Mantra.Tips

ಅದ್ವೈತ ಪಂಚರತ್ನಂ (ಆತ್ಮ ಪಂಚಕಂ) Meaning — Line by Line

अद्वैत पञ्चरत्नम् (आत्मपञ्चकम्)

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ಅದ್ವೈತ ಪಂಚರತ್ನಂ (ಆತ್ಮ ಪಂಚಕಂ) with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. nāhaṃ deho nendriyāṇy antaraṅgo
  2. Verse 2. rajjv-ajñānād bhāti rajjau yathāhiḥ
  3. Verse 3. ābhātīdaṃ viśvam ātmany asatyaṃ
  4. Verse 4. nāhaṃ jāto na pravṛddho na naṣṭo
  5. Verse 5. matto nānyat kiñcid atrāsti viśvaṃ
Verse 1#

nāhaṃ deho nendriyāṇy antaraṅgo

नाहं देहो नेन्द्रियाण्यन्तरङ्गो नाहङ्कारः प्राणवर्गो बुद्धिः। दारापत्यक्षेत्रवित्तादिदूरः साक्षी नित्यः प्रत्यगात्मा शिवोऽहम्॥१॥

nāhaṃ deho nendriyāṇy antaraṅgo nāhaṅkāraḥ prāṇavargo na buddhiḥ | dārāpatya-kṣetra-vittādi-dūraḥ sākṣī nityaḥ pratyagātmā śivo'ham ||1||

Meaningನಾನು ದೇಹವಲ್ಲ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲ, ಅಂತಃಕರಣವಲ್ಲ (ಮನಸ್ಸಲ್ಲ); ನಾನು ಅಹಂಕಾರವಲ್ಲ, ಪ್ರಾಣಸಮೂಹವಲ್ಲ, ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲ. ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳು, ಭೂಮಿ, ಧನ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರನಾದ — ನಾನು ನಿತ್ಯ ಸಾಕ್ಷಿ, ಅಂತರಾತ್ಮ — ನಾನು ಶಿವ.

Verse 2#

rajjv-ajñānād bhāti rajjau yathāhiḥ

रज्ज्वज्ञानाद्भाति रज्जौ यथाहिः स्वात्माज्ञानादात्मनो जीवभावः। आप्तोक्त्याहिभ्रान्तिनाशे रज्जुर् जीवो नाहं देशिकोक्त्या शिवोऽहम्॥२॥

rajjv-ajñānād bhāti rajjau yathāhiḥ svātmājñānād ātmano jīvabhāvaḥ | āptoktyā-hi-bhrānti-nāśe sa rajjur jīvo nāhaṃ deśikoktyā śivo'ham ||2||

Meaningಹಗ್ಗದ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಹಾವು ಕಾಣಿಸುವಂತೆ, ತನ್ನ ಆತ್ಮದ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಜೀವಭಾವ (ಪರಿಮಿತ ಜೀವಿ ಎಂಬ ಭಾವ) ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾತಿನಿಂದ 'ಇದು ಹಗ್ಗವೇ' ಎಂದಾಗ ಹಾವಿನ ಭ್ರಾಂತಿ ನಶಿಸುವಂತೆ, ಗುರುವಿನ ಉಪದೇಶದಿಂದ ನಾನು ಜೀವನಲ್ಲ — ನಾನು ಶಿವ.

Verse 3#

ābhātīdaṃ viśvam ātmany asatyaṃ

आभातीदं विश्वमात्मन्यसत्यं सत्यज्ञानानन्दरूपे विमोहात्। निद्रामोहात्स्वप्नवत्तन्न सत्यं शुद्धः पूर्णो नित्य एकः शिवोऽहम्॥३॥

ābhātīdaṃ viśvam ātmany asatyaṃ satya-jñānānanda-rūpe vimohāt | nidrā-mohāt svapnavat tan na satyaṃ śuddhaḥ pūrṇo nitya ekaḥ śivo'ham ||3||

Meaningಸತ್ಯ-ಜ್ಞಾನ-ಆನಂದ ಸ್ವರೂಪನಾದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಅಸತ್ಯ ವಿಶ್ವ ಮೋಹದಿಂದ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ನಿದ್ರಾಮೋಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ವಪ್ನದಂತೆ ಅದು ಸತ್ಯವಲ್ಲ. ಶುದ್ಧ, ಪೂರ್ಣ, ನಿತ್ಯ, ಏಕ — ನಾನು ಶಿವ.

Verse 4#

nāhaṃ jāto na pravṛddho na naṣṭo

नाहं जातो प्रवृद्धो नष्टो देहस्योक्ताः प्राकृताः सर्वधर्माः। कर्तृत्वादिश्चिन्मयस्यास्ति नाहं- कारस्यैव ह्यात्मनो मे शिवोऽहम्॥४॥

nāhaṃ jāto na pravṛddho na naṣṭo dehasyoktāḥ prākṛtāḥ sarva-dharmāḥ | kartṛtvādiś cinmayasyāsti nāhaṃ- kārasyaiva hy ātmano me śivo'ham ||4||

Meaningನಾನು ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ, ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ನಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇವೆಲ್ಲ ದೇಹದ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಧರ್ಮಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ತೃತ್ವಾದಿ ಅಹಂಕಾರದವೇ, ಚಿನ್ಮಯ ಆತ್ಮದ್ದಲ್ಲ — ನಾನು ಶಿವ.

Verse 5#

matto nānyat kiñcid atrāsti viśvaṃ

मत्तो नान्यत्किञ्चिदत्रास्ति विश्वं सत्यं बाह्यं वस्तु मायोपकॢप्तम्। आदर्शान्तर्भासमानस्य तुल्यं मय्यद्वैते भाति तस्माच्छिवोऽहम्॥५॥

matto nānyat kiñcid atrāsti viśvaṃ satyaṃ bāhyaṃ vastu māyopaklṛptam | ādarśāntar-bhāsamānasya tulyaṃ mayy advaite bhāti tasmāc chivo'ham ||5||

Meaningನನಗಿಂತ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲ; ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಮಾಯೆಯ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾತ್ರ. ಕನ್ನಡಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ, ಅದು ಅದ್ವೈತನಾದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ — ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಶಿವ.

Word-by-Word Breakdown

न अहं देहः
na ahaṃ dehaḥ
ನಾನು ದೇಹವಲ್ಲ
न इन्द्रियाणि
na indriyāṇi
ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲ
अन्तरङ्गः
antaraṅgaḥ
ಅಂತಃಕರಣ (ಮನಸ್ಸು); ನಾನು ಅಂತಃಕರಣವೂ ಅಲ್ಲ
न अहङ्कारः
na ahaṅkāraḥ
ಅಹಂಕಾರವಲ್ಲ
प्राणवर्गः
prāṇavargaḥ
ಪ್ರಾಣಗಳ ಸಮೂಹ; ಪ್ರಾಣವೂ ಅಲ್ಲ
न बुद्धिः
na buddhiḥ
ಬುದ್ಧಿಯೂ ಅಲ್ಲ
दारापत्यक्षेत्रवित्तादिदूरः
dārāpatya-kṣetra-vittādi-dūraḥ
ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳು, ಭೂಮಿ, ಧನ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೂರ
साक्षी नित्यः
sākṣī nityaḥ
ನಿತ್ಯ ಸಾಕ್ಷಿ
प्रत्यगात्मा
pratyagātmā
ಅಂತರಾತ್ಮ (ಪ್ರತ್ಯಗಾತ್ಮ)
शिवोऽहम्
śivo'ham
ನಾನು ಶಿವ (ಮಂಗಳಕರ, ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ)
रज्ज्वज्ञानात्
rajjv-ajñānāt
ಹಗ್ಗದ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ
भाति रज्जौ यथा अहिः
bhāti rajjau yathā ahiḥ
ಹಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಹಾವು ಕಾಣಿಸುವಂತೆ
स्वात्माज्ञानात्
svātmājñānāt
ತನ್ನ ಆತ್ಮದ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ
आत्मनः जीवभावः
ātmano jīvabhāvaḥ
ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಜೀವಭಾವ (ಪರಿಮಿತ ಜೀವಿ ಎಂಬ ಭಾವ) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ
देशिकोक्त्या
deśikoktyā
ಗುರುವಿನ ಮಾತಿನಿಂದ (ಉಪದೇಶದಿಂದ)
आभाति इदं विश्वम् असत्यम्
ābhāti idaṃ viśvam asatyam
ಈ ಅಸತ್ಯ ವಿಶ್ವ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ
सत्यज्ञानानन्दरूपे
satya-jñānānanda-rūpe
ಸತ್ಯ-ಜ್ಞಾನ-ಆನಂದ ಸ್ವರೂಪವಾದ (ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ) ಅದರಲ್ಲಿ
विमोहात्
vimohāt
ಮೋಹದಿಂದ
स्वप्नवत् तत् न सत्यम्
svapnavat tat na satyam
ಸ್ವಪ್ನದಂತೆ ಅದು ಸತ್ಯವಲ್ಲ
शुद्धः पूर्णः नित्यः एकः
śuddhaḥ pūrṇaḥ nityaḥ ekaḥ
ಶುದ್ಧ, ಪೂರ್ಣ (ಅನಂತ), ನಿತ್ಯ, ಏಕ (ಅದ್ವಿತೀಯ)
न अहं जातः न प्रवृद्धः न नष्टः
na ahaṃ jātaḥ na pravṛddho na naṣṭaḥ
ನಾನು ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ, ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ನಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ
मत्तः न अन्यत् किञ्चित्
matto na anyat kiñcit
ನನಗಿಂತ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲ
आदर्शान्तर्भासमानस्य तुल्यम्
ādarśāntar-bhāsamānasya tulyam
ಕನ್ನಡಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ
मयि अद्वैते भाति
mayy advaite bhāti
ಅದ್ವೈತನಾದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ

Origin & History

Source: Prakarana (independent Advaita hymn) ascribed to Adi Shankaracharya

Author: Adi Shankaracharya

Period: Classical (traditionally 8th century CE)

ಅದ್ವೈತ ಪಂಚರತ್ನಂ, ಆತ್ಮ ಪಂಚಕಂ ಎಂದೂ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಡುವ, ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಕೆಲವೇ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸುವ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪ್ರಕರಣ ಸ್ತೋತ್ರಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ನಿರ್ವಾಣ ಷಟ್ಕಂ, ದಶಶ್ಲೋಕಿಯಂತೆ ಇದು ಸಾಧಕನ ದೇಹ, ಇಂದ್ರಿಯ, ಮನಸ್ಸು, ಕಾಣುವ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗಿನ ತಾದಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಆತ್ಮವನ್ನು 'ಶಿವ' — ಒಂದೇ, ಶುದ್ಧ, ಸಾಕ್ಷಿ ಚೈತನ್ಯ — ಆಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಪುಷ್ಪಿಕೆ ಇದನ್ನು ಗೋವಿಂದ ಭಗವತ್ಪಾದರ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರಿಗೆ ಆರೋಪಿಸುತ್ತದೆ.

Frequently Asked Questions

ಅದ್ವೈತ ಪಂಚರತ್ನಂ ಎಂದರೇನು?
ಇದು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ರಚಿಸಿದ ಐದು ಶ್ಲೋಕಗಳ ('ಪಂಚ' = ಐದು, 'ರತ್ನಂ' = ರತ್ನ) ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸ್ತೋತ್ರ, ಇದು ಅದ್ವೈತದ (ಅದ್ವಯ) ದರ್ಶನ ಸಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಆತ್ಮ ಪಂಚಕಂ, 'ಆತ್ಮದ ಮೇಲಿನ ಐದು ಶ್ಲೋಕಗಳು' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕವೂ 'ಶಿವೋಽಹಂ' ಎಂದು ಏಕೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ?
'ಶಿವೋಽಹಂ' ಎಂದರೆ 'ನಾನು ಶಿವ' — ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ದೇವತೆಯಲ್ಲ, ಮಂಗಳಕರ, ಸದಾ-ಶುದ್ಧ, ಅದ್ವೈತ ಚೈತನ್ಯವೇ, ಅದುವೇ ತನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪ (ಆತ್ಮ/ಬ್ರಹ್ಮ). ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು, ಜಗತ್ತಿನ ನಿರಾಕರಣೆಯ ನಂತರ ಈ ಪಲ್ಲವಿ ಸಾಧಕನ ನಿಜ ಗುರುತನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಎರಡನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿನ ಹಗ್ಗ-ಹಾವಿನ ದೃಷ್ಟಾಂತ ಏನು?
ಮಂದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿದ ಹಗ್ಗ ಹಾವೆಂದು ಭ್ರಮಿಸಬಹುದು; ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿ 'ಇದು ಹಗ್ಗವೇ' ಎಂದ ಕ್ಷಣ ಭಯ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅನಂತ ಆತ್ಮ ಪರಿಮಿತ ಜೀವಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ; ಗುರುವಿನ ಉಪದೇಶ ಈ ಭ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ತೊಲಗಿಸಿ, 'ನಾನು ಶಿವ' ಎಂದು ಬಯಲುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದು ನಿರ್ವಾಣ ಷಟ್ಕಂಗೆ ಸಮಾನವೇ?
ಎರಡೂ ದೇಹ, ಮನಸ್ಸಿನ ತಾದಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಅದೇ ಅದ್ವೈತ ಭಾವವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರೂ, ಇವು ಬೇರೆಬೇರೆ ರಚನೆಗಳು. ನಿರ್ವಾಣ ಷಟ್ಕಂನಲ್ಲಿ 'ಶಿವೋಽಹಂ ಶಿವೋಽಹಂ' ಎಂದು ಮುಗಿಯುವ ಆರು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ, ಅದ್ವೈತ ಪಂಚರತ್ನಂನಲ್ಲಿ (ಆತ್ಮ ಪಂಚಕಂ) 'ಶಿವೋಽಹಂ' ಎಂದು ಮುಗಿಯುವ ಐದು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →