ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീത 13.2 — ഇദം ശരീരം കൗന്തേയ (ക്ഷേത്ര-ക്ഷേത്രജ്ഞ) — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १३.२ — इदं शरीरं कौन्तेय
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
श्रीभगवानुवाच
śhrī-bhagavān uvācha
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു
इदम्
idam
ഈ
शरीरम्
śharīram
ശരീരം
कौन्तेय
kaunteya
കുന്തീപുത്രാ (അർജുനാ)
क्षेत्रम्
kṣhetram
ക്ഷേത്രം (കർമങ്ങളുടെ വയൽ)
इति
iti
ഇപ്രകാരം
अभिधीयते
abhidhīyate
എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു
एतत्
etat
ഇതിനെ
यः
yaḥ
ആര്
वेत्ति
vetti
അറിയുന്നുവോ
तम्
tam
ആ വ്യക്തിയെ
प्राहुः
prāhuḥ
വിളിക്കുന്നു
क्षेत्रज्ञः
kṣhetra-jñaḥ
ക്ഷേത്രത്തെ അറിയുന്നവൻ
इति
iti
ഇപ്രകാരം
तद्विदः
tat-vidaḥ
തത്ത്വം അറിയുന്നവർ, ജ്ഞാനികൾ
Complete Translation
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു — അർജുനാ! ഈ ശരീരം 'ക്ഷേത്രം' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു; ഇതിനെ അറിയുന്നവനെ, തത്ത്വം അറിയുന്നവർ 'ക്ഷേത്രജ്ഞൻ' (ക്ഷേത്രത്തെ അറിയുന്നവൻ) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 13, Verse 2
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
പതിമൂന്നാം അധ്യായം, ക്ഷേത്ര-ക്ഷേത്രജ്ഞ വിഭാഗ യോഗം, കർമത്തിൽ നിന്നും ഭക്തിയിൽ നിന്നും തിരിഞ്ഞ് ശുദ്ധ ജ്ഞാനത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു. തന്റെ ആരംഭ ഉപദേശത്തിൽ, ശ്രീകൃഷ്ണൻ ശരീരത്തെ 'ക്ഷേത്രം' എന്നും ചൈതന്യ ആത്മാവിനെ അതിന്റെ 'ജ്ഞാതാവ്' എന്നും നിർവചിച്ച്, ആത്മാവ് ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഭിന്നമായി അറിയപ്പെടുന്ന ആ വിവേചന ജ്ഞാനത്തിന് അടിത്തറയിടുന്നു.
Frequently Asked Questions
ഭഗവദ്ഗീത 13.2-ന്റെ പ്രധാന സന്ദേശം എന്ത്?▼
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പതിമൂന്നാം അധ്യായത്തിന്റെ പ്രധാന വിവേചനം അവതരിപ്പിക്കുന്നു — ശരീരം 'ക്ഷേത്രം', ശരീരത്തെ അറിയുന്ന ചൈതന്യ ആത്മാവ് 'ക്ഷേത്രജ്ഞൻ'. ഈ ശ്ലോകം അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നതിനെ (ദൃശ്യം) അനുഭവിക്കുന്നവനിൽ നിന്ന് (ദ്രഷ്ടാവ്) വേർതിരിച്ച് ആത്മജ്ഞാന ഉപദേശം ആരംഭിക്കുന്നു.
'ക്ഷേത്രം', 'ക്ഷേത്രജ്ഞൻ' എന്നാൽ എന്ത്?▼
ക്ഷേത്രം എന്നാൽ ശരീരം, മനസ്സ്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നതെല്ലാമടക്കം — അനുഭവത്തിന്റെ രംഗവേദി. ക്ഷേത്രജ്ഞൻ ആ ചൈതന്യ ആത്മാവ്, ക്ഷേത്രത്തെ അറിയുന്ന സാക്ഷി. ഈ രണ്ടിനുമിടയിലുള്ള വിവേചനമാണ് ഈ അധ്യായത്തിന്റെ ഹൃദയം.
ഈ വിവേചനം ആധ്യാത്മിക ജീവിതത്തിന് എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം?▼
കാരണം നാം നശ്വര ശരീരവുമായുള്ള താദാത്മ്യം ഉപേക്ഷിച്ച്, നമ്മെ അമര ജ്ഞാതാവായി തിരിച്ചറിയുമ്പോഴാണ് മോക്ഷം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഈ വിവേചനം ഭയം, ദുഃഖം, ആസക്തി എന്നിവ അലിയിച്ച്, ധ്യാനം, ആത്മ-അന്വേഷണം, സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ജ്ഞാനത്തിന് അടിസ്ഥാനമാകുന്നു.
ഈ ശ്ലോകം ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കാം?▼
ദിവസം മുഴുവൻ, നിങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നതിനെ (സംവേദനങ്ങൾ, ചിന്തകൾ, ശരീരം — ക്ഷേത്രം), അവയെ അറിയുന്ന ചൈതന്യത്തെ (ജ്ഞാതാവ്) — ഈ രണ്ടിന്റെയും വ്യത്യാസം സൌമ്യമായി ശ്രദ്ധിക്കുക. ഈ ശ്ലോകം ചൊല്ലുന്നത് ആ വിവേചനത്തെ ദൃഢമാക്കി, വൈരാഗ്യം, സ്ഥിരത, ആന്തരിക ശാന്തി നൽകുന്നു.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →