Mantra.Tips

ഭാഗ്യ സൂക്തം Meaning — Line by Line

भाग्य सूक्तम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ഭാഗ്യ സൂക്തം with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Prātaragniṃ prātarindraṃ havāmahe prātarmitrāvaruṇā prātaraśvinā |
  2. Verse 2. Prātarjitaṃ bhagamugraṃ huvema vayaṃ putramaditeryo vidhartā |
  3. Verse 3. Bhaga praṇetarbhaga satyarādho bhagemāṃ dhiyamudavā dadannaḥ |
  4. Verse 4. Utedānīṃ bhagavantaḥ syāmota prapitva uta madhye ahnām |
  5. Verse 5. Bhaga eva bhagavāँ astu devāstena vayaṃ bhagavantaḥ syāma |
  6. Verse 6. Samadhvarāyoṣaso namanta dadhikrāveva śucaye padāya |
  7. Verse 7. Aśvāvatīrgomatīrna uṣāso vīravatīḥ sadamucchantu bhadrāḥ |
Verse 1#

Prātaragniṃ prātarindraṃ havāmahe prātarmitrāvaruṇā prātaraśvinā |

प्रातरग्निं प्रातरिन्द्रं हवामहे प्रातर्मित्रावरुणा प्रातरश्विना प्रातर्भगं पूषणं ब्रह्मणस्पतिं प्रातः सोममुत रुद्रं हुवेम ॥१॥

Prātaragniṃ prātarindraṃ havāmahe prātarmitrāvaruṇā prātaraśvinā | prātarbhagaṃ pūṣaṇaṃ brahmaṇaspatiṃ prātaḥ somamuta rudraṃ huvema ||1||

Meaningപ്രഭാതത്തിൽ ഞങ്ങൾ അഗ്നിയെ ആവാഹിക്കുന്നു, പ്രഭാതത്തിൽ ഇന്ദ്രനെ, പ്രഭാതത്തിൽ മിത്ര-വരുണന്മാരെ, പ്രഭാതത്തിൽ രണ്ട് അശ്വിനീകുമാരന്മാരെ; പ്രഭാതത്തിൽ ഭഗ, പൂഷ, ബ്രഹ്മണസ്പതിയെ ആവാഹിക്കുന്നു, പ്രഭാതത്തിൽ സോമനെയും രുദ്രനെയും.

Verse 2#

Prātarjitaṃ bhagamugraṃ huvema vayaṃ putramaditeryo vidhartā |

प्रातर्जितं भगमुग्रं हुवेम वयं पुत्रमदितेर्यो विधर्ता आध्रश्चिद्यं मन्यमानस्तुरश्चिद्राजा चिद्यं भगं भक्षीत्याह ॥२॥

Prātarjitaṃ bhagamugraṃ huvema vayaṃ putramaditeryo vidhartā | ādhraścidyaṃ manyamānasturaścidrājā cidyaṃ bhagaṃ bhakṣītyāha ||2||

Meaningപ്രഭാതത്തിൽ ഞങ്ങൾ എന്നും വിജയിയായ, ഉഗ്ര ഭഗനെ ആവാഹിക്കുന്നു — അദിതിയുടെ പുത്രനായ, എല്ലാവരെയും ധരിക്കുന്നവനെ; ആരോട് നിസ്സഹായനും വേഗവാനും രാജാവും എല്ലാവരും 'എനിക്ക് എന്റെ ഭാഗം തരൂ' എന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നുവോ.

Verse 3#

Bhaga praṇetarbhaga satyarādho bhagemāṃ dhiyamudavā dadannaḥ |

भग प्रणेतर्भग सत्यराधो भगेमां धियमुदवा ददन्नः भग प्र णो जनय गोभिरश्वैर्भग प्र नृभिर्नृवन्तः स्याम ॥३॥

Bhaga praṇetarbhaga satyarādho bhagemāṃ dhiyamudavā dadannaḥ | bhaga pra ṇo janaya gobhiraśvairbhaga pra nṛbhirnṛvantaḥ syāma ||3||

Meaningഹേ ഭഗ, ഞങ്ങളുടെ നായകാ! ഹേ സത്യ-ധനമുള്ള ഭഗ! ഹേ ഭഗ, ഞങ്ങളുടെ ഈ പ്രാർഥനയെ സഫലമാക്കൂ, ഞങ്ങൾക്ക് ഞങ്ങളുടെ അംശം നൽകി. ഹേ ഭഗ, ഞങ്ങളെ പശുക്കളാലും കുതിരകളാലും സമൃദ്ധമാക്കൂ; ഹേ ഭഗ, ഞങ്ങൾ വീര പുരുഷന്മാരോടു കൂടി, സന്താനവാന്മാരാകട്ടെ.

Verse 4#

Utedānīṃ bhagavantaḥ syāmota prapitva uta madhye ahnām |

उतेदानीं भगवन्तः स्यामोत प्रपित्व उत मध्ये अह्नाम् उतोदिता मघवन्सूर्यस्य वयं देवानां सुमतौ स्याम ॥४॥

Utedānīṃ bhagavantaḥ syāmota prapitva uta madhye ahnām | utoditā maghavansūryasya vayaṃ devānāṃ sumatau syāma ||4||

Meaningഞങ്ങൾ ഈ സമയത്തും ഭാഗ്യവാന്മാരാകട്ടെ, പൂർവാഹ്നത്തിലും, ദിനമധ്യത്തിലും; ഹേ ഐശ്വര്യവാനേ, സൂര്യോദയ സമയത്തും ഞങ്ങൾ ദേവന്മാരുടെ കൃപാദൃഷ്ടിയിൽ നിലനിൽക്കട്ടെ.

Verse 5#

Bhaga eva bhagavāँ astu devāstena vayaṃ bhagavantaḥ syāma |

भग एव भगवाँ अस्तु देवास्तेन वयं भगवन्तः स्याम तं त्वा भग सर्व इज्जोहवीति नो भग पुरएता भवेह ॥५॥

Bhaga eva bhagavāँ astu devāstena vayaṃ bhagavantaḥ syāma | taṃ tvā bhaga sarva ijjohavīti sa no bhaga puraetā bhaveha ||5||

Meaningഹേ ദേവന്മാരേ, ഭഗ തന്നെ ഐശ്വര്യത്തിന്റെ ദാതാവാകട്ടെ, അവനിലൂടെ ഞങ്ങൾ ഭാഗ്യവാന്മാരാകട്ടെ. ഹേ ഭഗ, നിന്നെ എല്ലാവരും വിളിക്കുന്നു; ഹേ ഭഗ, നീ ഇവിടെ ഞങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ നടക്കുന്ന അഗ്രണിയാകൂ.

Verse 6#

Samadhvarāyoṣaso namanta dadhikrāveva śucaye padāya |

समध्वरायोषसो नमन्त दधिक्रावेव शुचये पदाय अर्वाचीनं वसुविदं भगं नो रथमिवाश्वा वाजिन वहन्तु ॥६॥

Samadhvarāyoṣaso namanta dadhikrāveva śucaye padāya | arvācīnaṃ vasuvidaṃ bhagaṃ no rathamivāśvā vājina ā vahantu ||6||

Meaningപ്രഭാതത്തിലെ ഉഷസ്സുകൾ ഞങ്ങളുടെ യജ്ഞത്തിൽ നമിക്കട്ടെ, പവിത്ര സ്ഥാനത്തേക്ക് ദധിക്രാവിനെപ്പോലെ വന്ന്; രഥം വലിക്കുന്ന വേഗമേറിയ കുതിരകളെപ്പോലെ, അവ ധനം നൽകുന്ന ഭഗനെ ഞങ്ങളുടെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുവരട്ടെ.

Verse 7#

Aśvāvatīrgomatīrna uṣāso vīravatīḥ sadamucchantu bhadrāḥ |

अश्वावतीर्गोमतीर्न उषासो वीरवतीः सदमुच्छन्तु भद्राः घृतं दुहाना विश्वतः प्रपीता यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥७॥

Aśvāvatīrgomatīrna uṣāso vīravatīḥ sadamucchantu bhadrāḥ | ghṛtaṃ duhānā viśvataḥ prapītā yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||7||

Meaningകല്യാണമയമായ ഉഷസ്സുകൾ എന്നും ഞങ്ങളുടെ മേൽ ഉദിക്കട്ടെ, കുതിര, പശു, വീര സന്താനത്തെ കൊണ്ടുവന്ന്, നെയ്യ് ഒഴുക്കി, എല്ലായിടത്തും പരിപൂർണമായി. ഹേ ദേവന്മാരേ, നിങ്ങൾ എന്നും നിങ്ങളുടെ കല്യാണങ്ങളാൽ ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കൂ.

Word-by-Word Breakdown

प्रातः
prātaḥ
പ്രഭാതത്തിൽ, അതിരാവിലെ
अग्निं हवामहे
agniṃ havāmahe
ഞങ്ങൾ അഗ്നിയെ (അഗ്നിദേവനെ) ആവാഹിക്കുന്നു
इन्द्रं
indraṃ
ഇന്ദ്രൻ, ദേവന്മാരുടെ നാഥൻ
मित्रावरुणा
mitrāvaruṇā
മിത്ര-വരുണന്മാർ (ഋതത്തിന്റെ രക്ഷക ദേവന്മാർ)
अश्विना
aśvinā
രണ്ട് അശ്വിനീകുമാരന്മാർ (ദിവ്യ വൈദ്യന്മാർ)
भगं
bhagaṃ
ഭഗ, സൗഭാഗ്യം, സമൃദ്ധി, പ്രദത്ത മംഗളത്തിന്റെ ദേവത
पूषणं
pūṣaṇaṃ
പൂഷ, പോഷകൻ, മാർഗങ്ങളുടെ രക്ഷകൻ
ब्रह्मणस्पतिं
brahmaṇaspatiṃ
ബ്രഹ്മണസ്പതി (ബൃഹസ്പതി), പ്രാർഥന, പവിത്ര വാക്കിന്റെ നാഥൻ
पुत्रमदितेः
putramaditeḥ
അദിതിയുടെ പുത്രൻ (ഭഗ ഒരു ആദിത്യൻ)
विधर्ता
vidhartā
ധരിക്കുന്നവൻ, ധാരകൻ, വിതരണം ചെയ്യുന്നവൻ
प्रणेतः
praṇetaḥ
ഹേ നായകാ, മുന്നോട്ടു നയിക്കുന്ന മാർഗദർശീ
सत्यराधः
satyarādhaḥ
ആരുടെ ദാനങ്ങളും ധനവും സത്യവും അമോഘവുമാണ്
इमां धियम् उदव
imāṃ dhiyam udava
ഈ പ്രാർഥനയെ (ഞങ്ങളുടെ ബുദ്ധിയെ) വർധിപ്പിച്ച് അനുഗ്രഹിക്കൂ
गोभिः अश्वैः
gobhiḥ aśvaiḥ
പശുക്കളാലും കുതിരകളാലും (സമൃദ്ധിയും വിഭവങ്ങളും)
नृभिः नृवन्तः स्याम
nṛbhiḥ nṛvantaḥ syāma
ഞങ്ങൾ പുരുഷന്മാരാൽ സമൃദ്ധരും വീരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവരുമാകട്ടെ (സന്താനവും ബന്ധുക്കളും)
भगवन्तः स्याम
bhagavantaḥ syāma
ഞങ്ങൾ ഭാഗ്യവാന്മാരും ധന്യരും സമൃദ്ധരുമാകട്ടെ
सूर्यस्य उदिता
sūryasya uditā
സൂര്യോദയ സമയത്ത്
देवानां सुमतौ स्याम
devānāṃ sumatau syāma
ഞങ്ങൾ ദേവന്മാരുടെ സുമതി (ശുഭ കൃപ)യിൽ നിലനിൽക്കട്ടെ
पुरएता भव
puraetā bhava
ഞങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ നടക്കുന്നവനാകൂ (ഞങ്ങളുടെ മാർഗദർശക സൗഭാഗ്യം)
उषासः वीरवतीः
uṣāsaḥ vīravatīḥ
ഉഷസ്സുകൾ ഞങ്ങൾക്ക് വീര സന്താനത്തെ നൽകട്ടെ
यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः
yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ
നിങ്ങളുടെ കല്യാണങ്ങളാൽ എന്നും ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കൂ

Origin & History

Source: Rigveda (Mandala 7, Sukta 41)

Author: Rishi Vasishtha Maitravaruni

Period: Vedic period (c. 1500-1000 BCE)

ഭാഗ്യ സൂക്തം ഋഗ്വേദത്തിലെ ഏഴാം മണ്ഡലത്തിലെ ഭഗ-സൂക്തമാണ്, ഇത് പാരമ്പര്യപ്രകാരം മഹർഷി വസിഷ്ഠന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് ഒരു പ്രഭാത സൂക്തമാണ് (പ്രാതരനുവാകം): ആദ്യ വെളിച്ചത്തിന്റെ സമയത്ത് ഋഷി സമസ്ത തേജോമയ ദേവന്മാരെയും — അഗ്നി, ഇന്ദ്ര, മിത്ര-വരുണ, അശ്വിനികൾ, പൂഷ, ബ്രഹ്മണസ്പതി, സോമ, രുദ്ര — ആവാഹിച്ച്, പിന്നെ സൗഭാഗ്യത്തിന്റെ ആദിത്യനായ ഭഗന്റെ നേർക്ക് തിരിഞ്ഞ് പ്രാർഥിക്കുന്നു — അദ്ദേഹം ഉപാസകന് പശു, കുതിര, വീര സന്താനം, ദേവന്മാരുടെ ചിരസ്ഥായി സദ്ഭാവം എന്ന തന്റെ ന്യായമായ ഭാഗം നൽകട്ടെ എന്ന്. ഭഗ വിധി, സമൃദ്ധിയുടെ സ്വരൂപമായതിനാൽ, ഈ സൂക്തം ധനം, വിജയം, ശുഭാരംഭങ്ങൾക്കായുള്ള പ്രിയപ്പെട്ട വൈദിക പ്രാർഥനയായി മാറി.

Frequently Asked Questions

ഭാഗ്യ സൂക്തം എന്നാൽ എന്ത്?
ഇത് ഋഗ്വേദത്തിലെ (മണ്ഡലം ൭, സൂക്തം ൪൧) ഭഗ-സൂക്തമാണ്, സൗഭാഗ്യം, സമൃദ്ധി ദേവതയായ ഭഗനെ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള ഏഴു മന്ത്രങ്ങളുള്ള വൈദിക പ്രഭാത പ്രാർഥന. 'ഭാഗ്യം' എന്നാൽ സൗഭാഗ്യം അല്ലെങ്കിൽ വിധി, ഈ സൂക്തം ധനം, ക്ഷേമം, സൗഭാഗ്യത്തിൽ തന്റെ ന്യായമായ ഭാഗത്തിനായി പ്രാർഥിക്കുന്നു.
ഭഗ ആരാണ്?
ഭഗ ആദിത്യന്മാരിൽ ഒരാളാണ്, അദിതിയുടെ പുത്രന്മാർ, ഭഗ — സൗഭാഗ്യം, സമൃദ്ധി, പ്രദത്ത ധനം, ഓരോ ജീവിക്കും ന്യായമായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ട ഭാഗം — എന്നിവയുടെ സ്വരൂപമാണ്. 'ഭാഗ്യം' (സൗഭാഗ്യം), 'ഭഗവാൻ' (ഭാഗ്യവാൻ, ധന്യനായ പ്രഭു) എന്നീ വാക്കുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ നിന്നുതന്നെ ഉത്ഭവിച്ചതാണ്.
ഭാഗ്യ സൂക്തം എപ്പോൾ, എന്തിന് പാരായണം ചെയ്യുന്നു?
ഇത് ശുഭ ദിന ആരംഭം, സമൃദ്ധിക്കായി പ്രഭാതത്തിൽ പാരായണം ചെയ്യുന്നു. ആളുകൾ ഇത് ധനം, പുതിയ കാര്യങ്ങളിലെ വിജയം, വിവാഹം, കുടുംബ ക്ഷേമം എന്നിവയ്ക്കായി, ദുർഭാഗ്യ നിവാരണത്തിനായി പാരായണം ചെയ്യുന്നു. ധന, ലക്ഷ്മീ ഹോമങ്ങളിൽ ഇത് പലപ്പോഴും ശ്രീ സൂക്തത്തോടൊപ്പം പാരായണം ചെയ്യുന്നു.
ഭാഗ്യ സൂക്തത്തിന് ശ്രീ സൂക്തവുമായി എന്ത് ബന്ധം?
രണ്ടും സമൃദ്ധിക്കായി ആവാഹിക്കുന്ന ഋഗ്വേദ സൂക്തങ്ങളാണ്. ശ്രീ സൂക്തം ധനത്തിനായി ലക്ഷ്മീ ദേവിയെ ആവാഹിക്കുമ്പോൾ, ഭാഗ്യ സൂക്തം സൗഭാഗ്യം, ഉത്തമ വസ്തുക്കളിൽ തന്റെ നിശ്ചിത ഭാഗത്തിനായി ഭഗനെ ആവാഹിക്കുന്നു, അതിനാൽ രണ്ടും പലപ്പോഴും സമൃദ്ധി, ശുഭ അനുഷ്ഠാനങ്ങളിൽ ചേർത്ത് പാരായണം ചെയ്യുന്നു.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →