Mantra.Tips

ഭൂ സൂക്തം — Word-by-Word Meaning

भू सूक्तम्

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

भूमिः भूम्ना
bhūmir bhūmnā
ഭൂമി, തന്റെ വിശാലത / പ്രാചുര്യത്താൽ
द्यौः वरिणा
dyaur variṇā
ദ്യുലോകം, തന്റെ വിസ്താരം / വിശാല വ്യാപ്തിയാൽ
अन्तरिक्षं महित्वा
antarikṣaṁ mahitvā
അന്തരിക്ഷം, തന്റെ മഹത്ത്വം / മഹിമയാൽ
उपस्थे ते
upasthe te
നിന്റെ മടിയിൽ / നിന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ
देवि अदिते
devy adite
ഓ ദേവി അദിതി (അപരിമിത ഭൂമി / മാതാവ്)
अग्निम् अन्नम् अदे
agnim annam ade
അഗ്നിയും അന്നവും ഞാൻ സ്ഥാപിക്കുന്നു (പോഷണത്തിനായി)
अन्नाद्याय
annādyāya
അന്നത്തിനും സുസ്ഥിതിക്കും വേണ്ടി
भूमे मातः
bhūme mātar
ഓ മാതാവേ ഭൂമി
निधेहि मा भद्रया
nidhehi mā bhadrayā
എന്നെ മംഗളത്തോടെ സ്ഥാപിക്കുക
सुप्रतिष्ठितम्
supratiṣṭhitam
നന്നായി സുസ്ഥിരമായി
सह धीभिः
saha dhībhiḥ
ഉത്തമ ബുദ്ധി / ധീ സഹിതം
प्रजया सं रराणया
prajayā saṁ rarāṇayā
സമൃദ്ധ സന്തതി / പ്രാചുര്യ പ്രജ സഹിതം
मधु वाताः ऋतायते
madhu vātā ṛtāyate
ഋതധർമിക്കായി (സത്യനിഷ്ഠന്) വായുക്കൾ മധുരമായി വീശട്ടെ
मधु क्षरन्ति सिन्धवः
madhu kṣaranti sindhavaḥ
നദികൾ മധു ഒഴുക്കുന്നു
माध्वीः नः सन्तु ओषधीः
mādhvīr naḥ santv oṣadhīḥ
ഔഷധികൾ നമുക്ക് മധുമയമാകട്ടെ (സദ്ഗുണയുക്തമാകട്ടെ)
मधु नक्तम् उत उषसः
madhu naktam utoṣaso
രാത്രിയും ഉഷസ്സുകളും മധുരമാകട്ടെ
मधुमत् पार्थिवं रजः
madhumat pārthivaṁ rajaḥ
പൃഥ്വിയുടെ രജസ്സ് (മണ്ണ്) മധുമയമാകട്ടെ
मधु द्यौः अस्तु नः पिता
madhu dyaur astu naḥ pitā
ദ്യുലോകം, നമ്മുടെ പിതാവ്, നമുക്ക് മധുരമാകട്ടെ
मधुमान् वनस्पतिः
madhumān vanaspatir
വനസ്പതി (വൃക്ഷങ്ങളുടെ നാഥൻ) മധുമയമാകട്ടെ
माध्वीः गावः भवन्तु नः
mādhvīr gāvo bhavantu naḥ
നമ്മുടെ പശുക്കൾ മധുമയമാകട്ടെ (പ്രാചുര്യ പോഷണം നൽകുന്നവയാകട്ടെ)

Complete Translation

ഭൂമി തന്റെ വിശാലതയാൽ, ദ്യുലോകം തന്റെ വിസ്താരത്താൽ, അന്തരിക്ഷം തന്റെ മഹിമയാൽ — ഓ ദേവി അദിതി (അപരിമിത ഭൂമാതാവേ)! നിന്റെ മടിയിൽ ഞാൻ നിത്യ പോഷണത്തിനായി അഗ്നിയും അന്നവും സ്ഥാപിക്കുന്നു. മനസ്സിൽ സ്വർഗത്തെ ആഗ്രഹിച്ച് ദേവന്മാർ അഗ്നിയെ യജിച്ച്, ശ്രേഷ്ഠവും ശീഘ്ര കർമവുമുള്ള യജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്തു. ഓ മാതാവേ ഭൂമി! എന്നെ മംഗളത്തോടെ നന്നായി സ്ഥിരപ്പെടുത്തുക — ഉത്തമ ബുദ്ധിയും സമൃദ്ധ സന്തതിയും സഹിതം, ഓ ദേവി, അനുഗ്രഹം പ്രദാനം ചെയ്തുകൊണ്ട്. ഋതധർമിക്കായി (സത്യനിഷ്ഠന്) വായുക്കൾ മധുരമായി വീശട്ടെ, നദികൾ മധു ഒഴുക്കട്ടെ, ഔഷധികൾ നമുക്ക് മധുമയമാകട്ടെ. രാത്രിയും ഉഷസ്സുകളും മധുരമാകട്ടെ, പൃഥ്വിയുടെ രജസ്സ് (മണ്ണ്) മധുമയമാകട്ടെ, നമ്മുടെ പിതാവ് ദ്യുലോകം നമുക്ക് മധുരമാകട്ടെ. വനസ്പതി നമുക്ക് മധുമയമാകട്ടെ, സൂര്യൻ മധുമാനാകട്ടെ, നമ്മുടെ പശുക്കൾ മധുമയമാകട്ടെ (പോഷണയുക്തമാകട്ടെ).

Origin & History

Source: Krishna Yajurveda (Taittiriya tradition)

Author: Vedic seers (apaurusheya — not of human authorship, by tradition)

Period: Vedic period

ഭൂ സൂക്തം വൈദിക സംഹിതയിൽ നിന്ന് എടുത്തതാണ് (കൃഷ്ണ യജുർവേദത്തിന്റെ തൈത്തിരീയ ശാഖയിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട് ക്ഷേത്ര പൂജയിൽ പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്ന) ഭൂമി ദേവി, പൃഥ്വി, സ്തുതിയായി. പൃഥ്വിയെ അദിതി, അപരിമിത മാതാവ്, രൂപത്തിൽ ആവാഹിക്കുന്നു, അവൾ പർവതങ്ങൾ, നദികൾ, സമസ്ത ജീവികൾ എന്നിവയെ തന്റെ മേൽ ധരിക്കുന്നു, അന്നം, അഗ്നി, ആശ്രയം എന്നിവ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. ഇത് പുരുഷ, ശ്രീ, നീല, വിഷ്ണു സൂക്തങ്ങളോടൊപ്പം ലക്ഷ്മി, വിഷ്ണു പൂജയിൽ പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ശാസ്ത്രീയ 'പഞ്ചസൂക്ത' സ്തോത്രങ്ങളിലൊന്നാണ്.

Frequently Asked Questions

ഭൂ സൂക്തം എന്താണ്?
ഭൂ സൂക്തം ഭൂമി ദേവി, പൃഥ്വി ദേവി (അദിതി എന്നും സംബോധന ചെയ്യപ്പെടുന്ന), സ്തുതിയിലുള്ള ഒരു വൈദിക സൂക്തമാണ്. ഇത് പൃഥ്വിയെ സർവധാരിണി മാതാവ് രൂപത്തിൽ പൂജിച്ച് സ്ഥിരത, സമൃദ്ധി, ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ മണ്ണ്, പ്രകൃതിയോട് സാമരസ്യം എന്നിവയ്ക്കായി പ്രാർഥിക്കുന്നു.
ഭൂ സൂക്തം എപ്പോൾ പാരായണം ചെയ്യുന്നു?
ഇത് ഭൂമി പൂജനം (ഭൂമി ഉപാസന), ഗൃഹ പ്രവേശം, കൃഷി, അടിസ്ഥാന-സ്ഥാപന ചടങ്ങുകൾ, ലക്ഷ്മി പൂജ എന്നിവയിൽ പാരായണം ചെയ്യുന്നു — പലപ്പോഴും ശ്രീ സൂക്തത്തോടും നീല സൂക്തത്തോടും ഒപ്പം.
ഭൂ സൂക്തത്തിലെ 'മധു' ഋക്കുകൾ എന്തെല്ലാം?
ഇവ പ്രസിദ്ധമായ 'മധു വാതാ ഋതായതേ' ഋക്കുകളാണ്, ഇവ വായു, നദികൾ, ഔഷധികൾ, രാത്രി, ഉഷസ്സുകൾ, മണ്ണ്, വൃക്ഷങ്ങൾ, സൂര്യൻ, പശുക്കൾ എന്നിവയെല്ലാം 'മധു' — മധുരവും സദ്ഗുണയുക്തവും — ആകട്ടെ എന്ന് പ്രാർഥിക്കുന്നു. ഇവ സമസ്ത പ്രകൃതിയിലും മാധുര്യം, പ്രാചുര്യം, സാമരസ്യം എന്നിവ ആവാഹിക്കുന്നു.
ഭൂ സൂക്തം ഏത് ദേവതയെ സംബോധന ചെയ്യുന്നു?
ഇത് ഭൂമി ദേവി / പൃഥ്വി, ഭൂ ദേവിയെ സംബോധന ചെയ്യുന്നു, അവളെ വൈഷ്ണവ പാരമ്പര്യത്തിൽ ഭൂദേവി, ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ പത്നിയായും പൂജിക്കുന്നു. പൃഥ്വിയെ അപരിമിത മാതാവ് അദിതി രൂപത്തിൽ നമിക്കുന്നു, അവൾ സമസ്ത ജീവികളെയും ധരിച്ച് പോഷിക്കുന്നു.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →