Mantra.Tips

ശ്രീമദ് ഭഗവദ്ഗീത ൬.൧൬ — നാത്യശ്നതസ്തു യോഗോഽസ്തി — Word-by-Word Meaning

श्रीमद्भगवद्गीता 6.16 — नात्यश्नतस्तु योगोऽस्ति

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

na
ഇല്ല
अति
ati
അമിതമായി
अश्नतः
aśhnataḥ
ഭക്ഷിക്കുന്നവന്റെ
तु
tu
എന്നാല്‍, തീര്‍ച്ചയായും
योगः
yogaḥ
യോഗം
अस्ति
asti
ഉണ്ട്
न च एकान्तम्
na cha ekāntam
ഒട്ടും അല്ല
अनश्नतः
anaśhnataḥ
ഭക്ഷിക്കാത്തവന്റെ
अतिस्वप्नशीलस्य
ati-svapna-śhīlasya
അമിതമായി ഉറങ്ങുന്നവന്റെ
जाग्रतः
jāgrataḥ
അമിതമായി ഉണര്‍ന്നിരിക്കുന്നവന്റെ
न एव च
na eva cha
തീര്‍ച്ചയായും അല്ല, ഒപ്പം
अर्जुन
arjuna
ഓ അര്‍ജുനാ

Complete Translation

ഓ അര്‍ജുനാ! ഈ യോഗം അമിതമായി ഭക്ഷിക്കുന്നവന് സാധ്യമല്ല, ഒട്ടും ഭക്ഷിക്കാത്തവനും അല്ല, അമിതമായി ഉറങ്ങുന്നവനും അല്ല, എപ്പോഴും ഉണര്‍ന്നിരിക്കുന്നവനും അല്ല.

Origin & History

Source: Bhagavad Gita Chapter 6, Verse 16

Author: Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa)

Period: Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)

ധ്യാന യോഗ അധ്യായത്തിനുള്ളില്‍ ശ്രീകൃഷ്ണന്‍ ധ്യാനത്തിന്റെ ആസനത്തില്‍ നിന്നും സ്ഥലത്തില്‍ നിന്നും മുന്നോട്ടു നീങ്ങി, ധ്യാനത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ജീവിതശൈലിയിലേക്ക് വരുന്നു. ഈ ശ്ലോകവും അതിനെ പിന്തുടരുന്നതും ചേര്‍ന്ന് ഗീതയുടെ മിതത്വത്തിന്റെ 'മധ്യമാര്‍ഗം' നല്‍കുന്നു, ഇത് സാധകന്‍ ചഞ്ചല മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കാന്‍ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതിന് വളരെ മുമ്പേ ശീലിക്കുന്നു. ദേഹം ഈ പാതയില്‍ ശത്രുവല്ലാതെ സന്തുലിത സഹചാരിയായിരിക്കണം എന്ന കാലാതീത ജ്ഞാനത്തെ ഇത് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.

Frequently Asked Questions

ഭഗവദ്ഗീത ൬.൧൬-ന്റെ സന്ദേശം എന്താണ്?
യോഗം മിതത്വത്തിലൂടെ മാത്രമേ സിദ്ധിക്കൂ എന്ന് ശ്രീകൃഷ്ണന്‍ പഠിപ്പിക്കുന്നു. അമിതമായി ഭക്ഷിക്കുന്നവനോ അമിതമായി ഉപവസിക്കുന്നവനോ, അമിതമായി ഉറങ്ങുന്നവനോ ഏറെ നേരം ഉണര്‍ന്നിരിക്കുന്നവനോ, ധ്യാനത്തിന് ആവശ്യമായ സ്ഥിരത നേടാനാവില്ല. ദൈനംദിന ശീലങ്ങളിലെ സന്തുലനം അനിവാര്യമാണ്.
യോഗത്തിനായി ഗീത ഉപവാസം ശിപാര്‍ശ ചെയ്യുന്നുണ്ടോ?
കഠിന ഉപവാസമല്ല. ഒട്ടും ഭക്ഷിക്കാത്തവന് യോഗം അസാധ്യമാണ്, അമിതമായി ഭക്ഷിക്കുന്നവന് എങ്ങനെയോ അതുപോലെ എന്ന് ഈ ശ്ലോകം വ്യക്തമായി പറയുന്നു. ഗീത സന്തുലിതവും മിതവുമായ ആഹാരത്തെ അനുകൂലിക്കുന്നു (അടുത്ത ശ്ലോകം ൬.൧൭-ല്‍ കൂടുതല്‍ വര്‍ണിക്കുന്നു).
ധ്യാനത്തിന് ഭക്ഷണവും ഉറക്കവും എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനം?
ദേഹവും മനസ്സും യോഗത്തിന്റെ ഉപകരണങ്ങളാണ്. അമിതഭക്ഷണം മാന്ദ്യം കൊണ്ടുവരുന്നു, പട്ടിണി ദുര്‍ബലത കൊണ്ടുവരുന്നു, അമിത ഉറക്കം ജഡത്വം കൊണ്ടുവരുന്നു, ഉറക്കമില്ലായ്മ അസ്വസ്ഥത കൊണ്ടുവരുന്നു. മിതത്വം മനസ്സിനെ തെളിഞ്ഞതും ലഘുവും ആന്തരിക സാധനയ്ക്ക് സ്ഥിരവുമായി നിലനിര്‍ത്തുന്നു.
ഈ ശ്ലോകം പ്രായോഗികമായി എങ്ങനെ പിന്തുടരാം?
ഒരു ക്രമബദ്ധമായ ദിനചര്യ ഉണ്ടാക്കുക: നിശ്ചിത സമയങ്ങളില്‍ സന്തുലിത സാത്ത്വിക ഭക്ഷണം, മതിയായ എന്നാല്‍ അമിതമല്ലാത്ത ഉറക്കം, കര്‍മത്തിനും വിശ്രമത്തിനും ഇടയില്‍ സന്തുലനം. യുക്ത-ആഹാര-വിഹാരം എന്നു വിളിക്കുന്ന ഈ ക്രമബദ്ധ ജീവിതശൈലിയാണ് ശ്രീകൃഷ്ണന്‍ ധ്യാനത്തിനായി നിര്‍ദേശിക്കുന്ന അടിത്തറ.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →