Mantra.Tips

ബടുക ഭൈരവ സ്തോത്രം Meaning — Line by Line

बटुक भैरव स्तोत्रम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ബടുക ഭൈരവ സ്തോത്രം with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Verse 1#

Vande bālaṁ sphaṭika-sadṛśaṁ kuṇḍalodbhāsi-vaktraṁ

वन्दे बालं स्फटिकसदृशं कुण्डलोद्भासिवक्त्रं दिव्याकल्पैर्नवमणिमयैः किङ्किणीनूपुराद्यैः। दीप्ताकारं विशदवदनं सुप्रसन्नं त्रिनेत्रं हस्ताब्जाभ्यां बटुकमनिशं शूलदण्डौ दधानम्॥१॥

Vande bālaṁ sphaṭika-sadṛśaṁ kuṇḍalodbhāsi-vaktraṁ Divyākalpair-nava-maṇi-mayaiḥ kiṅkiṇī-nūpurādyaiḥ। Dīptākāraṁ viśada-vadanaṁ suprasannaṁ trinetraṁ Hastābjābhyāṁ baṭukam-aniśaṁ śūla-daṇḍau dadhānam॥1॥

Meaningബടുകനെ — ഭൈരവന്റെ ബാലരൂപത്തെ — ഞാൻ നമിക്കുന്നു, അവന്റെ കാന്തി സ്ഫടികം പോലെ നിർമലം, മുഖം കുണ്ഡലങ്ങളാൽ ദേദീപ്യമാനം; നവരത്നഖചിത ദിവ്യ ആഭരണങ്ങൾ, കിങ്കിണികൾ, നൂപുരങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയാൽ അലങ്കൃതൻ; ദീപ്ത ആകാരം ഉള്ളവനെങ്കിലും വിശദ-മുഖൻ, ത്രിനേത്രൻ, അത്യന്തം പ്രസന്നൻ, തന്റെ രണ്ട് കര-കമലങ്ങളിൽ നിരന്തരം ശൂലവും ദണ്ഡവും ധരിക്കുന്നവൻ.

Verse 2#

Udyad-bhāskara-sannibhaṁ tri-nayanaṁ raktāṅga-rāga-srajaṁ

उद्यद्भास्करसन्निभं त्रिनयनं रक्ताङ्गरागस्रजं स्मेरास्यं वरदं कपालमभयं शूलं दधानं करैः। नीलग्रीवमुदारभूषणशतं शीतांशुचूडोज्ज्वलं बन्धूकारुणवाससं भयहरं देवं सदा भावये॥२॥

Udyad-bhāskara-sannibhaṁ tri-nayanaṁ raktāṅga-rāga-srajaṁ Smerāsyaṁ varadaṁ kapālam-abhayaṁ śūlaṁ dadhānaṁ karaiḥ। Nīla-grīvam-udāra-bhūṣaṇa-śataṁ śītāṁśu-cūḍojjvalaṁ Bandhūkāruṇa-vāsasaṁ bhaya-haraṁ devaṁ sadā bhāvaye॥2॥

Meaningഭയഹാരിയായ ആ ദേവനെ ഞാൻ സദാ ധ്യാനിക്കുന്നു, അവൻ ഉദിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ കാന്തിമാൻ, ത്രിനയനൻ, രക്ത അംഗരാഗവും രക്ത മാലയും ധരിച്ചവൻ; മുഖം പുഞ്ചിരിയോടു കൂടിയത്, കൈകളിൽ വരമുദ്ര, കപാലം, അഭയമുദ്ര, ശൂലം ധരിക്കുന്നവൻ; നീലകണ്ഠൻ, നൂറുകണക്കിന് ഉദാര ആഭരണങ്ങളാൽ വിഭൂഷിതൻ, ശിരസ്സിൽ ശീതല ചന്ദ്രനാൽ ഉജ്ജ്വലൻ, ബന്ധൂക പുഷ്പം പോലെ അരുണ വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നവൻ.

Verse 3#

Dhyāyen-nīlādri-kāntaṁ śaśi-kala-dhavalaṁ muṇḍa-mālaṁ maheśaṁ

ध्यायेन्नीलाद्रिकान्तं शशिकलधवलं मुण्डमालं महेशं दिग्वस्त्रं पिङ्गकेशं डमरुमथ सृणिं खड्गशूलाभयानि। नागं घण्टां कपालं करसरसिरुहैर्बिभ्रतं भीमदंष्ट्रं सर्पाकल्पं त्रिनेत्रं मणिमयविलसत्किङ्किणीनूपुराढ्यम्॥३॥

Dhyāyen-nīlādri-kāntaṁ śaśi-kala-dhavalaṁ muṇḍa-mālaṁ maheśaṁ Dig-vastraṁ piṅga-keśaṁ ḍamarum-atha sṛṇiṁ khaḍga-śūlābhayāni। Nāgaṁ ghaṇṭāṁ kapālaṁ kara-sarasiruhair-bibhrataṁ bhīma-daṁṣṭraṁ Sarpākalpaṁ trinetraṁ maṇi-maya-vilasat-kiṅkiṇī-nūpurāḍhyam॥3॥

Meaningമഹേശനെ ധ്യാനിക്കണം, അവൻ നീലഗിരി പോലെ സുന്ദരൻ, ചന്ദ്രകലയാൽ ധവളൻ, മുണ്ഡമാല ധരിക്കുന്നവൻ; ദിഗ്വസ്ത്രൻ (ദിഗംബരൻ), പിംഗല കേശൻ, കര-കമലങ്ങളിൽ ഡമരു, സൃണി (അങ്കുശം), ഖഡ്ഗം, ശൂലം, അഭയം, നാഗം, ഘണ്ട, കപാലം ധരിക്കുന്നവൻ; ഭയങ്കര ദംഷ്ട്രങ്ങളുള്ളവൻ, സർപ്പങ്ങളാൽ അലങ്കൃതൻ, ത്രിനേത്രൻ, മണിമയ ദേദീപ്യമാന കിങ്കിണി-നൂപുരങ്ങളാൽ സുശോഭിതൻ.

Word-by-Word Breakdown

वन्दे
vande
ഞാൻ നമിക്കുന്നു / ഞാൻ പ്രണമിക്കുന്നു
बालं
bālaṁ
ബാലകൻ / യുവ രൂപം (ബടുക = ഭൈരവന്റെ ബാലരൂപം)
स्फटिकसदृशं
sphaṭika-sadṛśaṁ
(നിർമല) സ്ഫടികം പോലെ (വർണമുള്ളവൻ)
कुण्डलोद्भासिवक्त्रं
kuṇḍalodbhāsi-vaktraṁ
മുഖം (ഉജ്ജ്വല) കുണ്ഡലങ്ങളാൽ ദേദീപ്യമാനം
दिव्याकल्पैः
divyākalpaiḥ
ദിവ്യ ആഭരണങ്ങളാൽ / അലങ്കാരങ്ങളാൽ
नवमणिमयैः
nava-maṇi-mayaiḥ
നവരത്നങ്ങളാൽ നിർമിതം
किङ्किणीनूपुराद्यैः
kiṅkiṇī-nūpurādyaiḥ
ചെറിയ മണികൾ, നൂപുരങ്ങൾ, മറ്റ് ആഭരണങ്ങളാൽ
दीप्ताकारं
dīptākāraṁ
ദീപ്ത / തേജോമയ ആകാരമുള്ളവൻ
विशदवदनं
viśada-vadanaṁ
വിശദ / ഉജ്ജ്വല മുഖമുള്ളവൻ
सुप्रसन्नं
suprasannaṁ
അത്യന്തം പ്രസന്നൻ, ശാന്തൻ
त्रिनेत्रं
trinetraṁ
ത്രിനേത്രൻ (മൂന്ന് കണ്ണുകളുള്ളവൻ)
हस्ताब्जाभ्यां
hastābjābhyāṁ
തന്റെ രണ്ട് കര-കമലങ്ങളാൽ
बटुकम्
baṭukam
ബടുക — ഭൈരവന്റെ ബാലരൂപം
शूलदण्डौ दधानम्
śūla-daṇḍau dadhānam
ശൂലവും ദണ്ഡവും ധരിച്ച്
उद्यद्भास्करसन्निभं
udyad-bhāskara-sannibhaṁ
ഉദിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ (കാന്തിയിൽ)
रक्ताङ्गरागस्रजं
raktāṅga-rāga-srajaṁ
രക്ത അംഗരാഗം പൂശി, രക്ത മാല ധരിച്ച്
वरदं ... अभयं
varadaṁ ... abhayaṁ
വര (വരദാന), അഭയ (നിർഭയത്വ) മുദ്രകൾ കാണിച്ച്
कपालं
kapālaṁ
(ധരിച്ച്) കപാലം (തലയോട്ടി പാത്രം)
नीलग्रीवम्
nīla-grīvam
നീലകണ്ഠൻ (നീല കണ്ഠമുള്ളവൻ)
भयहरं देवं सदा भावये
bhaya-haraṁ devaṁ sadā bhāvaye
ഭയഹാരിയായ ആ ദേവനെ ഞാൻ സദാ ധ്യാനിക്കുന്നു
ध्यायेत्
dhyāyet
ധ്യാനിക്കണം
मुण्डमालं
muṇḍa-mālaṁ
മുണ്ഡമാല (തലയോട്ടികളുടെ മാല) ധരിച്ച്
दिग्वस्त्रं
dig-vastraṁ
ദിഗ്വസ്ത്രൻ (ദിഗംബരൻ — ദിക്കുകൾ തന്നെ വസ്ത്രമായവൻ)
डमरुम् ... खड्गशूलाभयानि
ḍamarum ... khaḍga-śūlābhayāni
(ധരിച്ച്) ഡമരു, സൃണി (അങ്കുശം), ഖഡ്ഗം, ശൂലം, അഭയ മുദ്ര
भीमदंष्ट्रं
bhīma-daṁṣṭraṁ
ഭയങ്കര ദംഷ്ട്രങ്ങൾ (തേറ്റകൾ) ഉള്ളവൻ

Origin & History

Source: Shaiva-Tantra tradition; the Apaduddharaka Batuka Bhairava worship

Author: Traditional (anonymous); from the Tantric Bhairava liturgy

Period: Ancient (Tantric/Puranic)

ഭൈരവൻ ഭഗവാൻ ശിവന്റെ ഉഗ്ര, സംരക്ഷക രൂപമാണ്, കാശിയുടെ കൊത്വാൽ (സംരക്ഷക-ന്യായാധിപൻ) ആയി പ്രസിദ്ധൻ, വിശ്വനാഥന്റെ ദർശനത്തിന് മുമ്പ് തീർഥാടകർ അവനെ ആദരിക്കുന്നു. അവന്റെ അനേക രൂപങ്ങളിൽ, ബടുക ഭൈരവൻ ഒരു തേജോമയ യുവ ബാലകനായി ഉപാസിക്കപ്പെടുന്നു — സമസ്ത സങ്കടങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കാൻ മതിയായ ഉഗ്രൻ, എങ്കിലും തന്നെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നവരോട് അത്യന്തം കരുണാമയൻ. ഈ ധ്യാന ശ്ലോകങ്ങൾ ആപദുദ്ധാരക ബടുക ഭൈരവ പാരമ്പര്യത്തിൽ പെട്ടവയാണ്, സങ്കട സമയത്ത് അവന്റെ സംരക്ഷണം ആവാഹനം ചെയ്യാനും, ഭക്തന്റെ പാതയിൽ നിന്ന് ഭയം, വിഘ്നം, പ്രതികൂലത നീക്കാനും പാരായണം ചെയ്യുന്നു.

Frequently Asked Questions

ബടുക ഭൈരവൻ ആരാണ്?
ബടുക ഭൈരവൻ ഭൈരവന്റെ — ഭഗവാൻ ശിവന്റെ ഉഗ്ര സ്വരൂപം — ഒരു രൂപമാണ്, തേജസ്വിയായ ബാലകനായി (ബടുക എന്നാൽ 'ബാലകൻ') ധ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു. സ്വഭാവത്തിൽ ഉഗ്രനെങ്കിലും ഈ രൂപം ഭക്തരോട് സൗമ്യൻ, കരുണാമയൻ. അവനെ വ്യാപകമായി ശക്തിശാലിയായ സംരക്ഷകൻ, കാവൽ ദേവതയായി ഉപാസിക്കുന്നു.
ബടുക ഭൈരവ സ്തോത്രം എന്താണ്?
ഇത് ബടുക ഭൈരവന്റെ സ്വരൂപം വർണിക്കുന്ന ധ്യാന (ധ്യാന) ശ്ലോകങ്ങളുടെ സമാഹാരമാണ്, 'വന്ദേ ബാലം സ്ഫടികസദൃശം' എന്നതിൽ ആരംഭിക്കുന്നു. ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ അവനെ സ്ഫടികം പോലെ ഉജ്ജ്വലൻ, ത്രിനേത്രൻ, ശാന്തൻ രൂപത്തിൽ ചിത്രീകരിക്കുന്നു, അവൻ ശൂലം, ദണ്ഡം, കപാലം, ഡമരു, ഖഡ്ഗം, സർപ്പങ്ങൾ ധരിക്കുന്നു, ശിരസ്സിൽ ചന്ദ്രകല ഉണ്ട്.
അവനെ 'ആപദുദ്ധാരക' ബടുക ഭൈരവൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
'ആപദുദ്ധാരക' എന്നാൽ '(ഭക്തരെ) ആപത്തിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിക്കുന്നവൻ'. ഈ രൂപത്തിൽ ബടുക ഭൈരവനെ ഭക്തരെ സങ്കടം, ദുർഭാഗ്യം, രോഗം, ശത്രുക്കൾ, ഭയത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാൻ ആവാഹനം ചെയ്യുന്നു, അതുകൊണ്ടാണ് ധ്യാനം അവനെ ആവർത്തിച്ച് 'ഭയഹരം', സമസ്ത ഭയ നിവാരകൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
ഇത് എപ്പോൾ, എങ്ങനെ ജപിക്കണം?
ഇത് വൈകുന്നേരമോ രാത്രിയോ, വിശേഷിച്ച് അഷ്ടമി, കാലാഷ്ടമി, ഭൈരവ അഷ്ടമി നാളിൽ, ചൊവ്വാഴ്ചയോ ഞായറാഴ്ചയോ ജപിക്കുന്നത് ഉത്തമം. ഇവ ധ്യാന ശ്ലോകങ്ങളായതിനാൽ, ഭഗവാന്റെ സ്വരൂപം സ്ഥിരമായി ധ്യാനിച്ച് പാരായണം ചെയ്യണം, ആദർശമായി ഭൈരവ പ്രതിമയ്ക്ക് മുന്നിൽ ദീപം കൊളുത്തി, ഉചിത ശുചിത്വം പാലിച്ച്.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →