ಭಗವದ್ಗೀತೆ ೬.೩೪ — ಚಂಚಲಂ ಹಿ ಮನಃ ಕೃಷ್ಣ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ६.३४ — चञ्चलं हि मनः कृष्ण
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
चञ्चलम्
chañchalam
ಚಂಚಲ
हि
hi
ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ
मनः
manaḥ
ಮನಸ್ಸು
कृष्ण
kṛiṣhṇa
ಓ ಕೃಷ್ಣ
प्रमाथि
pramāthi
ಕ್ಷೋಭೆಗೊಳಿಸುವ, ಕಲಕುವ
बलवत्
bala-vat
ಬಲಶಾಲಿ
दृढम्
dṛiḍham
ಹಠಮಾರಿ, ಬಗ್ಗದ
तस्य
tasya
ಅದರ
अहम्
aham
ನಾನು
निग्रहम्
nigraham
ನಿಗ್ರಹ, ವಶಪಡಿಸುವಿಕೆ
मन्ये
manye
ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ, ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತೇನೆ
वायोः
vāyoḥ
ಗಾಳಿಯ
इव
iva
ಹಾಗೆ
सुदुष्करम्
su-duṣhkaram
ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರ
Complete Translation
ಓ ಕೃಷ್ಣ! ಈ ಮನಸ್ಸು ನಿಜವಾಗಿ ಚಂಚಲ, ಕ್ಷೋಭೆಗೊಳಿಸುವ, ಬಲಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಹಠಮಾರಿ; ಇದರ ನಿಗ್ರಹವನ್ನು ನಾನು ಗಾಳಿಯಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 6, Verse 34
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ಆರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ, ಧ್ಯಾನಯೋಗದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಸಮತ್ವದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅರ್ಜುನನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ — ಅಂತಹ ಚಂಚಲ ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಶಪಡಿಸುವುದು ಗಾಳಿಯನ್ನು ತಡೆಯುವಂತೆ ಕಷ್ಟವೆನಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು. ಅವನ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಸಂದೇಹವು, ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಶಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭರವಸೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
Frequently Asked Questions
ಭಗವದ್ಗೀತೆ ೬.೩೪ ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ಏಕೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾನೆ?▼
ಮನಸ್ಸು ಗಾಳಿಯಂತೆ ವಶಪಡಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ ಎಂದು ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಎರಡೂ ಚಂಚಲ, ಬಲಶಾಲಿ, ಹಿಡಿಯಲು ಅಥವಾ ತಡೆಯಲು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂಬಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಮನಸ್ಸು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಿರಂತರ ಚಲಿಸುತ್ತಾ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿರುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಹೋಲಿಕೆ ಸಜೀವವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ದೂರಿಗೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಉತ್ತರವೇನು?▼
ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲೇ (೬.೩೫) ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲ ಮತ್ತು ವಶಪಡಿಸಲು ಕಷ್ಟ ಎಂದು ಒಪ್ಪುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅಭ್ಯಾಸ (ನಿರಂತರ ಸಾಧನೆ) ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯ (ಅನಾಸಕ್ತಿ) ದಿಂದ ಅದನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಶಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ೬.೩೪ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾದರೆ ೬.೩೫ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರಿಹಾರ.
ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಿದ ಮನಸ್ಸಿನ ನಾಲ್ಕು ಗುಣಗಳು ಯಾವುವು?▼
ಅರ್ಜುನನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಚಂಚಲ (ಅಸ್ಥಿರ), ಪ್ರಮಾಥಿ (ಕ್ಷೋಭೆಗೊಳಿಸುವ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ದೇಹವನ್ನೂ ಕಲಕುವ), ಬಲವತ್ (ಬಲಶಾಲಿ), ದೃಢ (ಹಠಮಾರಿ ಅಥವಾ ಬಗ್ಗದ) ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇವು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಶಪಡಿಸುವುದು ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ಸವಾಲಿನದು ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಇಂದಿನ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ?▼
ಅಲೆದಾಡುವ ಮನಸ್ಸು ಸಹಜ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಸಾಧಕರಿಗೂ ಕೂಡ ಎಂದು ಇದು ಸಾಧಕರಿಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಷ್ಟವನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿ, ನಂತರ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದಂತೆ ನಿರಂತರ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಯಾರಾದರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಚಂಚಲ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭುತ್ವ ಪಡೆಯಬಹುದು.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →