ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੬.੧੭ — ਯੁਕ੍ਤਾਹਾਰਵਿਹਾਰਸ੍ਯ
Bhagavad Gita 6.17 — Yuktahara-viharasya in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਧਿਆਨ-ਯੋਗ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਇਸ ਵਿਹਾਰਕ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੰਤੁਲਿਤ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤ ਸੂਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਯੋਗ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ ਤਦ ਹੀ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਹਾਰ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਜਮੀ ਹੋਵੇ, ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਿਤ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਸ਼ਯਨ ਤੇ ਜਾਗਰਣ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਹੋਵੇ। ਨਾ ਅਤੀ ਭੋਗ ਅਤੇ ਨਾ ਅਤੀ ਤਿਆਗ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਸੰਜਮ ਦਾ ਮੱਧਮ ਮਾਰਗ ਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸਿਹਤ, ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਸਫਲ ਧਿਆਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 6, Verse 17 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਛੇਵੇਂ ਅਧਿਆਇ, ਧਿਆਨ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬੈਠਣਾ, ਮਨ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯੋਗ ਨਾ ਉਸ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਅਧਿਕ ਖਾਂਦਾ ਜਾਂ ਸੌਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਉਸ ਲਈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਖਾਂਦਾ ਜਾਂ ਸੌਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਆਦਰਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਜਮ ਦੁਆਰਾ ਯੋਗ ਆਪ ਹੀ ਦੁੱਖ ਦਾ ਨਿਵਾਰਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਮਾਪੇ ਹੋਏ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ — ਆਹਾਰ, ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਸਾਮੰਜਸ੍ਯ ਨਾਲ — ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ, ਤੇਜੋਮਯ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਇੰਨੇ ਸਥਿਰ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਕਿ ਡੂੰਘਾ ਧਿਆਨ ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਹਿਆ, ਅਤੇ ਜੋ ਦੁੱਖ ਚੰਚਲ ਤੇ ਚਰਮਪੰਥੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਤਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਯੁਕ੍ਤਾਹਾਰਵਿਹਾਰਸ੍ਯ ਯੁਕ੍ਤਚੇਸ਼੍ਟਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਸੁ। ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਵਪ੍ਨਾਵਬੋਧਸ੍ਯ ਯੋਗੋ ਭਵਤਿ ਦੁਃਖਹਾ॥
yuktāhāra-vihārasya yukta-cheṣhṭasya karmasu yukta-svapnāvabodhasya yogo bhavati duḥkha-hā
ਅਰਥ:ਜੋ ਆਹਾਰ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਜਮੀ ਹੈ, ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਯਥਾਯੋਗ ਚੇਸ਼ਟਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੌਣ ਤੇ ਜਾਗਣ ਵਿੱਚ ਪਰਿਮਿਤ ਹੈ — ਉਸ ਲਈ ਯੋਗ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Bhagavad Gita 6.17 — Yuktahara-viharasya ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਦੇਹ, ਮਨ ਅਤੇ ਆਦਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਮੰਜਸ੍ਯ ਲਿਆ ਕੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਆਹਾਰ, ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਸੰਜਮ ਦੁਆਰਾ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਹੱਦਾਂ ਅਤੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
'ਮੱਧਮ ਮਾਰਗ' ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਭੋਗ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ
Bhagavad Gita 6.17 — Yuktahara-viharasya ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਦਤਾਂ — ਖਾਣ, ਕੰਮ ਕਰਨ, ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਸੌਣ — ਵਿੱਚ ਸੰਜਮ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਕਰੋ। ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਹੈ ਜੋ ਧਿਆਨ ਜਾਂ ਸਿਹਤ ਦੀ ਦਿਨਚਰਿਆ ਆਰੰਭ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਏ ਕਿ ਚਿਰਸਥਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਫਲ ਯੋਗ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਮਾਪੇ ਹੋਏ, ਸਾਮੰਜਸ੍ਯਪੂਰਨ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਵਾਰ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸੰਜਮ ਦੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Bhagavad Gita 6.17 — Yuktahara-viharasya ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ