Mantra.Tips

ശ്രീമദ് ഭഗവദ്ഗീത ൬.൬ — ബന്ധുരാത്മാത്മനസ്തസ്യ — Word-by-Word Meaning

श्रीमद्भगवद्गीता ६.६ — बन्धुरात्माऽऽत्मनस्तस्य

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

बन्धुः
bandhuḥ
സുഹൃത്ത്
आत्मा
ātmā
മനസ്സ് / ആത്മാവ്
आत्मनः
ātmanaḥ
ആ വ്യക്തിക്ക്, സ്വത്തിന്റെ
तस्य
tasya
അവന്റെ
येन
yena
ആരാല്‍
आत्मा
ātmā
മനസ്സ് / താഴ്ന്ന സ്വം
एव
eva
തീര്‍ച്ചയായും
आत्मना
ātmanā
ആത്മാവിനാല്‍
जितः
jitaḥ
ജയിക്കപ്പെട്ടു
अनात्मनः
anātmanaḥ
മനസ്സിനെ ജയിക്കാത്തവന്റെ
तु
tu
എന്നാല്‍
शत्रुत्वे
śhatrutve
ശത്രുത്വത്തില്‍, ശത്രുവായി
वर्तेत
varteta
നിലകൊള്ളുന്നു, പെരുമാറുന്നു
शत्रुवत्
śhatru-vat
ബാഹ്യ ശത്രുവിനെപ്പോലെ

Complete Translation

ആരാണോ ആത്മാവിനാല്‍ (ഉന്നത സ്വത്താല്‍) മനസ്സിനെ ജയിച്ചത്, അവന് അതേ മനസ്സ് ഏറ്റവും നല്ല സുഹൃത്താണ്; എന്നാല്‍ ആരാണോ അതിനെ ജയിക്കാത്തത്, അവന് അതേ മനസ്സ് ബാഹ്യ ശത്രുവിനെപ്പോലെ ഏറ്റവും വലിയ ശത്രുവായി തുടരുന്നു.

Origin & History

Source: Bhagavad Gita Chapter 6, Verse 6

Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)

Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)

ആറാം അധ്യായമായ ധ്യാനയോഗത്തില്‍ (ധ്യാനത്തിന്റെ യോഗം) ശ്രീകൃഷ്ണന്‍ അര്‍ജുനന് മനസ്സിനെ സ്ഥിരപ്പെടുത്താന്‍ പഠിപ്പിക്കുന്നു. ആദ്യം 'നിന്നെ നീ തന്നെ ഉയര്‍ത്തുക' എന്ന് പറയുന്നു, കാരണം ആത്മാവ് തനിക്കുതന്നെ സുഹൃത്തോ ശത്രുവോ ആകാം. ഈ ശ്ലോകം രഹസ്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു — മനസ്സ് ഉന്നത ആത്മാവിനാല്‍ ജയിക്കപ്പെടുമ്പോള്‍ മാത്രമേ യഥാര്‍ഥ സുഹൃത്താകൂ, അല്ലെങ്കില്‍ ശത്രുത്വ ശത്രുവിനെപ്പോലെ പെരുമാറുന്നു.

Frequently Asked Questions

ഭഗവദ്ഗീത ൬.൬-ന്റെ മുഖ്യ സന്ദേശം എന്താണ്?
ഉന്നത ആത്മാവിനാല്‍ മനസ്സിനെ ജയിച്ച വ്യക്തിക്ക് മനസ്സ് സുഹൃത്താണെന്നും, ജയിക്കാത്ത വ്യക്തിക്ക് ശത്രുവാണെന്നും ശ്രീകൃഷ്ണന്‍ പഠിപ്പിക്കുന്നു. മനസ്സ് നമ്മെ ഉയര്‍ത്തുമോ നശിപ്പിക്കുമോ എന്നത് നാം അതിനെ വശത്താക്കിയോ ഇല്ലയോ എന്നതിനെ പൂര്‍ണമായും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
'ആത്മാവിനാല്‍ മനസ്സിനെ ജയിക്കുക' എന്നാല്‍ എന്ത്?
ഇതിന്റെ അര്‍ഥം ഉന്നത ആത്മാവിനെ ഉപയോഗിക്കുക എന്നതാണ് — വിവേകം, സ്ഥിരത, ധ്യാനം എന്നിവയിലൂടെ — ആഗ്രഹങ്ങളും വികാരങ്ങളും ആവേഗങ്ങളുമുള്ള താഴ്ന്ന മനസ്സിനെ ഭരിക്കാന്‍. ആത്മാവ് ഭരിക്കുമ്പോള്‍ മനസ്സ് സുഹൃത്തായി സഹകരിക്കുന്നു; മനസ്സ് നിയന്ത്രണമില്ലാതെ ഭരിക്കുമ്പോള്‍ അത് ശത്രുത്വ ശക്തിയാകുന്നു.
ഈ ശ്ലോകം മുന്‍ ശ്ലോകവുമായി (൬.൫) എങ്ങനെ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു?
ശ്ലോകം ൬.൫ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു 'നിന്നെ നീ തന്നെ ഉയര്‍ത്തുക; നിന്നെ നീ താഴ്ത്തരുത്, കാരണം ആത്മാവ് സുഹൃത്തും ശത്രുവുമാകാം.' ശ്ലോകം ൬.൬ അതിന് പിന്നിലെ തത്വം വിശദീകരിക്കുന്നു — നിര്‍ണായക ഘടകം മനസ്സ് ആത്മാവിനാല്‍ ജയിക്കപ്പെട്ടോ ഇല്ലയോ എന്നതാണ്.
ദൈനംദിന ജീവിതത്തില്‍ എന്റെ മനസ്സിനെ സുഹൃത്താക്കുന്നതെങ്ങനെ?
ഉറച്ച ആത്മ-അനുശാസനം പരിശീലിക്കുക — ക്രമമായ ധ്യാനം, മിതത്വം, മനസ്സിനെ ഒഴുകിപ്പോകാതെ സാക്ഷിയായി കാണല്‍. കാലക്രമേണ മനസ്സ്, ഒരിക്കല്‍ പരിശീലിച്ചാല്‍, നിങ്ങളെ ചിതറലിലേക്കും ദുഃഖത്തിലേക്കും വലിക്കുന്നതിന് പകരം നിങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങള്‍ക്കും ശാന്തിക്കും താങ്ങാകുന്നു.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →