Mantra.Tips

ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീത 2.14 — മാത്രാസ്പർശാസ്തു കൗന്തേയ — Word-by-Word Meaning

श्रीमद्भगवद्गीता 2.14 — मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

मात्रास्पर्शाः
mātrā-sparśhāḥ
ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ വിഷയങ്ങളുമായുള്ള സമ്പർക്കം
तु
tu
തീർച്ചയായും
कौन्तेय
kaunteya
അല്ലയോ കുന്തീപുത്ര അർജുനാ
शीत
śhīta
ശീതം, തണുപ്പ്
उष्ण
uṣhṇa
ഉഷ്ണം, ചൂട്
सुख
sukha
സുഖം, ആനന്ദം
दुःख
duḥkha
ദുഃഖം, വേദന
दाः
dāḥ
നൽകുന്നവ
आगम
āgama
വരുന്നു, പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു
अपायिनः
apāyinaḥ
പോകുന്നു, മറയുന്നു
अनित्याः
anityāḥ
അനിത്യമായ, ക്ഷണികമായ
तान्
tān
അവയെ
तितिक्षस्व
titikṣhasva
സഹിക്കുക, ക്ഷമിക്കുക
भारत
bhārata
അല്ലയോ ഭരതവംശജാ (അർജുനാ)

Complete Translation

അല്ലയോ കുന്തീപുത്രാ! ശീതോഷ്ണവും സുഖദുഃഖവും നൽകുന്ന ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ വിഷയങ്ങളുമായുള്ള സമ്പർക്കത്തിന് ആരംഭവും അന്ത്യവുമുണ്ട്; അവ അനിത്യമാണ്, അതിനാൽ അല്ലയോ ഭാരതാ! അവയെ നീ സഹിക്കുക.

Origin & History

Source: Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 14

Author: Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa)

Period: Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)

കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധഭൂമിയിൽ പറയപ്പെട്ട ഈ ശ്ലോകം, സാംഖ്യയോഗ അധ്യായത്തിൽ ദുഃഖിതനായ അർജുനന് ശ്രീകൃഷ്ണൻ നൽകിയ ആദ്യ ഉപദേശങ്ങളിലൊന്നാണ്. ആത്മാവിന്റെ നിത്യത വിശദീകരിച്ച ശേഷം, ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഇപ്പോൾ ശരീരത്തിന്റെ ദ്വന്ദ്വങ്ങളെ സഹിക്കുന്ന പ്രായോഗിക സാധനയിലേക്ക് തിരിയുന്നു. തിതിക്ഷയുടെ ഈ ഉപദേശം വേദാന്തത്തിന്റെ ആധ്യാത്മിക സാധനയുടെ ഒരു അടിസ്ഥാന സ്തംഭമായി മാറി, ഇത് യുഗയുഗങ്ങളായി സന്യാസിമാരും ആചാര്യന്മാരും പ്രതിധ്വനിപ്പിച്ചു.

Frequently Asked Questions

ഭഗവദ്ഗീത 2.14ന്റെ പ്രധാന ഉപദേശം എന്ത്?
ശീതം, ഉഷ്ണം, സുഖം, ദുഃഖം എന്നിവ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വിഷയങ്ങളുമായി സമ്പർക്കം പുലർത്തുന്നതിൽ നിന്ന് മാത്രമേ ഉണ്ടാകുന്നുള്ളൂ എന്ന് ഇത് ഉപദേശിക്കുന്നു. അവയ്ക്ക് ആരംഭവും അന്ത്യവുമുള്ളതിനാൽ, അവ അനിത്യമാണ്, മനസ്സിനെ ഇളക്കാൻ അനുവദിക്കാതെ ശാന്തമായ ക്ഷമയോടെ ഏറ്റുവാങ്ങണം.
ഇവിടെ തിതിക്ഷ എന്നാൽ എന്ത്?
തിതിക്ഷ എന്നാൽ ക്ഷമയോടെയുള്ള സഹനം — ദ്വന്ദ്വങ്ങളെ (സുഖദുഃഖ, ശീതോഷ്ണ) ആഹ്ലാദിക്കാതെയോ വിഷാദിക്കാതെയോ സഹിക്കാനുള്ള കഴിവ്. ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഇതിനെ മനസ്സിന്റെ സ്ഥിരതയ്ക്കും ആധ്യാത്മിക പുരോഗതിക്കും അനിവാര്യമായ സാധനയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഇന്ദ്രിയ അനുഭവങ്ങളെ അനിത്യമെന്ന് വിളിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
അവ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും വിഷയങ്ങളും തമ്മിലുള്ള മാറുന്ന സമ്പർക്കത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്നതിനാൽ, അവ നിരന്തരം ഉണ്ടായി (ആഗമം) നശിക്കുന്നു (അപായി). അവയുടെ ക്ഷണിക സ്വഭാവം തിരിച്ചറിയുന്നത് മനുഷ്യനെ ക്ഷണിക രാഗദ്വേഷങ്ങളുടെ അടിമത്തത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നു.
ഈ ശ്ലോകം ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ എങ്ങനെ പ്രയോഗിക്കാം?
അസൗകര്യം, വിമർശനം, നഷ്ടം അല്ലെങ്കിൽ ഏതെങ്കിലും അപ്രിയ അനുഭവം നേരിടുമ്പോൾ, അത് താൽക്കാലികമാണെന്ന് ഓർക്കുക. ആ വികാരത്തെ ഒരു കടന്നുപോകുന്ന തിരമാല പോലെ കാണുക, അതിനെ ക്ഷമയോടെ സഹിക്കുക, മനസ്സിനെ മാറ്റമില്ലാത്ത ആത്മാവിൽ ഉറപ്പിച്ചുനിർത്തുക.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →