ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੫੫ — ਮਤ੍ਕਰ੍ਮਕ੍ਰਿਨ੍ਮਤ੍ਪਰਮੋ
ಭಗವದ್ಗೀತೆ 11.55 — ಮತ್ಕರ್ಮಕೃನ್ಮತ್ಪರಮೋ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਇਹ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਅਤੇ ਸਿਖਰਲਾ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਾਰ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਭਗਤ ਭਗਵਾਨ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਰਮ ਟੀਚਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਨਾਸਕਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚੀ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਦਾ ਸਾਰ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸਰਵਭੂਤ-ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 55 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਇਹ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ-ਦਰਸ਼ਨ ਯੋਗ, ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਕੇ, ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਉਪਾਅ ਇੱਕੋ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਾਰ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਟੀਕਾਕਾਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਹਨ, ਇਸ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚੀ ਗੀਤਾ ਦਾ ਸਾਰਭੂਤ ਨਿਚੋੜ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ — ਜੋ ਇਸ ਇੱਕੋ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੇ ਸਮੁੱਚੀ ਗੀਤਾ ਨੂੰ ਆਤਮਸਾਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਭਗਤ — ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਨਾਸਕਤ ਅਤੇ ਸਭ ਪ੍ਰਤੀ ਮਿੱਤਰਵਤ ਹੈ — ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਮਤ੍ਕਰ੍ਮਕ੍ਰਿਨ੍ਮਤ੍ਪਰਮੋ ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਃ ਸਙ੍ਗਵਰ੍ਜਿਤਃ। ਨਿਰ੍ਵੈਰਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਸ਼ੁ ਯਃ ਸ ਮਾਮੇਤਿ ਪਾਣ੍ਡਵ॥
mat-karma-kṛin mat-paramo mad-bhaktaḥ saṅga-varjitaḥ nirvairaḥ sarva-bhūteṣhu yaḥ sa mām eti pāṇḍava
ਅਰਥ:ਹੇ ਅਰਜੁਨ! ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਪਰਮ ਟੀਚਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੈ ਅਤੇ ਆਸਕਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵੈਰ-ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ — ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ಭಗವದ್ಗೀತೆ 11.55 — ಮತ್ಕರ್ಮಕೃನ್ಮತ್ಪರಮೋ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਸਮੁੱਚੀ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਦਾ ਸਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਇੱਕੋ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ, ਵਿਹਾਰਕ ਸੂਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਅਨਾਸਕਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦਾ ਹੈ
ਸਮੂਹ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਸ਼ਵ-ਮਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਵੈਰ-ਰਹਿਤਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸੱਚੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਪਰਮ-ਪਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਮਨਨ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਲੋਕ
ಭಗವದ್ಗೀತೆ 11.55 — ಮತ್ಕರ್ಮಕೃನ್ಮತ್ಪರಮೋ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਨਿੱਤ ਸੰਕਲਪ ਵਜੋਂ ਜਪੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗੀਤਾ ਦੇ ਸੰਪੂਰਨ ਮਾਰਗ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ। ਜਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੱਚੇ ਭਗਤ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਲੱਛਣਾਂ ਉੱਤੇ ਮਨਨ ਕਰੋ: ਭਗਵਾਨ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਰਮ ਟੀਚਾ ਮੰਨਣਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ, ਅਨਾਸਕਤ ਰਹਿਣਾ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਾ ਰੱਖਣਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਦਿਨ ਭਰ ਆਪਣੇ ਆਚਰਣ ਦਾ ਮਾਰਗ-ਦਰਸ਼ਕ ਬਣਨ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਧਾਰਨ ਕਰਮ ਵੀ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਹੋ ਜਾਣ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ಭಗವದ್ಗೀತೆ 11.55 — ಮತ್ಕರ್ಮಕೃನ್ಮತ್ಪರಮೋ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ