ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵଦ୍ଗୀତା ୧୧.୪୦ — ନମଃ ପୁରସ୍ତାଦଥ ପୃଷ୍ଠତସ୍ତେ
Bhagavad Gita 11.40 — Namah Purastad Atha Prishthatas Te in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଲୌକିକ ରୂପ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଭୂତ ଅର୍ଜୁନ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରୁ -- ଆଗ, ପଛ ଓ ସବୁ ଦିଗରୁ -- ନମସ୍କାର କରନ୍ତି। ସେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନନ୍ତ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଓ ଅମିତ ପରାକ୍ରମର ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି ଯେ ଭଗବାନ ସବୁକିଛିରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ସେ ହିଁ ସର୍ବସ୍ୱ। ଏହି ଶ୍ଲୋକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରଣାଗତି ଓ ଭଗବାନଙ୍କ ସର୍ବବ୍ୟାପକ ଉପସ୍ଥିତିର ଚିହ୍ନଟର ଉଚ୍ଚ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 40 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଶ୍ୱରୂପ ଦର୍ଶନ ଯୋଗରେ, ଯେତେବେଳେ ଅର୍ଜୁନ ଅସୀମ ଲୌକିକ ରୂପ ଦେଖନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରୁ ନମସ୍କାର ଅର୍ପଣ କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ଲୋକରେ ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଆଗ, ପଛ ଓ ସବୁ ଦିଗରୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଅନନ୍ତ ସାମର୍ଥ୍ୟର ଗୁଣଗାନ କରୁ କରୁ ଏବଂ ଏହା ଚିହ୍ନି ଯେ ସେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ତଥା ସେ ହିଁ ସର୍ବସ୍ୱ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ପରମ୍ପରା ମାନେ ଯେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରୁ ନମସ୍କାର କରିବା, ତାଙ୍କୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଜାଣି, ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଭଗବାନଙ୍କ ନିରନ୍ତର ଉପସ୍ଥିତିର ଜାଗୃତିରେ ଭରି ଦିଏ -- ଯାହାଦ୍ୱାରା ଦିବ୍ୟରୁ ପୃଥକତା କିମ୍ବା ଦୂରତାର କୌଣସି ଭୟ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହେ ନାହିଁ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ନମଃ ପୁରସ୍ତାଦଥ ପୃଷ୍ଠତସ୍ତେ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ସର୍ଵତ ଏଵ ସର୍ଵ। ଅନନ୍ତଵୀର୍ଯାମିତଵିକ୍ରମସ୍ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଂ ସମାପ୍ନୋଷି ତତୋଽସି ସର୍ଵଃ॥
namaḥ purastād atha pṛiṣhṭhatas te namo ’stu te sarvata eva sarva ananta-vīryāmita-vikramas tvaṁ sarvaṁ samāpnoṣhi tato ’si sarvaḥ
ଅର୍ଥ:ହେ ସର୍ବସ୍ୱରୂପ! ଆପଣଙ୍କୁ ଆଗରୁ ଓ ପଛରୁ ନମସ୍କାର! ଆପଣଙ୍କୁ ସବୁ ଦିଗରୁ ନମସ୍କାର ହେଉ! ଆପଣ ଅନନ୍ତ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଓ ଅମିତ ପରାକ୍ରମ ବିଶିଷ୍ଟ; ଆପଣ ସବୁକିଛିରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ସେଥିପାଇଁ ହିଁ ଆପଣ ସର୍ବସ୍ୱ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
Bhagavad Gita 11.40 — Namah Purastad Atha Prishthatas Te ପାଠର ଲାଭ
ଭଗବାନଙ୍କୁ ସବୁ ଦିଗରୁ ନମସ୍କାର (ପ୍ରଣାମ) କରୁଥିବା ଏକ ପ୍ରବଳ ଶ୍ଲୋକ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ଭଗବାନଙ୍କ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଢ଼ କରେ
ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରଣାଗତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ବିକଶିତ କରେ
ଭଗବାନଙ୍କ ଅନନ୍ତ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଓ ପରାକ୍ରମ ଉପରେ ବିସ୍ମୟ ଜଗାଏ
ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟକୁ ସବୁକିଛିରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ସର୍ବସ୍ୱ ରୂପେ ଅନୁଭବ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ
ପୂଜା ସମୟରେ ପ୍ରଣାମ ଅର୍ପଣ କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ତମ
Bhagavad Gita 11.40 — Namah Purastad Atha Prishthatas Te ପାଠ ବିଧି
ଏହି ଶ୍ଲୋକର ପାଠ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ହୃଦୟପୂର୍ବକ ନମସ୍କାର ଅର୍ପଣ କରୁ କରୁ କରନ୍ତୁ। ପାଠ କରିବା ସମୟରେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତୁ ଯେ ଦିବ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଆଗରେ, ଆପଣଙ୍କ ପଛରେ ଓ ସବୁ ଦିଗରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ବ୍ୟାପ୍ତ। 'ଆପଣ ସର୍ବସ୍ୱ' ଏହି ଚିହ୍ନଟକୁ ପୃଥକତାର ଯେକୌଣସି ଭାବକୁ ତରଳାଇବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ, ହୃଦୟକୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଶରଣାଗତିରେ ଭରି।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ Bhagavad Gita 11.40 — Namah Purastad Atha Prishthatas Te ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ