ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੧.੩੬ — ਸ੍ਥਾਨੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼
ശ്രീമദ് ഭഗവദ്ഗീത ൧൧.൩൬ — സ്ഥാനേ ഹൃഷീകേശ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਲੌਕਿਕ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਅਚੰਭੇ ਅਤੇ ਭੈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਰਜੁਨ ਆਪਣਾ ਧੈਰਜ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਉਚਿਤ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਸਮੁੱਚਾ ਜਗਤ ਹਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰੇਮਪੂਰਵਕ ਅਨੁਰਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਸੁਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਭੈਭੀਤ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿੱਧਜਨ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਭੈ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 36 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦਰਸ਼ਨ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਅਤਿ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੌਕਿਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਸੰਭਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਉਸ ਸਤੁਤੀ-ਗਾਨ ਦਾ ਆਰੰਭ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਜਗਤ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਹੀ ਹਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਆਸੁਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਭੱਜਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿੱਧਜਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਉਹੀ ਗੁਣਗਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਰਜੁਨ ਇੱਥੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਭੈਕਾਰਕ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਕਿਉਂਕਿ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਆਨੰਦ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਧਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਆਪਣਾ ਬਲ ਗੁਆ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ ਸ੍ਥਾਨੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਤਵ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਯਾ ਜਗਤ੍ ਪ੍ਰਹ੍ਰਿਸ਼੍ਯਤ੍ਯਨੁਰਜ੍ਯਤੇ ਚ। ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਭੀਤਾਨਿ ਦਿਸ਼ੋ ਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਨਮਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਚ ਸਿਦ੍ਧਸਙ੍ਘਾਃ॥
arjuna uvācha sthāne hṛiṣhīkeśha tava prakīrtyā jagat prahṛiṣhyaty anurajyate cha rakṣhānsi bhītāni diśho dravanti sarve namasyanti cha siddha-saṅghāḥ
ਅਰਥ:ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼! ਇਹ ਉਚਿਤ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਜਗਤ ਹਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੁਰਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਭੈਭੀਤ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸਿੱਧਗਣਾਂ ਦੇ ਸਮੁਦਾਏ ਆਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ശ്രീമദ് ഭഗവദ്ഗീത ൧൧.൩൬ — സ്ഥാനേ ഹൃഷീകേശ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਉਤਸਵ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹਰਸ਼ਪੂਰਨ ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਸ਼ਲੋਕ
ਇਹ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਭਗਤੀਮਈ ਜਗਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ
ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਸਮਰਣ ਭੈ ਅਤੇ ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਦਿਵਯ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦਿਤ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ
ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੰਤੁਲਿਤ ਭਗਤੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ശ്രീമദ് ഭഗവദ്ഗീത ൧൧.൩൬ — സ്ഥാനേ ഹൃഷീകേശ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਹਰਸ਼ਪੂਰਨ ਸਤੁਤੀ ਵਜੋਂ ਕਰੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਉੱਤੇ ਮਨਨ ਕਰੋ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਹਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਭੈ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਲੌਕਿਕ ਰੂਪ ਦੇ ਭਗਤੀਮਈ ਕੀਰਤਨ ਜਾਂ ਚਿੰਤਨ ਲਈ ਯੋਗ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ശ്രീമദ് ഭഗവദ്ഗീത ൧൧.൩൬ — സ്ഥാനേ ഹൃഷീകേശ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ