ആപദർഥേ ധനം രക്ഷേത് (സമ്പത്ത്, ഭാര്യ, സ്വയം എന്നിവയുടെ രക്ഷ) — Word-by-Word Meaning
आपदर्थे धनं रक्षेत्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
आपदर्थे
āpad-arthe
ആപത്ത് അഥവാ സങ്കട (കാലത്തിന്) വേണ്ടി
धनम्
dhanam
സമ്പത്ത്, പണം
रक्षेत्
rakṣet
രക്ഷിക്കണം / സംരക്ഷിക്കണം / സംഭരിക്കണം
दारान्
dārān
ഭാര്യ (ഉം കുടുംബവും); ഗൃഹസ്ഥം
धनैः
dhanaiḥ
സമ്പത്തിലൂടെ, പണംകൊണ്ട്
अपि
api
ഉം, കൂടാതെ
आत्मानम्
ātmānam
തന്നെത്തന്നെ, തന്റെ ആത്മാവിനെ
सततम्
satatam
എപ്പോഴും, നിരന്തരം, എല്ലാ കാലത്തും
दारैः
dāraiḥ
ഭാര്യ/കുടുംബത്തെ (ഉപേക്ഷിച്ചായാലും)
धनैः अपि
dhanaiḥ api
സമ്പത്തിനെയും (ഉപേക്ഷിച്ചായാലും)
दारैरपि धनैरपि
dārair api dhanair api
ഭാര്യ, സമ്പത്ത് രണ്ടിന്റെയും വിലയിലും (ആദ്യം ആത്മാവിനെ രക്ഷിക്കണം)
रक्षेद् धनैरपि
rakṣed dhanair api
സമ്പത്ത് ചെലവഴിച്ചായാലും (കുടുംബത്തെ) രക്ഷിക്കണം
Complete Translation
ആപത്തുകാലത്തെ നേരിടാൻ സമ്പത്ത് രക്ഷിക്കണം (സംഭരിക്കണം); ആ സമ്പത്ത് ചെലവഴിച്ചായാലും ഭാര്യയെയും കുടുംബത്തെയും രക്ഷിക്കണം; എന്നാൽ തന്റെ ആത്മാവിനെ (തന്നെത്തന്നെ) എപ്പോഴും രക്ഷിക്കണം, അതിനായി കുടുംബവും സമ്പത്തും രണ്ടും ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വന്നാലും. ചാണക്യൻ മുൻഗണനകളുടെ വ്യക്തമായ ക്രമം പറയുന്നു — സമ്പത്ത് ആപത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നു, കുടുംബം സമ്പത്തിനെക്കാൾ പ്രിയം, എന്നാൽ ആത്മാവ് (തന്റെ ജീവനും അസ്തിത്വവും) എല്ലാറ്റിനും മേലെ രക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടത്.
Origin & History
Source: Chanakya Niti
Author: Chanakya (Vishnugupta / Kautilya)
Period: Ancient India (c. 4th–3rd century BCE)
ചന്ദ്രഗുപ്ത മൗര്യനെ സിംഹാസനത്തിലെത്തിച്ച ചാണക്യൻ, താൻ കഷ്ടപ്പെട്ട് നേടിയ അതിജീവനത്തിന്റെയും സമൃദ്ധിയുടെയും ജ്ഞാനത്തെ സംക്ഷിപ്ത നീതി ശ്ലോകങ്ങളിൽ സാരമായി ബന്ധിച്ചു. സമ്പത്ത്, കുടുംബം, ആത്മാവ് എന്നിവയുടെ രക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ ശ്ലോകം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രായോഗിക നീതിയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു — ഇത് വിവേകി സങ്കടത്തിൽ തൂക്കിനോക്കേണ്ട മൂല്യങ്ങളുടെ ക്രമം നിർവചിച്ച്, സമ്പത്തിനും ഗൃഹസ്ഥത്തിനും മേലെ തന്റെ ആത്മരക്ഷ വയ്ക്കുന്നു.
Frequently Asked Questions
'ആപദർഥേ ധനം രക്ഷേത്' എവിടെ നിന്ന് വന്നു?▼
ഇത് ചാണക്യ നീതിയിലെ (നീതി ദർപണം) ഒരു പ്രസിദ്ധ ശ്ലോകമാണ് — രാജനീതി, അർഥശാസ്ത്രം, നീതി എന്നിവയുടെ പ്രാചീന ഭാരതീയ ആചാര്യനായ ചാണക്യന് (കൗടില്യൻ / വിഷ്ണുഗുപ്തൻ) ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന സൂക്തികളുടെ സമാഹാരം.
ഈ ശ്ലോകത്തിലെ മുൻഗണനകളുടെ ക്രമം എന്താണ്?▼
ആപത്തിനായി സമ്പത്ത് സംഭരിക്കണം; ആ സമ്പത്ത് ചെലവഴിച്ചായാലും കുടുംബത്തെ (ദാര) രക്ഷിക്കണം; തന്റെ ആത്മാവിനെ (ആത്മൻ) എപ്പോഴും രക്ഷിക്കണം, അതിനായി കുടുംബവും സമ്പത്തും ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വന്നാലും. ആദ്യം ആത്മാവ്, പിന്നെ കുടുംബം, പിന്നെ സമ്പത്ത് — ഇത് മൂല്യത്തിന്റെ ആരോഹണ ക്രമം.
'ആദ്യം തന്നെ രക്ഷിക്കുക' എന്നാൽ സ്വാർഥമാണോ?▼
അല്ല. ഈ ശ്ലോകം യഥാർഥ ആപത്തിലെ വിവേകത്തെക്കുറിച്ചാണ് പറയുന്നത്, സ്വാർഥത്തെക്കുറിച്ചല്ല. തന്റെ ജീവനും അസ്തിത്വവും തന്നെ നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ കുടുംബത്തെ രക്ഷിക്കാനോ സമ്പത്ത് ഉപയോഗിക്കാനോ കഴിയില്ല; അതിനാൽ ആത്മരക്ഷയാണ് മറ്റെല്ലാ കർത്തവ്യങ്ങളെയും സാധ്യമാക്കുന്ന അടിത്തറ.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →