Mantra.Tips

ബ്രഹ്മകൃത രാമ സ്തുതി Meaning — Line by Line

ब्रह्मकृत राम स्तुति

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ബ്രഹ്മകൃത രാമ സ്തുതി with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. bhavān-nārāyaṇo devaḥ śrīmāṃś-cakrāyudhaḥ prabhuḥ |
  2. Verse 2. akṣaraṃ brahma satyaṃ ca madhye cānte ca rāghava |
  3. Verse 3. śārṅga-dhanvā hṛṣīkeśaḥ puruṣaḥ puruṣottamaḥ |
  4. Verse 4. senānīr-grāmaṇīś-ca tvaṃ tvaṃ buddhis-tvaṃ kṣamā damaḥ |
  5. Verse 5. indra-karmā mahendras-tvaṃ padmanābho raṇānta-kṛt |
  6. Verse 6. sahasra-śṛṅgo vedātmā śata-śīrṣo maharṣabhaḥ |
Verse 1#

bhavān-nārāyaṇo devaḥ śrīmāṃś-cakrāyudhaḥ prabhuḥ |

भवान्नारायणो देवः श्रीमांश्चक्रायुधः प्रभुः। एकशृङ्गो वराहस्त्वं भूतभव्यसपत्नजित्॥

bhavān-nārāyaṇo devaḥ śrīmāṃś-cakrāyudhaḥ prabhuḥ | eka-śṛṅgo varāhas-tvaṃ bhūta-bhavya-sapatna-jit ||

Meaningഅങ്ങ് സാക്ഷാത് ദേവ നാരായണൻ തന്നെ, ചക്രധാരി ശ്രീമാൻ പ്രഭു; അങ്ങ് ഏകശൃംഗ വരാഹൻ, ഭൂത ഭാവികളിലെ സമസ്ത ശത്രുക്കളെയും ജയിച്ചവൻ.

Verse 2#

akṣaraṃ brahma satyaṃ ca madhye cānte ca rāghava |

अक्षरं ब्रह्म सत्यं मध्ये चान्ते राघव। लोकानां त्वं परो धर्मो विष्वक्सेनश्चतुर्भुजः॥

akṣaraṃ brahma satyaṃ ca madhye cānte ca rāghava | lokānāṃ tvaṃ paro dharmo viṣvaksenaś-catur-bhujaḥ ||

Meaningഹേ രാഘവാ! അങ്ങ് അക്ഷര ബ്രഹ്മം, സത്യം, സർവത്തിന്റെയും മധ്യത്തിലും അന്ത്യത്തിലും സ്ഥിതൻ; അങ്ങ് ലോകങ്ങളുടെ പരമ ധർമം, ചതുർഭുജ വിഷ്വക്സേനൻ.

Verse 3#

śārṅga-dhanvā hṛṣīkeśaḥ puruṣaḥ puruṣottamaḥ |

शार्ङ्गधन्वा हृषीकेशः पुरुषः पुरुषोत्तमः। अजितः खड्गधृग्विष्णुः कृष्णश्चैव बृहद्बलः॥

śārṅga-dhanvā hṛṣīkeśaḥ puruṣaḥ puruṣottamaḥ | ajitaḥ khaḍga-dhṛg-viṣṇuḥ kṛṣṇaś-caiva bṛhad-balaḥ ||

Meaningഅങ്ങ് ശാർങ്ഗ ധനുർധാരി, ഹൃഷീകേശൻ (ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ പ്രഭു), പുരുഷൻ, പുരുഷോത്തമൻ, അജേയ ഖഡ്ഗധാരി വിഷ്ണു, മഹാബലി കൃഷ്ണനും അങ്ങുതന്നെ.

Verse 4#

senānīr-grāmaṇīś-ca tvaṃ tvaṃ buddhis-tvaṃ kṣamā damaḥ |

सेनानीर्ग्रामणीश्च त्वं त्वं बुद्धिस्त्वं क्षमा दमः। प्रभवश्चाप्ययश्च त्वमुपेन्द्रो मधुसूदनः॥

senānīr-grāmaṇīś-ca tvaṃ tvaṃ buddhis-tvaṃ kṣamā damaḥ | prabhavaś-cāpyayaś-ca tvam-upendro madhusūdanaḥ ||

Meaningഅങ്ങ് സേനാപതി, ജനങ്ങളുടെ നായകൻ; അങ്ങുതന്നെ ബുദ്ധി, ക്ഷമ, ദമം; അങ്ങുതന്നെ സർവത്തിന്റെ ഉത്പത്തിയും പ്രളയവും, ഉപേന്ദ്രൻ, മധുസൂദനൻ.

Verse 5#

indra-karmā mahendras-tvaṃ padmanābho raṇānta-kṛt |

इन्द्रकर्मा महेन्द्रस्त्वं पद्मनाभो रणान्तकृत्। शरण्यं शरणं त्वामाहुर्दिव्या महर्षयः॥

indra-karmā mahendras-tvaṃ padmanābho raṇānta-kṛt | śaraṇyaṃ śaraṇaṃ ca tvām-āhur-divyā maharṣayaḥ ||

Meaningഅങ്ങയുടെ കർമങ്ങൾ ഇന്ദ്രന്റേതുപോലെ; അങ്ങ് മഹേന്ദ്രൻ (പരമ അധീശ്വരൻ), പദ്മനാഭൻ, യുദ്ധങ്ങൾക്ക് അന്ത്യം വരുത്തുന്നവൻ; ദിവ്യ മഹർഷിമാർ അങ്ങയെത്തന്നെ ശരണ്യം, ഏക ശരണം എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

Verse 6#

sahasra-śṛṅgo vedātmā śata-śīrṣo maharṣabhaḥ |

सहस्रशृङ्गो वेदात्मा शतशीर्षो महर्षभः। त्वं त्रयाणां हि लोकानामादिकर्ता स्वयंप्रभुः॥

sahasra-śṛṅgo vedātmā śata-śīrṣo maharṣabhaḥ | tvaṃ trayāṇāṃ hi lokānām-ādi-kartā svayaṃ-prabhuḥ ||

Meaningഅങ്ങ് സഹസ്രശൃംഗൻ, വേദസ്വരൂപൻ, ശതശീർഷൻ, മഹാ വൃഷഭൻ; അങ്ങുതന്നെ മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെ ആദികർത്താവ്, സ്വയം പ്രഭു.

Word-by-Word Breakdown

भवान् नारायणः देवः
bhavān nārāyaṇo devaḥ
അങ്ങ് സാക്ഷാത് ദേവ നാരായണൻ
श्रीमान् चक्रायुधः प्रभुः
śrīmāṃś-cakrāyudhaḥ prabhuḥ
ചക്രധാരി ശ്രീമാൻ പ്രഭു
एकशृङ्गः वराहः त्वम्
eka-śṛṅgo varāhas-tvaṃ
അങ്ങ് ഏകശൃംഗ (ഏകദന്ത) വരാഹൻ
भूतभव्यसपत्नजित्
bhūta-bhavya-sapatna-jit
ഭൂത ഭാവികളിലെ സമസ്ത ശത്രുക്കളെയും ജയിച്ചവൻ
अक्षरं ब्रह्म सत्यं च
akṣaraṃ brahma satyaṃ ca
അങ്ങ് അക്ഷര ബ്രഹ്മം, സത്യം
मध्ये च अन्ते च राघव
madhye cānte ca rāghava
ഹേ രാഘവാ! (സർവത്തിന്റെയും) മധ്യത്തിലും അന്ത്യത്തിലും സ്ഥിതൻ
लोकानां त्वं परः धर्मः
lokānāṃ tvaṃ paro dharmo
അങ്ങ് ലോകങ്ങളുടെ പരമ ധർമം
विष्वक्सेनः चतुर्भुजः
viṣvaksenaś-catur-bhujaḥ
ചതുർഭുജ വിഷ്വക്സേനൻ
शार्ङ्गधन्वा हृषीकेशः
śārṅga-dhanvā hṛṣīkeśaḥ
ശാർങ്ഗ ധനുർധാരി, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ പ്രഭു (ഹൃഷീകേശൻ)
पुरुषः पुरुषोत्तमः
puruṣaḥ puruṣottamaḥ
പുരുഷൻ, പുരുഷന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ (പുരുഷോത്തമൻ)
अजितः खड्गधृक् विष्णुः
ajitaḥ khaḍga-dhṛg-viṣṇuḥ
അജേയ ഖഡ്ഗധാരി വിഷ്ണു
कृष्णः च एव बृहद्बलः
kṛṣṇaś-caiva bṛhad-balaḥ
മഹാബലി കൃഷ്ണനും
सेनानीः ग्रामणीः च त्वम्
senānīr-grāmaṇīś-ca tvaṃ
അങ്ങ് സേനാപതി, ജനങ്ങളുടെ നായകൻ
त्वं बुद्धिः त्वं क्षमा दमः
tvaṃ buddhis-tvaṃ kṣamā damaḥ
അങ്ങുതന്നെ ബുദ്ധി, ക്ഷമ, ദമം
प्रभवः च अप्ययः च त्वम्
prabhavaś-cāpyayaś-ca tvam
അങ്ങുതന്നെ (സർവത്തിന്റെ) ഉത്പത്തി, പ്രളയം
उपेन्द्रः मधुसूदनः
upendro madhusūdanaḥ
ഉപേന്ദ്രൻ, മധു സംഹാരകൻ (മധുസൂദനൻ)
इन्द्रकर्मा महेन्द्रः त्वम्
indra-karmā mahendras-tvaṃ
അങ്ങയുടെ കർമങ്ങൾ ഇന്ദ്രന്റേതുപോലെ; അങ്ങ് മഹേന്ദ്രൻ (പരമ അധീശ്വരൻ)
पद्मनाभः रणान्तकृत्
padmanābho raṇānta-kṛt
പദ്മനാഭൻ, യുദ്ധങ്ങൾക്ക് അന്ത്യം വരുത്തുന്നവൻ
शरण्यं शरणं च त्वाम्
śaraṇyaṃ śaraṇaṃ ca tvām
അങ്ങുതന്നെ ശരണ്യം, ഏക ശരണം
आहुः दिव्याः महर्षयः
āhur-divyā maharṣayaḥ
എന്ന് ദിവ്യ മഹർഷിമാർ പറയുന്നു
सहस्रशृङ्गः वेदात्मा
sahasra-śṛṅgo vedātmā
സഹസ്രശൃംഗൻ, വേദമേ ആത്മാവായവൻ
त्रयाणां लोकानाम् आदिकर्ता
trayāṇāṃ lokānām-ādi-kartā
മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെ ആദികർത്താവ്, സ്വയം അധീശ്വരൻ

Origin & History

Source: Valmiki Ramayana, Yuddha Kanda, Sarga 117

Author: Maharshi Valmiki (the words spoken by Lord Brahma)

Period: Ancient (Itihasa / Ramayana period)

ലങ്കാ മഹായുദ്ധം അവസാനിച്ച് രാവണൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, ശ്രീരാമൻ ശോകത്തിൽ നിന്നു, തന്റെ മാനുഷിക വിനയത്തിൽ തന്നെ വെറും ദശരഥപുത്രൻ രാമൻ, മനുഷ്യരിൽ ഒരു മനുഷ്യനായി കരുതി. അപ്പോൾ പരബ്രഹ്മ ജ്ഞാനികളിൽ അഗ്രഗണ്യനായ ബ്രഹ്മദേവൻ സമസ്ത ദേവന്മാരോടൊപ്പം മുന്നോട്ട് വന്ന് ഈ വെളിപ്പെടുത്തൽ സ്തുതിയാൽ അദ്ദേഹത്തെ സംബോധന ചെയ്തു. രാമൻ മറ്റാരുമല്ല, സനാതന നാരായണൻ, വിഷ്ണു, സമസ്ത വസ്തുക്കളുടെ ആദി മധ്യ അന്ത്യങ്ങളിൽ വ്യാപിച്ച അക്ഷര ബ്രഹ്മം ആണെന്ന് ബ്രഹ്മാവ് പ്രഖ്യാപിച്ചു — അദ്ദേഹം ധർമ രക്ഷയ്ക്കും ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനും മനുഷ്യ ജന്മമെടുത്ത പുരുഷോത്തമൻ. ഈ ദിവ്യ അംഗീകാരം ദിവ്യ രഥം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതിനും സീത മടങ്ങിവരുന്നതിനും രാജാവ് ദശരഥന്റെ അനുഗ്രഹത്തിനും മുമ്പ് നടന്ന്, ധർമത്തിന്റെ വിജയം ഉറപ്പിച്ചു.

Frequently Asked Questions

ബ്രഹ്മകൃത രാമ സ്തുതി എന്നാൽ എന്ത്?
ഇത് വാല്മീകി രാമായണത്തിന്റെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിൽ (സർഗം 117), രാവണ വധത്തിന് ശേഷം, ബ്രഹ്മദേവൻ ശ്രീരാമന് അർപ്പിച്ച സ്തുതിയാണ്. ഇതിൽ ബ്രഹ്മാവ് രാമന് — ലോകത്തിനും — അദ്ദേഹം യഥാർഥത്തിൽ നാരായണൻ, ഭഗവാൻ വിഷ്ണു, മനുഷ്യ രൂപത്തിൽ അവതരിച്ച അക്ഷര പരബ്രഹ്മം ആണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
ബ്രഹ്മാവ് ഈ നിമിഷത്തിൽത്തന്നെ രാമന്റെ ദിവ്യത്വം എന്തുകൊണ്ട് വെളിപ്പെടുത്തി?
യുദ്ധത്തിന് ശേഷം രാമൻ തന്റെ വിനയത്തിൽ തന്നെ വെറും ദശരഥപുത്രനായ മനുഷ്യനായി കരുതി. അദ്ദേഹത്തിനും ലോകത്തിനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ യഥാർഥ സ്വരൂപം ഓർമിപ്പിക്കാൻ — രാജാവ് ദശരഥൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതിനും സീത മടങ്ങിവരുന്നതിനും മുന്നോടിയായി — ബ്രഹ്മാവ് ദേവന്മാരോടൊപ്പം വന്ന് രാമനെ സനാതന വിഷ്ണുവായി, മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവായി, ശരണമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഈ സ്തുതിയിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ ഏതെല്ലാം നാമങ്ങൾ വരുന്നു?
ബ്രഹ്മാവ് രാമനെ വിഷ്ണുവിന്റെ അനേകം നാമങ്ങളും രൂപങ്ങളും കൊണ്ട് സംബോധന ചെയ്യുന്നു: നാരായണൻ, ചക്രധാരി, വരാഹൻ, അക്ഷര ബ്രഹ്മം, വിഷ്വക്സേനൻ, ഹൃഷീകേശൻ, പുരുഷോത്തമൻ, വിഷ്ണു, കൃഷ്ണൻ, ഉപേന്ദ്രൻ, മധുസൂദനൻ, പദ്മനാഭൻ, മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെ ആദികർത്താവ്.
ഈ സ്തുതി രാമായണത്തിൽ എവിടെ കാണുന്നു?
ഇത് വാല്മീകി രാമായണത്തിന്റെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിൽ (യുദ്ധത്തിന്റെ ഗ്രന്ഥം) സർഗം 117-ൽ കാണുന്നു, ഇത് രാവണ വധത്തിന് ഉടനെ ശേഷം ദേവന്മാരുടെ സഭയിൽ ബ്രഹ്മദേവൻ പറഞ്ഞതാണ്.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →