्त सुखदाई॥
Hara srishti hara yuga mem bhaile avatara bhakta sukhadai
Meaningદરેક સૃષ્ટિ અને દરેક યુગમાં, હે ભાઈ, તેઓ અવતાર લે છે, ભક્તોને સુખ આપતા.
Hridaya manhi kari dekhu vicharashyama bhaje to ho nistara
हृदय माँहि करि देखु विचारा।श्याम भजे तो हो निस्तारा॥
Hridaya manhi kari dekhu vicharashyama bhaje to ho nistara
Meaningતારા હૃદયમાં વિચાર કરી જો: શ્યામનું ભજન કરો, તો તારો નિસ્તાર થઈ જાય.
Kira paढ़avata ganika taribhilani ki bhakti balihari
कीर पढ़ावत गणिका तारी।भीलनी की भक्ति बलिहारी॥
Kira paढ़avata ganika taribhilani ki bhakti balihari
Meaningનામ શીખવેલા પોપટે ગણિકાનો ઉદ્ધાર કર્યો; ભીલણ (શબરી)ની ભક્તિ બલિહારી.
Sati ahilya gautama naribhai shrapa vasha shila dukhari
सती अहिल्या गौतम नारी।भई श्राप वश शिला दुखारी॥
Sati ahilya gautama naribhai shrapa vasha shila dukhari
Meaningસતી અહિલ્યા, ગૌતમની પત્ની, જે શ્રાપવશ દુખિયારી શિલા બની ગઈ હતી —
Shyama charana racha nita laipahunchi patiloka mem jai
श्याम चरण रच नित लाई।पहुँची पतिलोक में जाई॥
Shyama charana racha nita laipahunchi patiloka mem jai
Meaning— શ્યામના ચરણોમાં નિત્ય ભક્તિ લગાવી, તે પોતાના પતિલોકમાં પહોંચી ગઈ (ઉદ્ધાર પામી).
Ajamila aru sadana kasainama pratapa parama gati pai
अजामिल अरू सदन कसाई।नाम प्रताप परम गति पाई॥
Ajamila aru sadana kasainama pratapa parama gati pai
Meaningઅજામિલ અને સદન કસાઈએ નામના પ્રતાપથી પરમ ગતિ પામી.
Jake shyama nama adharasukha lahahi duhkha dura ho sara
जाके श्याम नाम अधारा।सुख लहहि दुःख दूर हो सारा॥
Jake shyama nama adharasukha lahahi duhkha dura ho sara
Meaningજેને શ્યામના નામનો આધાર છે, તે સુખ પામે છે અને બધું દુઃખ દૂર થઈ જાય છે.
Shyama sulochana hai ati sundaramora mukuta sira tana pitambara
श्याम सुलोचन है अति सुन्दर।मोर मुकुट सिर तन पीताम्बर॥
Shyama sulochana hai ati sundaramora mukuta sira tana pitambara
Meaningશ્યામ સુંદર નેત્રોવાળા અને અતિ સુંદર છે; શિર પર મોર મુકુટ, તન પર પીતાંબર.
Gala vaijayantimala suhaichhavi anupa bhaktana mana bhai
गल वैजयन्तिमाल सुहाई।छवि अनूप भक्तन मन भाई॥
Gala vaijayantimala suhaichhavi anupa bhaktana mana bhai
Meaningગળામાં સોહામણી વૈજયંતી માળા; તેમની અનુપમ છવિ ભક્તોના મનને ભાવે છે.
Shyama shyama sumirahu dinaratishama dupahari aru parabhati
श्याम श्याम सुमिरहु दिनराती।शाम दुपहरि अरू परभाती॥
Shyama shyama sumirahu dinaratishama dupahari aru parabhati
Meaningદિવસ-રાત 'શ્યામ, શ્યામ'નું સ્મરણ કરો — સાંજ, બપોર અને પ્રભાતે.
Shyama sarathi jisake ratha keroda़e dura hoya usa patha ke
श्याम सारथी जिसके रथ के।रोड़े दूर होय उस पथ के॥
Shyama sarathi jisake ratha keroda़e dura hoya usa patha ke
Meaningજેના રથના સારથિ શ્યામ છે — તે પથના રોડાં (બાધાઓ) દૂર થઈ જાય છે.
Shyama bhakta na kahim para harabhira pari taba shyama pukara
श्याम भक्त न कहीं पर हारा।भीर परि तब श्याम पुकारा॥
Shyama bhakta na kahim para harabhira pari taba shyama pukara
Meaningશ્યામનો ભક્ત ક્યાંય પરાજિત થતો નથી; જ્યારે વિપત્તિ આવે છે, ત્યારે તેઓ શ્યામને પુકારે છે.
Rasana shyama nama rasa pi leji le shyama nama ke hale
रसना श्याम नाम रस पी ले।जी ले श्याम नाम के हाले॥
Rasana shyama nama rasa pi leji le shyama nama ke hale
Meaningજીભ શ્યામ નામના રસનું પાન કરે; શ્યામ નામના આનંદમાં જીવી લે.
Samsari sukha bhoga milegaanta shyama sukha yoga milega
संसारी सुख भोग मिलेगा।अन्त श्याम सुख योग मिलेगा॥
Samsari sukha bhoga milegaanta shyama sukha yoga milega
Meaningતને સાંસારિક ભોગ પણ મળશે, અને અંતે શ્યામ સાથે આનંદમય યોગ (મિલન) મળશે.
Shyama prabhu haim tana ke kalemana ke gore bhole bhale
श्याम प्रभु हैं तन के काले।मन के गोरे भोले भाले॥
Shyama prabhu haim tana ke kalemana ke gore bhole bhale
Meaningપ્રભુ શ્યામ તનથી કાળા છે, પણ મનથી ગોરા (નિર્મળ) — ભોળા અને ભલા.
Shyama samta bhaktana hitakariroga dosha agha nashai bhari
श्याम संत भक्तन हितकारी।रोग दोष अघ नाशै भारी॥
Shyama samta bhaktana hitakariroga dosha agha nashai bhari
Meaningશ્યામ સંતો અને ભક્તોના હિતકારી છે; તેઓ ભારે રોગ, દોષ અને પાપનો નાશ કરે છે.
Prema sahita je nama pukarabhakta lagata shyama ko pyara
प्रेम सहित जे नाम पुकारा।भक्त लगत श्याम को प्यारा॥
Prema sahita je nama pukarabhakta lagata shyama ko pyara
Meaningજે પ્રેમ સહિત તેમનું નામ પુકારે છે — તે ભક્ત શ્યામને પ્યારો લાગે છે.
Khatu mem hai mathura vasipara brahma purana avinasi
खाटू में है मथुरा वासी।पार ब्रह्म पूरण अविनासी॥
Khatu mem hai mathura vasipara brahma purana avinasi
Meaningતેઓ ખાટુમાં વસે છે, મથુરાના વાસી; પરબ્રહ્મ, પૂર્ણ અને અવિનાશી.
Sudha tana bhari murali bajaichahum dishi nana jahan suni pai
सुधा तान भरि मुरली बजाई।चहुं दिशि नाना जहाँ सुनि पाई॥
Sudha tana bhari murali bajaichahum dishi nana jahan suni pai
Meaningતેમણે અમૃતમયી તાનથી ભરી મુરલી વગાડી, જે ચારે દિશામાં દૂર-દૂર સુધી સંભળાઈ.
Vriddha bala jete nari naramugdha bhaye suni vamshi ke svara
वृद्ध बाल जेते नारी नर।मुग्ध भये सुनि वंशी के स्वर॥
Vriddha bala jete nari naramugdha bhaye suni vamshi ke svara
Meaningવૃદ્ધ અને બાળક, બધી નારી અને નર, તેમની વાંસળીના સ્વર સાંભળી મુગ્ધ થઈ ગયા.
Dauda़ dauda़ pahunche saba jaikhatu mem jahan shyama kanhai
दौड़ दौड़ पहुँचे सब जाई।खाटू में जहाँ श्याम कन्हाई॥
Dauda़ dauda़ pahunche saba jaikhatu mem jahan shyama kanhai
Meaningદોડી-દોડીને બધા ત્યાં પહોંચ્યા જ્યાં શ્યામ કન્હાઈ છે, ખાટુમાં.
Jisane shyama svarupa niharabhava bhaya se paya chhutakara
जिसने श्याम स्वरूप निहारा।भव भय से पाया छुटकारा॥
Jisane shyama svarupa niharabhava bhaya se paya chhutakara
Meaningજેણે શ્યામના સ્વરૂપને નિહાળ્યું, તે ભવભયથી છુટકારો પામ્યો.
Shyama salone sanvare,barbarika tanu dhara
श्याम सलोने साँवरे,बर्बरीक तनु धार। इच्छा पूर्ण भक्त की,करो न लाओ बार॥
Shyama salone sanvare,barbarika tanu dhara Ichchha purna bhakta ki,karo na lao bara
Meaningહે સલોના સાંવરા શ્યામ, બર્બરીકનું તન ધારણ કરેલા — તારા ભક્તની ઇચ્છા પૂર્ણ કરો, અને વાર ન લગાડો.
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Traditional Hindi devotional hymn
Author: Traditional
Period: Devotional era
ખાટૂ શ્યામ એટલે ભીમના પૌત્ર અને ઘટોત્કચના પુત્ર બર્બરીક, એક મહાન યોદ્ધા અને પરમ ભક્ત. મહાભારત યુદ્ધ પહેલાં તેમણે હારતા પક્ષ તરફથી લડવાનું વ્રત લીધું; આથી થનારા અસંતુલનને રોકવા કૃષ્ણે તેમનું શીશ દાનમાં માગ્યું, જે બર્બરીકે હર્ષથી આપ્યું. તેમના ત્યાગથી પ્રસન્ન થઈ કૃષ્ણે વરદાન આપ્યું કે કળિયુગમાં તેઓ કૃષ્ણના જ નામ 'શ્યામ'થી પૂજાશે અને અસહાયોના આશ્રય હશે. ખાટૂ (સીકર, રાજસ્થાન)માં તેમનું મંદિર ભારતના સૌથી વધુ દર્શનીય સ્થળોમાંનું એક છે.
Frequently Asked Questions
ખાટૂ શ્યામ કોણ છે અને તેમની પૂજા કેમ થાય છે?▼
'હારે કા સહારા'નો અર્થ શું છે?▼
ખાટૂ શ્યામ ચાલીસા કયા દિવસે વાંચવામાં આવે છે?▼
ખાટૂ શ્યામને શું અર્પણ કરવામાં આવે છે?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →