ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੫.੧੫ — ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਚਾਹਂ ਹ੍ਰਿਦਿ ਸਨ੍ਨਿਵਿਸ਼੍ਟੋ
Bhagavad Gita 15.15 — Sarvasya Chaham Hridi Sannivishto in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿਮਾਮਈ ਆਤਮ-ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ — ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਮੂਹ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਯਾਦ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ (ਅਪੋਹਨ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਮੂਹ ਵੇਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਵਸਤੂ ਉਹ ਹੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਰਚੈਤਾ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਵੀ ਉਹ ਹੀ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਪਰਮ ਲਕਸ਼ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 15, Verse 15 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਯੋਗ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸਮੂਹ ਅਸਤਿਤਵ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸ੍ਰੋਤ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਵੇਦਾਂਤ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਆਚਾਰੀਆ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇਸ ਪੁਸ਼ਟੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਅੰਦਰ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸੰਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਭਗਵਾਨ ਅੱਗੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੱਚੀ ਅਰਦਾਸ ਅਚਾਨਕ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਭੁੱਲੇ ਹੋਏ ਸੱਚਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਪਾ ਗਈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਚਾਹਂ ਹ੍ਰਿਦਿ ਸਨ੍ਨਿਵਿਸ਼੍ਟੋ ਮਤ੍ਤਃ ਸ੍ਮ੍ਰਿਤਿਰ੍ਜ੍ਞਾਨਮਪੋਹਨਂ ਚ।ਵੇਦੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੈਰਹਮੇਵ ਵੇਦ੍ਯੋ ਵੇਦਾਨ੍ਤਕ੍ਰਿਦ੍ਵੇਦਵਿਦੇਵ ਚਾਹਮ੍॥
sarvasya chāhaṁ hṛidi sanniviṣhṭo mattaḥ smṛitir jñānam apohanaṁ cha vedaiśh cha sarvair aham eva vedyo vedānta-kṛid veda-vid eva chāham
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਹੀ ਸਮੂਹ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਯਾਦ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਪੋਹਨ (ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਮੂਹ ਵੇਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਵਸਤੂ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਰਚੈਤਾ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Bhagavad Gita 15.15 — Sarvasya Chaham Hridi Sannivishto ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਹਰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਇਹ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬੋਧ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੱਬ ਸਦਾ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਯਾਦ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕ ਦੇ ਸ੍ਰੋਤ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਦਾ ਹੈ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਪਰਮ ਤਾਤਪਰਜ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਦਿਵ੍ਯ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਲਈ ਅੰਤਰਮੁਖ ਹੋਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ
Bhagavad Gita 15.15 — Sarvasya Chaham Hridi Sannivishto ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸ਼ਾਂਤ ਬੈਠ ਕੇ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਦਿਲ-ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਲਿਆਓ। ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ ਕਿ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਅੰਦਰ ਮੌਨ ਸਾਖੀ ਅਤੇ ਯਾਦ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਦਾਤਾ ਵਜੋਂ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹਨ। ਸਪਸ਼ਟ ਸਮਝ (ਯਾਦ ਅਤੇ ਗਿਆਨ) ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰੋ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਲਕਸ਼ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ੧੦੮ ਵਾਰ ਜਾਪ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Bhagavad Gita 15.15 — Sarvasya Chaham Hridi Sannivishto ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ