ശ്രീമദ് ഭഗവദ്ഗീത ൧൧.൩൬ — സ്ഥാനേ ഹൃഷീകേശ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ११.३६ — स्थाने हृषीकेश
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
अर्जुनः उवाच
arjunaḥ uvācha
അര്ജുനന് പറഞ്ഞു
स्थाने
sthāne
ഇത് ഉചിതം; ശരിയായിത്തന്നെ
हृषीकेश
hṛiṣhīkeśha
ഓ ഹൃഷീകേശാ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ നാഥാ (കൃഷ്ണാ)
तव प्रकीर्त्या
tava prakīrtyā
അങ്ങയുടെ മഹിമയാല്; അങ്ങയെ സ്തുതിക്കുന്നതില്
जगत्
jagat
ലോകം; പ്രപഞ്ചം
प्रहृष्यति
prahṛiṣhyati
ആഹ്ലാദിക്കുന്നു; സന്തോഷിക്കുന്നു
अनुरज्यते
anurajyate
അനുരാഗത്തിലേക്ക് ആകര്ഷിക്കപ്പെടുന്നു; ഭക്തിയിലേക്ക് ചായുന്നു
च
cha
ഒപ്പം
रक्षांसि
rakṣhānsi
രാക്ഷസന്മാര്
भीतानि
bhītāni
ഭയന്ന; ഭയഗ്രസ്തരായ
दिशः द्रवन्ति
diśho dravanti
എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടിപ്പോകുന്നു
सर्वे
sarve
എല്ലാവരും
नमस्यन्ति
namasyanti
നമസ്കരിക്കുന്നു; പ്രണമിക്കുന്നു
च
cha
ഒപ്പം
सिद्धसङ्घाः
siddha-saṅghāḥ
സിദ്ധന്മാരുടെ (പൂര്ണ പുരുഷന്മാരുടെ) സമൂഹങ്ങള്
Complete Translation
അര്ജുനന് പറഞ്ഞു: ഓ ഹൃഷീകേശാ! അങ്ങയുടെ മഹിമയാല് ലോകം ആഹ്ലാദിക്കുന്നതും അനുരാഗത്തിലേക്ക് ആകര്ഷിക്കപ്പെടുന്നതും ഉചിതം തന്നെ; ഭയന്ന രാക്ഷസന്മാര് എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടിപ്പോകുന്നു, സമസ്ത സിദ്ധഗണ സമൂഹങ്ങളും അങ്ങയെ നമസ്കരിക്കുന്നു.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 36
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
പതിനൊന്നാം അധ്യായമായ വിശ്വരൂപ ദര്ശന യോഗത്തില്, അതിവിശാലമായ ലൗകിക രൂപം കണ്ട് അര്ജുനന് സ്വസ്ഥനായി പ്രാര്ഥനകളുടെ ഒരു പരമ്പര അര്പ്പിക്കുന്നു. ഈ ശ്ലോകം ആ സ്തുതി ഗാനത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുന്നു, ലോകം ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ മഹിമയില് ശരിയായിത്തന്നെ ആഹ്ലാദിക്കുന്നുവെന്നും ആസുരിക ശക്തികള് ഓടുന്നുവെന്നും സിദ്ധജനങ്ങള് അവന് മുന്നില് ശിരസ്സു നമിക്കുന്നുവെന്നും ഉറപ്പിച്ച്.
Frequently Asked Questions
ഭഗവദ്ഗീത ൧൧.൩൬-ല് അര്ജുനന് എന്തു പറയുന്നു?▼
ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ മഹിമയാല് ലോകം ആഹ്ലാദിക്കുന്നതും സ്നേഹത്തിലേക്ക് ആകര്ഷിക്കപ്പെടുന്നതും ഉചിതം തന്നെയെന്നും, ഭയന്ന രാക്ഷസന്മാര് എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടിപ്പോകുന്നുവെന്നും, സമസ്ത സിദ്ധഗണ സമൂഹങ്ങളും ഭഗവാനെ നമസ്കരിക്കുന്നുവെന്നും അര്ജുനന് പറയുന്നു.
ഈ ശ്ലോകം പതിനൊന്നാം അധ്യായത്തില് വഴിത്തിരിവായി കണക്കാക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?▼
ലൗകിക രൂപത്തിന്റെ ഉഗ്ര ഭാവത്താല് പതറിയശേഷം, ഇവിടെ അര്ജുനന് സ്വസ്ഥനായി ശ്രീകൃഷ്ണനെ സ്തുതിക്കുന്ന മനോഹരമായ പ്രാര്ഥനകളുടെ പരമ്പര ആരംഭിക്കുന്നു. ഇത് ഭയത്തില്നിന്ന് ആരാധനയിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു, അര്ജുനന് ഭഗവാന്റെ സര്വവ്യാപക മഹിമയെ കീര്ത്തിക്കുമ്പോള്.
ശ്ലോകത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലെ 'സ്ഥാനേ' എന്നാല് എന്ത്?▼
'സ്ഥാനേ' എന്നാല് 'ഇത് ഉചിതം' അല്ലെങ്കില് 'ശരിയായിത്തന്നെ' എന്നര്ഥം. ലോകം ശ്രീകൃഷ്ണനോട് കാണിക്കുന്ന ആനന്ദവും ഭക്തിയും, രാക്ഷസന്മാരുടെ ഓട്ടവും, സിദ്ധന്മാരുടെ നമനവും — ഇവയെല്ലാം ഭഗവാന്റെ മഹിമയ്ക്ക് തികച്ചും ഉചിതമായ പ്രതികരണങ്ങളാണെന്ന് ഉറപ്പിക്കാന് അര്ജുനന് ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഈ ശ്ലോകം ഭക്തിയില് എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കാം?▼
ഇത് കീര്ത്തനത്തിനും ധ്യാനത്തിനും യോജിച്ച ഉന്നതിദായകമായ സ്തുതി ശ്ലോകമാണ്. ഇത് ഉരുവിടുന്നത് ഭക്തന് ഭഗവാന്റെ മഹത്ത്വത്തില് ആനന്ദിക്കാനും, ഭഗവാന്റെ സ്മരണ ആനന്ദം കൊണ്ടുവന്ന് ഭയം അകറ്റുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താനും സഹായിക്കുന്നു, ഒപ്പം സിദ്ധന്മാരെപ്പോലെയുള്ള വിനയപൂര്ണമായ ആദരവ് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →