ശ്രീമദ് ഭഗവദ് ഗീത 2.55 — പ്രജഹാതി യദാ കാമാൻ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता २.५५ — प्रजहाति यदा कामान्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
श्रीभगवान् उवाच
śhrī bhagavān uvācha
ശ്രീ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു
प्रजहाति
prajahāti
ഉപേക്ഷിക്കുന്നു, പൂർണമായി ഉപേക്ഷിക്കുന്നു
यदा
yadā
എപ്പോൾ
कामान्
kāmān
ആഗ്രഹങ്ങൾ, സ്വാർഥ ആഗ്രഹങ്ങൾ
सर्वान्
sarvān
എല്ലാം
पार्थ
pārtha
അല്ലയോ പാർഥാ (അർജുനാ, പൃഥയുടെ പുത്രാ)
मनः-गतान्
manaḥ-gatān
മനസ്സിന്റെ, മനസ്സിലുള്ള
आत्मनि
ātmani
ആത്മാവിൽ
एव
eva
മാത്രം, കേവലം
आत्मना
ātmanā
ആത്മാവിനാൽ, ശുദ്ധമായ മനസ്സിനാൽ
तुष्टः
tuṣhṭaḥ
സംതൃപ്തൻ, തൃപ്തൻ
स्थित-प्रज्ञः
sthita-prajñaḥ
സ്ഥിരബുദ്ധിയുള്ളവൻ, ബുദ്ധി ഉറച്ചവൻ
तदा
tadā
അപ്പോൾ, ആ സമയത്ത്
उच्यते
uchyate
പറയപ്പെടുന്നു, വിളിക്കപ്പെടുന്നു
Complete Translation
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു — അല്ലയോ പാർഥാ! മനുഷ്യൻ മനസ്സിലുള്ള എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പൂർണമായി ഉപേക്ഷിച്ച്, ആത്മാവിനാൽത്തന്നെ ആത്മാവിൽ സംതൃപ്തനായിരിക്കുമ്പോൾ, അവൻ സ്ഥിരബുദ്ധിയുള്ളവൻ (സ്ഥിതപ്രജ്ഞൻ) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 55
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
സാംഖ്യയോഗ അധ്യായത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ അർജുനൻ ശ്രീകൃഷ്ണനോട് സ്ഥിരബുദ്ധിയുള്ള മനുഷ്യൻ എങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നു, ഇരിക്കുന്നു, നടക്കുന്നു എന്ന് ചോദിക്കുന്നു. ശ്രീകൃഷ്ണൻ സ്ഥിതപ്രജ്ഞന്റെ ദീപ്തമായ ചിത്രം ഇവിടെ നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്നു — അത്തരക്കാരൻ മനസ്സിന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, ആത്മാവിൽ മാത്രം പൂർണ സംതൃപ്തനാണ്. ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ ആത്മജ്ഞാനിയായ മുനിയുടെ ശാസ്ത്രീയ വർണനയായി മാറി.
Frequently Asked Questions
ഭഗവദ് ഗീത 2.55ന്റെ പ്രധാന ഉപദേശം എന്താണ്?▼
സ്ഥിരബുദ്ധിയുള്ളവൻ (സ്ഥിതപ്രജ്ഞൻ) എന്നാൽ മനസ്സിന്റെ എല്ലാ സ്വാർഥ ആഗ്രഹങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, ആത്മാവിൽ മാത്രം പൂർണ സംതൃപ്തനായവനാണെന്ന് ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഉപദേശിക്കുന്നു. യഥാർഥവും ശാശ്വതവുമായ സംതൃപ്തി ബാഹ്യ സമ്പാദനങ്ങളിൽ നിന്നല്ല, തന്റെ ആന്തരിക സ്വരൂപത്തിൽ ഉറയ്ക്കുന്നതിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്.
ആരാണ് സ്ഥിതപ്രജ്ഞൻ?▼
സ്ഥിതപ്രജ്ഞൻ എന്നാൽ സ്ഥിരവും ഉറച്ചതുമായ ബുദ്ധിയുള്ള ജ്ഞാനിയാണ് — സുഖമോ ദുഃഖമോ കൊണ്ട് ചഞ്ചലനാകാത്തവൻ. ശ്ലോകം 2.55, അത്തരം ആത്മജ്ഞാനിയുടെ ഗുണങ്ങൾ, പെരുമാറ്റം, ശാന്തി എന്നിവ ശ്രീകൃഷ്ണൻ വർണിക്കുന്ന പല ശ്ലോകങ്ങളിൽ (2.55–2.72) ആദ്യത്തേതാണ്.
ഈ ശ്ലോകം എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കാൻ പറയുന്നുണ്ടോ?▼
ഇത് ആന്തരിക ശാന്തിയെ ഭംഗപ്പെടുത്തുന്ന മനസ്സിന്റെ സ്വാർഥവും ബന്ധിക്കുന്നതുമായ ആഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മോചനത്തിലേക്ക് ചൂണ്ടുന്നു. ലക്ഷ്യം നിർജീവമായ അടിച്ചമർത്തലല്ല, മറിച്ച് ഒരു സ്വാഭാവിക പൂർണതയാണ്, അതിൽ മനുഷ്യൻ സുഖത്തിനായി ബാഹ്യ വസ്തുക്കളെ ആശ്രയിക്കാതെ, ആത്മാവിൽ പൂർണ സംതൃപ്തി കണ്ടെത്തുന്നു.
ഈ ശ്ലോകം ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ എങ്ങനെ പ്രയോഗിക്കാം?▼
ഒന്നിന് പിറകെ ഒന്നായി ആഗ്രഹത്തെ പിന്തുടരുന്നതിന് പകരം സംതൃപ്തിക്കായി ഉള്ളിലേക്ക് തിരിയാൻ പരിശീലിക്കുക. മനസ്സ് എന്തെങ്കിലും ആഗ്രഹിക്കുമ്പോൾ, ശാശ്വത ശാന്തി ഉള്ളിൽത്തന്നെയാണെന്ന് നിങ്ങളെത്തന്നെ മൃദുവായി ഓർമിപ്പിക്കുക. കാലക്രമേണ ഇത് സ്ഥിതപ്രജ്ഞന്റെ സ്ഥിരവും ശാന്തവുമായ മനസ്സ് വളർത്തി, അസ്വസ്ഥതയിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നു.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →