Mantra.Tips

ശ്രീമദ് ഭഗവദ് ഗീത ൧൬.൨൧ — ത്രിവിധം നരകസ്യേദം ദ്വാരം — Word-by-Word Meaning

श्रीमद्भगवद्गीता 16.21 — त्रिविधं नरकस्येदं द्वारम्

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

त्रिविधम्
tri-vidham
മൂന്നുവിധ
नरकस्य
narakasya
നരകത്തിന്റെ
इदम्
idam
ഇത്
द्वारम्
dvāram
കവാടം, പ്രവേശനദ്വാരം
नाशनम्
nāśhanam
നാശകരമായ, വിനാശകരമായ
आत्मनः
ātmanaḥ
ആത്മാവിന്റെ
कामः
kāmaḥ
കാമം, ആഗ്രഹം
क्रोधः
krodhaḥ
ക്രോധം
तथा
tathā
അതുപോലെ, കൂടി
लोभः
lobhaḥ
ലോഭം
तस्मात्
tasmāt
അതിനാല്‍
एतत्
etat
ഇവ
त्रयम्
trayam
മൂന്നും
त्यजेत्
tyajet
ഉപേക്ഷിക്കണം

Complete Translation

കാമം, ക്രോധം, ലോഭം — ഇവ ആത്മനാശത്തിന്റെ മൂന്നുവിധ കവാടങ്ങളാകുന്നു, അതിനാല്‍ ഈ മൂന്നും ഉപേക്ഷിക്കണം.

Origin & History

Source: Bhagavad Gita Chapter 16, Verse 21

Author: Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa)

Period: Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)

പതിനാറാം അധ്യായത്തില്‍ ദിവ്യ, ആസുര പ്രകൃതികളുടെ വൈരുധ്യം അവതരിപ്പിച്ച ശേഷം, ശ്രീകൃഷ്ണന്‍ ആസുര പാതയെ അതിന്റെ ഏറ്റവും മാരകമായ മൂന്ന് വേരുകളിലേക്ക് — കാമം, ക്രോധം, ലോഭം — ചുരുക്കുന്നു, ഇവ നാശത്തിന്റെ കവാടങ്ങളാണെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കുന്നു. ആഗ്രഹം എങ്ങനെ ക്രോധവും പതനവും ഉണ്ടാക്കുന്നു എന്ന മുന്‍ ഭാഗത്തെ (൨.൬൨–൬൩) പ്രതിധ്വനിച്ച്, ഈ ശ്ലോകം ഗീതയില്‍ ഏറ്റവുമധികം ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്ന ധാര്‍മിക ഉപദേശങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഇത് ഓരോ സാധകനും ഒരു കാലാതീത മുന്നറിയിപ്പായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Frequently Asked Questions

ഭഗവദ് ഗീത ൧൬.൨൧ ലെ നരകത്തിന്റെ മൂന്ന് കവാടങ്ങള്‍ ഏവ?
ശ്രീകൃഷ്ണന്‍ കാമം (ആഗ്രഹം), ക്രോധം, ലോഭം എന്നിവയെ നരകത്തിന്റെ മൂന്ന് കവാടങ്ങളായി, ആത്മാവിനെ നശിപ്പിക്കുന്നവയായി പേരെടുത്ത് പറയുന്നു. ഈ മൂന്നും പൂര്‍ണമായി ഉപേക്ഷിക്കാന്‍ അവന്‍ കല്‍പിക്കുന്നു, കാരണം ഇവ ലൗകിക ക്ഷേമവും ആധ്യാത്മിക പുരോഗതിയും രണ്ടും നശിപ്പിക്കുന്നു.
ഈ മൂന്നിനെ മാത്രം എന്തുകൊണ്ട് വേര്‍തിരിച്ച് കാണിക്കുന്നു?
കാമം, ക്രോധം, ലോഭം എന്നിവ മറ്റെല്ലാ ദോഷങ്ങളും ഉത്ഭവിക്കുന്ന മൂല പ്രേരണകളാണ്. ഇവ വിവേകത്തെ മങ്ങിക്കുന്നു, മനസ്സിനെ കലക്കുന്നു, ആത്മാവിനെ ദുഃഖത്തില്‍ ബന്ധിക്കുന്നു, അതുകൊണ്ടാണ് ശ്രീകൃഷ്ണന്‍ ഇവയെ വിനാശകരമെന്ന് വിളിച്ച് ഇവയുടെ പൂര്‍ണ ത്യാഗം ആവശ്യപ്പെടുന്നത്.
ഈ ശത്രുക്കളെ എങ്ങനെ ജയിക്കാം?
ഗീത ആത്മനിയന്ത്രണം, വിവേകം, വൈരാഗ്യം, ഭക്തി എന്നിവയെ ഉപായമായി പറയുന്നു. ഈ പ്രേരണകളെ 'നരകത്തിന്റെ കവാടങ്ങള്‍' എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അവയ്ക്കനുസരിച്ച് പ്രവര്‍ത്തിക്കാതെ, മനസ്സിനെ ഉന്നതമായ ആത്മാവിലേക്കും ഭഗവാനിലേക്കും തിരിച്ചുവിട്ട്, മനുഷ്യന്‍ ക്രമേണ ഇവയുടെ പിടിയില്‍ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.
ഇവയുടെ ത്യാഗത്തിന് ശേഷം എന്ത് സംഭവിക്കുന്നു എന്ന് അധ്യായം പറയുന്നുണ്ടോ?
അടുത്ത ശ്ലോകത്തില്‍ (൧൬.൨൨) ശ്രീകൃഷ്ണന്‍ ഈ മൂന്ന് അന്ധകാര-കവാടങ്ങളില്‍ നിന്ന് മോചിതനായവന്‍ ആത്മാവിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നുവെന്നും, അതുവഴി പരമ ലക്ഷ്യം നേടുന്നുവെന്നും വിശദീകരിക്കുന്നു. കാമം, ക്രോധം, ലോഭം എന്നിവയുടെ ത്യാഗം മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള പാത തുറക്കുന്നു.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →