Mantra.Tips
bhagavad-gitagitakrishnasankhya-yoga

શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૨.૧૭ — અવિનાશિ તુ તદ્વિદ્ધિ

ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീത 2.17 — അവിനാശി തു തദ്വിദ്ധി in Gujarati · ગુજરાતી

🕉️ hindu·📿 11× જપ·🕐 પ્રભાત ધ્યાન અથવા આત્માના શાશ્વત સ્વરૂપ પર મનન કરતી વખતે·📜 Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 17
Share:

અર્થ

સાંખ્ય યોગ અધ્યાયના આ મહત્ત્વપૂર્ણ શ્લોકમાં શ્રીકૃષ્ણ આત્માને એ અવિનાશી સત્તા તરીકે પ્રગટ કરે છે જે સમગ્ર જગતમાં વ્યાપ્ત છે. શરીરો આવતાં-જતાં રહે છે, છતાં સમસ્ત અસ્તિત્વના મૂળમાં રહેલા આ અપરિવર્તનશીલ ચૈતન્યનો કોઈના દ્વારા પણ ક્યારેય નાશ થઈ શકતો નથી. આ શ્લોક અર્જુનનું ધ્યાન નશ્વર શરીરથી હટાવીને અવિનાશી આત્મા તરફ લઈ જાય છે અને આત્માની અમરતાને નિર્ભય કર્મનો આધાર બનાવે છે.

ઉત્પત્તિ અને કથા

Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 17 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)

સાંખ્ય યોગ અધ્યાયમાં શ્રીકૃષ્ણ કુરુક્ષેત્રના રણક્ષેત્ર પર આત્માના અવિનાશી સ્વરૂપને પ્રગટ કરી અર્જુનને શોકમાંથી ઉપર ઉઠાવે છે. શાશ્વતને ક્ષણભંગુરથી અલગ કર્યા પછી તેઓ ઘોષણા કરે છે કે સમસ્ત વસ્તુઓમાં વ્યાપ્ત સત્તા અવિનાશી છે અને કોઈ પણ વિનાશકની પહોંચથી પર છે, જેથી અર્જુન નશ્વર શરીર માટે શોક કર્યા વિના કર્મ કરવા મુક્ત થાય છે.

શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે

યુગોયુગોથી આધ્યાત્મિક ગુરુઓએ આ શ્લોકને આત્માની અમરતાના પ્રમાણ તરીકે દર્શાવ્યો છે, અને ભક્તો કહે છે કે 'અવિનાશિ તુ તદ્વિદ્ધિ' પર ધ્યાન કરવાથી તેઓ એક નિર્ભય શાંતિથી ભરાઈ ગયા, જાણે તેમની સત્તાનો મૂળ આધાર જ સમસ્ત હાનિથી પર પ્રગટ થયો હોય.

મંત્ર

કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો

અવિનાશિ તુ તદ્વિદ્ધિ યેન સર્વમિદં તતમ્। વિનાશમવ્યયસ્યાસ્ય કશ્ચિત્ કર્તુમર્હતિ॥

avināśhi tu tadviddhi yena sarvam idaṁ tatam vināśham avyayasyāsya na kaśhchit kartum arhati

અર્થ:જેનાથી આ સમગ્ર જગત વ્યાપ્ત છે તે તત્ત્વને અવિનાશી જાણો. આ અવ્યયનો વિનાશ કરવા કોઈ પણ સમર્થ નથી.

શબ્દ-શબ્દ અર્થ

ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો

અવિનાશિ🔊avināśhiનાશરહિત, અવિનાશી
તુ🔊tuપરંતુ, નિશ્ચે જ
તત્🔊tatતે (આત્મા)
વિદ્ધિ🔊viddhiજાણો
યેન🔊yenaજેનાથી
સર્વમ્🔊sarvamસમગ્ર, બધું
ઇદમ્🔊idamઆ (વિશ્વ)
તતમ્🔊tatamવ્યાપ્ત, ફેલાયેલું
વિનાશમ્🔊vināśhamવિનાશ
અવ્યયસ્ય🔊avyayasyaઅવ્યયનો, અપરિવર્તનશીલનો
અસ્ય🔊asyaઆ (આત્માનો)
ન કશ્ચિત્🔊na kaśhchitકોઈ પણ નહીં
કર્તુમ્🔊kartumકરવા, કારણ બનવા
અર્હતિ🔊arhatiસમર્થ છે

ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീത 2.17 — അവിനാശി തു തദ്വിദ്ധി પાઠના લાભ

અંદર રહેલા શાશ્વત, અવિનાશી આત્માની જાગૃતિ જગાડે છે

આત્માની નાશરહિતતા પ્રગટ કરી મૃત્યુનો ભય દૂર કરે છે

ઓળખને શરીરથી હટાવી અપરિવર્તનશીલ આત્મામાં સ્થાપી ગહન શાંતિ આપે છે

સર્વવ્યાપી દિવ્ય ચૈતન્યમાં શ્રદ્ધાને દૃઢ કરે છે

અમર આત્મા પરના વેદાંતિક ધ્યાનમાં સહાય કરે છે

મરણરહિત આત્મામાં સ્થિત નિર્ભય, ધર્મસંગત કર્મની પ્રેરણા આપે છે

ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീത 2.17 — അവിനാശി തു തദ്വിദ്ധി જપ વિધિ

જપ સંખ્યા11વાર
ઉત્તમ સમયપ્રભાત ધ્યાન અથવા આત્માના શાશ્વત સ્વરૂપ પર મનન કરતી વખતે

આ શ્લોકનો ધીમે ધીમે જપ કરો, એ સત્ય પર મનન કરતાં કે આત્મા સર્વમાં વ્યાપ્ત છે અને ક્યારેય નાશ પામી શકતો નથી. દરેક આવૃત્તિ સાથે તમારી ઓળખને બદલાતા શરીરને બદલે અવિનાશી ચૈતન્યમાં સ્થિર થવા દો. તે આત્મ-વિચાર માટે, ભયના સમયે મનને સ્થિર કરવા માટે, અને આત્માની અમરતાના મનનશીલ અધ્યયન માટે એક આદર્શ મંત્ર છે.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

આ પાના પર સંપૂર્ણ ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീത 2.17 — അവിനാശി തു തദ്വിദ്ധി ગુજરાતી લિપિમાં છે — એ જ મૂળ શ્લોકો, અક્ષર-અક્ષર લિપ્યંતરિત, જેથી તમે સરળતાથી વાંચી અને જપી શકો. કોઈપણ પંક્તિ (અથવા ▶ બટન) દબાવી તેનો પાઠ સાંભળો.
હા — માત્ર લિપિ બદલાય છે; શબ્દો અને તેમનો અર્થ મૂળ જ રહે છે. આ પાનાનો શ્લોક-શ્લોક અર્થ, લાભ અને જપ વિધિ એ જ રીતે લાગુ પડે છે.
શ્રીકૃષ્ણ શીખવે છે કે આત્મા — જે ચૈતન્ય સમગ્ર જગતમાં વ્યાપ્ત છે — અવિનાશી છે. કોઈ પણ શક્તિ આ અવ્યય સત્તાનો ક્યારેય નાશ કરી શકતી નથી. કેવળ શરીર વિનાશશીલ છે; તેને ચૈતન્યવાન બનાવનાર આત્મા શાશ્વત છે.
તે આત્મા તરફ સંકેત કરે છે — એ આધ્યાત્મિક સત્તા જે સમસ્ત અસ્તિત્વના મૂળમાં રહીને તેમાં વ્યાપ્ત છે. જેમ આકાશ બધી વસ્તુઓમાં વ્યાપ્ત રહીને પણ તેમનાથી અસ્પૃષ્ટ રહે છે, તેમ આત્મા શરીર અને બ્રહ્માંડમાં વ્યાપ્ત રહીને પણ અપરિવર્તનશીલ અને અવિનાશી રહે છે.
શ્લોક 2.16 સત્ને અસત્થી અલગ કરે છે; શ્લોક 2.17 એ સત્, અવિનાશી તત્ત્વને સર્વવ્યાપી આત્મા તરીકે ઓળખે છે. બંને મળીને સ્થાપે છે કે નશ્વર શરીર નહીં, પણ શાશ્વત આત્મા જ આપણું વાસ્તવિક સ્વરૂપ છે.
આપણી મૂળ સત્તાને ક્યારેય હાનિ કે નાશ થઈ શકતો નથી એ યાદ અપાવીને, આ શ્લોક ચિંતા અને હાનિના ભયને ઓગાળી દે છે. તે મનને એક અટલ આધારમાં સ્થિર કરે છે, જેથી જીવનની અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે પણ આપણે સાહસ અને શાંતિથી કર્મ કરી શકીએ.

આ પણ વાંચો

ઉપયોગી લાગ્યું? સ્વજનો સાથે વહેંચો 🙏

Share:

સંપૂર્ણ ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീത 2.17 — അവിനാശി തു തദ്വിദ്ധി શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ