അദ്വൈത പഞ്ചരത്നം (ആത്മ പഞ്ചകം) Meaning — Line by Line
अद्वैत पञ्चरत्नम् (आत्मपञ्चकम्)
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of അദ്വൈത പഞ്ചരത്നം (ആത്മ പഞ്ചകം) with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
nāhaṃ deho nendriyāṇy antaraṅgo
नाहं देहो नेन्द्रियाण्यन्तरङ्गो नाहङ्कारः प्राणवर्गो न बुद्धिः। दारापत्यक्षेत्रवित्तादिदूरः साक्षी नित्यः प्रत्यगात्मा शिवोऽहम्॥१॥
nāhaṃ deho nendriyāṇy antaraṅgo nāhaṅkāraḥ prāṇavargo na buddhiḥ | dārāpatya-kṣetra-vittādi-dūraḥ sākṣī nityaḥ pratyagātmā śivo'ham ||1||
Meaningഞാൻ ദേഹമല്ല, ഇന്ദ്രിയങ്ങളല്ല, അന്തഃകരണവുമല്ല (മനസ്സല്ല); ഞാൻ അഹങ്കാരമല്ല, പ്രാണസമൂഹമല്ല, ബുദ്ധിയുമല്ല. ഭാര്യ, മക്കൾ, ഭൂമി, ധനം മുതലായവയിൽ നിന്ന് തീർത്തും അകന്നവൻ — ഞാൻ നിത്യ സാക്ഷി, അന്തരാത്മാവ് — ഞാൻ ശിവനാകുന്നു.
rajjv-ajñānād bhāti rajjau yathāhiḥ
रज्ज्वज्ञानाद्भाति रज्जौ यथाहिः स्वात्माज्ञानादात्मनो जीवभावः। आप्तोक्त्याहिभ्रान्तिनाशे स रज्जुर् जीवो नाहं देशिकोक्त्या शिवोऽहम्॥२॥
rajjv-ajñānād bhāti rajjau yathāhiḥ svātmājñānād ātmano jīvabhāvaḥ | āptoktyā-hi-bhrānti-nāśe sa rajjur jīvo nāhaṃ deśikoktyā śivo'ham ||2||
Meaningകയറിന്റെ അജ്ഞാനത്താൽ കയറിൽ പാമ്പ് തോന്നുന്നതുപോലെ, സ്വന്തം ആത്മാവിന്റെ അജ്ഞാനത്താൽ ആത്മാവിൽ ജീവഭാവം (പരിമിത ജീവിയെന്ന ധാരണ) തോന്നുന്നു. വിശ്വസ്തനായവന്റെ വാക്കാൽ 'ഇത് കയറുതന്നെ' എന്നു പറയുമ്പോൾ പാമ്പുഭ്രമം നശിക്കുന്നതുപോലെ, ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശത്താൽ ഞാൻ ജീവനല്ല — ഞാൻ ശിവനാകുന്നു.
ābhātīdaṃ viśvam ātmany asatyaṃ
आभातीदं विश्वमात्मन्यसत्यं सत्यज्ञानानन्दरूपे विमोहात्। निद्रामोहात्स्वप्नवत्तन्न सत्यं शुद्धः पूर्णो नित्य एकः शिवोऽहम्॥३॥
ābhātīdaṃ viśvam ātmany asatyaṃ satya-jñānānanda-rūpe vimohāt | nidrā-mohāt svapnavat tan na satyaṃ śuddhaḥ pūrṇo nitya ekaḥ śivo'ham ||3||
Meaningസത്യ-ജ്ഞാന-ആനന്ദ സ്വരൂപനായ എന്നിൽ ഈ അസത്യ വിശ്വം മോഹത്താൽ തോന്നുന്നു; എന്നാൽ നിദ്രാമോഹത്താൽ ഉണ്ടാകുന്ന സ്വപ്നംപോലെ അത് സത്യമല്ല. ശുദ്ധൻ, പൂർണൻ, നിത്യൻ, ഏകൻ — ഞാൻ ശിവനാകുന്നു.
nāhaṃ jāto na pravṛddho na naṣṭo
नाहं जातो न प्रवृद्धो न नष्टो देहस्योक्ताः प्राकृताः सर्वधर्माः। कर्तृत्वादिश्चिन्मयस्यास्ति नाहं- कारस्यैव ह्यात्मनो मे शिवोऽहम्॥४॥
nāhaṃ jāto na pravṛddho na naṣṭo dehasyoktāḥ prākṛtāḥ sarva-dharmāḥ | kartṛtvādiś cinmayasyāsti nāhaṃ- kārasyaiva hy ātmano me śivo'ham ||4||
Meaningഞാൻ ജനിക്കുന്നില്ല, വളരുന്നില്ല, നശിക്കുന്നില്ല; ഇവയെല്ലാം ദേഹത്തിന്റെ പ്രാകൃതിക ധർമങ്ങളെന്നു പറയപ്പെട്ടു. കർതൃത്വാദി അഹങ്കാരത്തിന്റേതാണ്, ചിന്മയ ആത്മാവിന്റേതല്ല — ഞാൻ ശിവനാകുന്നു.
matto nānyat kiñcid atrāsti viśvaṃ
मत्तो नान्यत्किञ्चिदत्रास्ति विश्वं सत्यं बाह्यं वस्तु मायोपकॢप्तम्। आदर्शान्तर्भासमानस्य तुल्यं मय्यद्वैते भाति तस्माच्छिवोऽहम्॥५॥
matto nānyat kiñcid atrāsti viśvaṃ satyaṃ bāhyaṃ vastu māyopaklṛptam | ādarśāntar-bhāsamānasya tulyaṃ mayy advaite bhāti tasmāc chivo'ham ||5||
Meaningഎന്നിൽ നിന്നു വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടെ ഒന്നുമില്ല; ബാഹ്യവസ്തുവിനെ സത്യമെന്നു കരുതുന്നത് മായയുടെ കല്പന മാത്രമാണ്. കണ്ണാടിയിൽ പ്രതിബിംബം തെളിയുന്നതുപോലെ, അത് അദ്വൈതനായ എന്നിൽ തെളിയുന്നു — അതിനാൽ ഞാൻ ശിവനാകുന്നു.
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Prakarana (independent Advaita hymn) ascribed to Adi Shankaracharya
Author: Adi Shankaracharya
Period: Classical (traditionally 8th century CE)
അദ്വൈത പഞ്ചരത്നം, ആത്മ പഞ്ചകം എന്നും പേരുള്ളത്, അദ്വൈത വേദാന്ത ഉപദേശത്തെ ഏതാനും ശ്ലോകങ്ങളിൽ ചുരുക്കുന്ന ആദി ശങ്കരാചാര്യരുടെ സംക്ഷിപ്ത പ്രകരണ സ്തോത്രങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ പെടുന്നു. നിർവാണ ഷട്കം, ദശശ്ലോകി എന്നിവ പോലെ ഇത് സാധകന്റെ ദേഹം, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, മനസ്സ്, കാണപ്പെടുന്ന ലോകം എന്നിവയോടുള്ള താദാത്മ്യത്തെ നിഷേധിച്ച്, ആത്മാവിനെ 'ശിവൻ' — ഏക, ശുദ്ധ, സാക്ഷി ചൈതന്യം — ആയി സ്ഥാപിക്കുന്നു. അതിന്റെ പുഷ്പിക ഇതിനെ ഗോവിന്ദ ഭഗവത്പാദരുടെ ശിഷ്യനായ ശ്രീ ശങ്കര ഭഗവത്പാദർക്ക് ആരോപിക്കുന്നു.
Frequently Asked Questions
അദ്വൈത പഞ്ചരത്നം എന്നാൽ എന്ത്?▼
ഓരോ ശ്ലോകവും 'ശിവോഽഹം' എന്ന് അവസാനിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?▼
രണ്ടാം ശ്ലോകത്തിലെ കയറ്-പാമ്പ് ദൃഷ്ടാന്തം എന്താണ്?▼
ഇത് നിർവാണ ഷട്കത്തിന് സമമാണോ?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →