મધુરાષ્ટકમ્ Meaning — Line by Line

मधुराष्टकम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

← Full Page Complete Lyrics Benefits & How to Chant

Meaning — Line by Line

Every verse of મધુરાષ્ટકમ્ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾

Verse 1. Adharam madhuram vadanam madhuram nayanam madhuram hasitam madhuram
Verse 2. Vachanam madhuram charitam madhuram vasanam madhuram valitam madhuram
Verse 3. Venurmadhuro renurmadhurah panirmadhurah padau madhurau
Verse 4. Gitam madhuram pitam madhuram bhuktam madhuram suptam madhuram
Verse 5. Karanam madhuram taranam madhuram haranam madhuram ramanam madhuram
Verse 6. Gunja madhura mala madhura yamuna madhura vichi madhura
Verse 7. Gopi madhura lila madhura yuktam madhuram muktam madhuram
Verse 8. Gopa madhura gavo madhura yashtirmadhura srishtirmadhura

Verse 1#

अधरं मधुरं वदनं मधुरं नयनं मधुरं हसितं मधुरम् । हृदयं मधुरं गमनं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ १॥

Adharam madhuram vadanam madhuram nayanam madhuram hasitam madhuram Hridayam madhuram gamanam madhuram madhuradhipaterakhilam madhuram

Meaningતેમના અધર મધુર છે, મુખ મધુર છે, નેત્ર મધુર છે, સ્મિત મધુર છે; હૃદય મધુર છે, ચાલ મધુર છે — મધુરાધિપતિ (શ્રીકૃષ્ણ)નું સર્વસ્વ મધુર છે.

Verse 2#

वचनं मधुरं चरितं मधुरं वसनं मधुरं वलितं मधुरम् । चलितं मधुरं भ्रमितं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ २॥

Vachanam madhuram charitam madhuram vasanam madhuram valitam madhuram Chalitam madhuram bhramitam madhuram madhuradhipaterakhilam madhuram

Meaningતેમના વચન મધુર છે, ચરિત્ર મધુર છે, વસ્ત્ર મધુર છે, અંગભંગિમા મધુર છે; ચાલવું મધુર છે, વિચરણ મધુર છે — મધુરાધિપતિનું સર્વસ્વ મધુર છે.

Verse 3#

वेणुर्मधुरो रेणुर्मधुरः पाणिर्मधुरः पादौ मधुरौ । नृत्यं मधुरं सख्यं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ ३॥

Venurmadhuro renurmadhurah panirmadhurah padau madhurau Nrityam madhuram sakhyam madhuram madhuradhipaterakhilam madhuram

Meaningતેમની વેણુ મધુર છે, ચરણધૂળ મધુર છે, હાથ મધુર છે, ચરણ મધુર છે; નૃત્ય મધુર છે, મિત્રતા મધુર છે — મધુરાધિપતિનું સર્વસ્વ મધુર છે.

Verse 4#

गीतं मधुरं पीतं मधुरं भुक्तं मधुरं सुप्तं मधुरम् । रूपं मधुरं तिलकं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ ४॥

Gitam madhuram pitam madhuram bhuktam madhuram suptam madhuram Rupam madhuram tilakam madhuram madhuradhipaterakhilam madhuram

Meaningતેમનું ગીત મધુર છે, પીવું મધુર છે, ભોજન મધુર છે, શયન મધુર છે; રૂપ મધુર છે, તિલક મધુર છે — મધુરાધિપતિનું સર્વસ્વ મધુર છે.

Verse 5#

करणं मधुरं तरणं मधुरं हरणं मधुरं रमणं मधुरम् । वमितं मधुरं शमितं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ ५॥

Karanam madhuram taranam madhuram haranam madhuram ramanam madhuram Vamitam madhuram shamitam madhuram madhuradhipaterakhilam madhuram

Meaningતેમનું કર્મ મધુર છે, તરવું મધુર છે, હરણ મધુર છે, રમણ મધુર છે; શમન મધુર છે, શાંત કરવું મધુર છે — મધુરાધિપતિનું સર્વસ્વ મધુર છે.

Verse 6#

गुञ्जा मधुरा माला मधुरा यमुना मधुरा वीची मधुरा । सलिलं मधुरं कमलं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ ६॥

Gunja madhura mala madhura yamuna madhura vichi madhura Salilam madhuram kamalam madhuram madhuradhipaterakhilam madhuram

Meaningગુંજા (માળા) મધુર છે, માળા મધુર છે, યમુના મધુર છે, તેની લહેરો મધુર છે; જળ મધુર છે, કમળ મધુર છે — મધુરાધિપતિનું સર્વસ્વ મધુર છે.

Verse 7#

गोपी मधुरा लीला मधुरा युक्तं मधुरं मुक्तं मधुरम् । दृष्टं मधुरं शिष्टं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ ७॥

Gopi madhura lila madhura yuktam madhuram muktam madhuram Drishtam madhuram shishtam madhuram madhuradhipaterakhilam madhuram

Meaningગોપીઓ મધુર છે, લીલા મધુર છે, મિલન મધુર છે, મુક્તિ આપવી મધુર છે; દૃષ્ટિ મધુર છે, શિષ્ટાચાર મધુર છે — મધુરાધિપતિનું સર્વસ્વ મધુર છે.

Verse 8#

गोपा मधुरा गावो मधुरा यष्टिर्मधुरा सृष्टिर्मधुरा । दलितं मधुरं फलितं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥ ८॥

Gopa madhura gavo madhura yashtirmadhura srishtirmadhura Dalitam madhuram phalitam madhuram madhuradhipaterakhilam madhuram

Meaningગોવાળ મધુર છે, ગાયો મધુર છે, લાકડી મધુર છે, સૃષ્ટિ મધુર છે; દલન મધુર છે, ફળ આપવું મધુર છે — મધુરાધિપતિનું સર્વસ્વ મધુર છે.

Word-by-Word Breakdown

मधुर

Madhura

મધુર — મીઠું, મધુમય, મનમોહક

मधुराधिपतेः

Madhuradhipateh

મધુરાધિપતિનું — મધુરા (મથુરા)ના સ્વામી અર્થાત્ શ્રીકૃષ્ણનું

अखिलं मधुरम्

Akhilam Madhuram

અખિલં મધુરમ્ — (તેમનું) સર્વસ્વ મધુર છે

अधरं

Adharam

અધર — હોઠ

वदनं

Vadanam

વદન — મુખ

वेणुः

Venuh

વેણુ — વાંસળી

नृत्यं

Nrityam

નૃત્ય — નૃત્ય

यमुना

Yamuna

યમુના — યમુના નદી

Origin & History

Source: Composed by Sri Vallabhacharya

Author: Sri Vallabhacharya

Period: c. 15th–16th century CE

કૃષ્ણ-ભક્તિના મહાન આચાર્ય અને પુષ્ટિમાર્ગના સ્થાપક શ્રી વલ્લભાચાર્યે મધુરાષ્ટકમ્ની રચના પ્રેમના સ્વયંસ્ફુરિત ઉદ્ગાર રૂપે કરી. ગોકુલમાં શ્રીકૃષ્ણના સૌંદર્યથી અભિભૂત થઈને તેમણે ગાયું કે મધુરાધિપતિનો પ્રત્યેક અંશ — તેમનું રૂપ, તેમની વેણુ, તેમની લીલા, ત્યાં સુધી કે તેમના ચરણોની ધૂળ અને યમુનાની લહેરો પણ — સ્વયં મધુરતા સિવાય બીજું કંઈ નથી.

Frequently Asked Questions

મધુરાષ્ટકમ્ શું છે?▼

મધુરાષ્ટકમ્ શ્રી વલ્લભાચાર્ય (૧૪૭૯–૧૫૩૧ ઈ.) દ્વારા રચિત આઠ શ્લોકોનું સ્તોત્ર છે જેમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના પ્રત્યેક અંશ — તેમના અધર, મુખ, નેત્ર, વેણુ, નૃત્ય, ત્યાં સુધી કે યમુના અને ગાયો પણ — 'મધુરમ્' (મધુર) રૂપે સ્તુત કરાયા છે. તે કૃષ્ણના સૌથી પ્રિય ભક્તિગીતોમાંનું એક છે.

મધુરાષ્ટકમ્ કોણે લખ્યું?▼

તેની રચના શ્રી વલ્લભાચાર્યે કરી, જે કૃષ્ણ-ભક્તિની પુષ્ટિમાર્ગ (શુદ્ધાદ્વૈત) પરંપરાના સ્થાપક હતા.

'મધુરાધિપતેરખિલં મધુરમ્' નો અર્થ શું છે?▼

તેનો અર્થ છે 'મધુરાધિપતિ (શ્રીકૃષ્ણ)નું સર્વસ્વ મધુર છે.' આ પંક્તિ પ્રત્યેક શ્લોકના અંતે આવે છે, એ ઘોષણા કરતી કે કૃષ્ણનો દરેક ગુણ અને દરેક વસ્તુ પરમ મનોહર છે.

મધુરાષ્ટકમ્ ક્યારે જપાય છે?▼

તેને ભક્તજનો પ્રતિદિન તથા ખાસ કરીને જન્માષ્ટમી, શ્રીમદ્ભાગવત પાઠ સમયે અને પુષ્ટિમાર્ગ સેવામાં ગાય છે. તેની મધુરતા તેને કોઈપણ સમયનું પ્રિય બનાવે છે.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →