શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧૭.૧૫ — અનુદ્વેગકરં વાક્યમ્
Bhagavad Gita 17.15 — Anudvega-karam Vakyam in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
ત્રિવિધ શ્રદ્ધાના અધ્યાયમાં શ્રીકૃષ્ણ વાણીના તપની વ્યાખ્યા આપે છે. જિહ્વાનું સાચું અનુશાસન એ છે કે એવાં વચન બોલાય જે બીજાને વ્યથિત ન કરે, જે સત્ય, પ્રિય અને ખરેખર હિતકારી હોય — સાથે જ શાસ્ત્રનો નિયમિત સ્વાધ્યાય અને પાઠ. આ એક શ્લોક સમ્યક્ વાણી વિશે ગીતાનું સૌથી વ્યવહારુ માર્ગદર્શન છે; આ કોઈ પણ શારીરિક તપ સમાન પવિત્ર કરનારું અનુશાસન છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Bhagavad Gita Chapter 17, Verse 15 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
સત્તરમા અધ્યાય, શ્રદ્ધાત્રય વિભાગ યોગમાં, શ્રદ્ધા અને આચરણ ત્રણ ગુણોથી કેવી રીતે રંજિત થાય છે તે શ્રીકૃષ્ણ સમજાવે છે. શરીર, વાણી અને મનના તપનું વર્ણન કરતાં, વાણીના તપની આ વ્યાખ્યા આપે છે: એવાં વચન જે ઉદ્વેગ ઉત્પન્ન ન કરે, સત્ય, પ્રિય અને હિતકારી હોય, અને જે શાસ્ત્રના સ્વાધ્યાય સાથે જોડાયેલાં હોય.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
કહેવાય છે કે જે ઋષિઓએ વાણીનો તપ સિદ્ધ કર્યો, તેમને 'વાક્-સિદ્ધિ' પ્રાપ્ત થઈ — એ શક્તિ જેનાથી તેમનાં કોમળ, સત્ય વચન સદા સત્ય થતાં અને આશીર્વાદ લાવતાં — જે અનુશાસિત વાણીની આધ્યાત્મિક શક્તિ દર્શાવે છે.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
અનુદ્વેગકરં વાક્યં સત્યં પ્રિયહિતં ચ યત્। સ્વાધ્યાયાભ્યસનં ચૈવ વાઙ્મયં તપ ઉચ્યતે॥
anudvega-karaṁ vākyaṁ satyaṁ priya-hitaṁ cha yat svādhyāyābhyasanaṁ chaiva vāṅ-mayaṁ tapa uchyate
અર્થ:જે વાણી ઉદ્વેગ ઉત્પન્ન ન કરનારી, સત્ય, પ્રિય અને હિતકારી હોય, તથા વેદોના સ્વાધ્યાયનો નિયમિત અભ્યાસ — આને વાણીનો તપ કહેવાય છે.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
Bhagavad Gita 17.15 — Anudvega-karam Vakyam પાઠના લાભ
દયાળુ, સત્ય અને હિતકારી વાણીનું અનુશાસન શીખવે છે
વિવાદ સર્જતા કઠોર, દુઃખદ કે ઉદ્વેગકારી શબ્દોથી બચવામાં મદદ કરે છે
સમ્યક્ વાણીને આધ્યાત્મિક તપ તરીકે જિહ્વા અને મનને શુદ્ધ કરે છે
પવિત્ર ગ્રંથોના નિયમિત સ્વાધ્યાય અને પાઠને પ્રોત્સાહન આપે છે
સંબંધો સુધારે છે અને કુટુંબ તથા સમાજમાં સદ્ભાવ લાવે છે
સત્ય બોલવાની ઉચ્ચ વૃત્તિ ઘડે છે જે સાથે કોમળ અને ઉપયોગી પણ હોય
Bhagavad Gita 17.15 — Anudvega-karam Vakyam જપ વિધિ
આ શ્લોકનો સવારે પાઠ કરો અને દિવસભર તમારાં વચન માટે તેની ચાર-કસોટી અપનાવો — શું તે ઉદ્વેગ ઉત્પન્ન ન કરનારાં, સત્ય, પ્રિય અને હિતકારી છે? જેમ શ્લોક સૂચવે છે, તેને થોડા નિયમિત શાસ્ત્ર-સ્વાધ્યાય (સ્વાધ્યાય) સાથે જોડો. જ્યારે પણ તમે ક્રોધ કે બેદરકારીમાં બોલવા તૈયાર હો, ત્યારે તેને યાદ કરીને વાણીને જ એક પવિત્ર કરનારા તપમાં ફેરવો.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ Bhagavad Gita 17.15 — Anudvega-karam Vakyam શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ