ശ്രീമദ് ഭഗവദ് ഗീത ൮.൬ — യം യം വാപി സ്മരൻ ഭാവം — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ८.६ — यं यं वापि स्मरन्भावं
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
यं यम्
yam yam
ഏതേതായാലും
वा
vā
അഥവാ
अपि
api
പോലും
स्मरन्
smaran
സ്മരിച്ചുകൊണ്ട്
भावम्
bhāvam
ഭാവം, ചിന്തയുടെ വിഷയം
त्यजति
tyajati
ഉപേക്ഷിക്കുന്നു
अन्ते
ante
അവസാനത്തിൽ (ജീവിതാന്ത്യത്തിൽ)
कलेवरम्
kalevaram
ശരീരത്തെ
तम् तम्
tam tam
ആ ആ ഭാവത്തെത്തന്നെ
एव
eva
നിശ്ചയമായും
एति
eti
പ്രാപിക്കുന്നു
कौन्तेय
kaunteya
കുന്തീപുത്രാ (അർജുനാ)
सदा
sadā
എപ്പോഴും
तद्भावभावितः
tat-bhāva-bhāvitaḥ
ആ ഭാവത്തിന്റെ ചിന്തയിൽ ലയിച്ച
Complete Translation
കുന്തീപുത്രാ! മനുഷ്യൻ അന്ത്യകാലത്ത് ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ ഏതു ഭാവം സ്മരിക്കുന്നുവോ, എപ്പോഴും ആ ഭാവത്തിന്റെ ചിന്തയിൽ ലയിച്ചിരുന്നതിനാൽ അവൻ ആ ഭാവത്തെത്തന്നെ പ്രാപിക്കുന്നു.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 8, Verse 6
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
എട്ടാം അധ്യായമായ അക്ഷര-ബ്രഹ്മ യോഗത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണൻ പരബ്രഹ്മം, ആത്മാവ്, മരണസമയത്ത് എന്തു സംഭവിക്കുന്നു എന്നീ അർജുനന്റെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം നൽകുന്നു. പ്രയാണനിമിഷത്തിലെ മനോഭാവമാണ് ഭാവിയവസ്ഥയെ നിർണയിക്കുന്നതെന്ന് വിശദീകരിച്ച്, പിന്നീട് അന്ത്യചിന്ത പരമലക്ഷ്യത്തിലേക്കു നയിക്കുംവിധം ഭഗവാന്റെ നിരന്തര സ്മരണ ഉപദേശിക്കുന്നു.
Frequently Asked Questions
ഭഗവദ് ഗീത ൮.൬-ന്റെ പ്രധാന ഉപദേശം എന്താണ്?▼
ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്ന നിമിഷത്തിൽ മനുഷ്യൻ എന്തു സ്മരിക്കുന്നുവോ അതാണ് അവന്റെ അടുത്ത അസ്തിത്വാവസ്ഥയെ നിർണയിക്കുന്നതെന്ന് ശ്രീകൃഷ്ണൻ പഠിപ്പിക്കുന്നു. അന്ത്യചിന്ത ജീവിതകാല ചിന്തയാൽ രൂപപ്പെടുന്നതിനാൽ, അന്ത്യചിന്ത ഉന്നത ഗതിയിലേക്കു നയിക്കുംവിധം ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ശരിയായ സ്മരണ വളർത്തുന്നതിനെ ഈ ശ്ലോകം ഊന്നിപ്പറയുന്നു.
ഇതിനർഥം അന്ത്യനിമിഷം മാത്രമേ പ്രധാനമുള്ളൂ എന്നാണോ?▼
കൃത്യമായി അങ്ങനെയല്ല. അന്ത്യചിന്ത നിർണായകമാണെന്ന് ശ്ലോകം പറയുന്നു, എന്നാൽ ആ ചിന്ത ആ ഭാവത്തിന്റെ ചിന്തയിൽ 'എപ്പോഴും ലയിച്ചിരിക്കുന്നതിൽ' നിന്ന് ഉയരുന്നതാണെന്നും കുറിക്കുന്നു. അതിനാൽ അന്ത്യചിന്ത യഥാർഥത്തിൽ ജീവിതകാല മാനസിക ശീലങ്ങളുടെ ഫലമാണ്, അതുകൊണ്ടാണ് ജീവിതത്തിൽ സ്ഥിരമായ പരിശീലനം ആവശ്യമായത്.
ഈ ശ്ലോകം അടുത്ത ശ്ലോകവുമായി (൮.൭) എങ്ങനെ ബന്ധപ്പെടുന്നു?▼
അടുത്ത ശ്ലോകത്തിൽത്തന്നെ ശ്രീകൃഷ്ണൻ പ്രായോഗിക ഉപദേശം നൽകുന്നു: 'അതിനാൽ, എല്ലാ കാലത്തും എന്നെ സ്മരിക്കുക, യുദ്ധം ചെയ്യുക.' അന്ത്യചിന്ത ഗതിയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നുവെന്ന് വിശദീകരിച്ച ശേഷം, കർത്തവ്യം നിറവേറ്റുമ്പോൾത്തന്നെ തന്നെ നിരന്തരം സ്മരിക്കാൻ ഉപദേശിക്കുന്നു, അങ്ങനെ ഭഗവാൻ സ്വാഭാവിക അന്ത്യചിന്തയാകുന്നു.
നല്ല അന്ത്യചിന്ത എങ്ങനെ ഉറപ്പാക്കാം?▼
ജപം, പ്രാർഥന, ഭക്തി, ധർമിഷ്ഠ ജീവിതം എന്നിവയിലൂടെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ഭഗവാനെ സ്ഥിരമായി സ്മരിക്കുന്നതിലൂടെ. പരിശീലനം ഏതു ചിന്തയെയും സ്വാഭാവികമാക്കുന്നതുപോലെ, ജീവിതകാല ഈശ്വര-സ്മരണ ഭഗവാനെ അന്ത്യനിമിഷത്തിലും മനസ്സിന്റെ സ്വാഭാവിക വിഷയമാക്കുന്നു.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →