Mantra.Tips

ധ്യായതോ വിഷയാന്‍പുംസഃ (ഭഗവദ്ഗീത 2.62) — Word-by-Word Meaning

ध्यायतो विषयान्पुंसः

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

ध्यायतः
dhyāyataḥ
ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്
विषयान्
viṣhayān
വിഷയങ്ങളെ (ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളെ)
पुंसः
puṁsaḥ
മനുഷ്യന്, പുരുഷന്
सङ्गः
saṅgaḥ
ആസക്തി
तेषु
teṣhu
അവയില്‍ (വിഷയങ്ങളില്‍)
उपजायते
upajāyate
ഉണ്ടാകുന്നു
सङ्गात्
saṅgāt
ആസക്തിയില്‍ നിന്ന്
संजायते
sañjāyate
ജനിക്കുന്നു, ഉണ്ടാകുന്നു
कामः
kāmaḥ
ആഗ്രഹം, കാമം
कामात्
kāmāt
ആഗ്രഹത്തില്‍ നിന്ന്
क्रोधः
krodhaḥ
ക്രോധം
अभिजायते
abhijāyate
ഉണ്ടാകുന്നു

Complete Translation

മനുഷ്യന്‍ വിഷയങ്ങളെ (ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളെ) ധ്യാനിക്കുമ്പോള്‍ അവയില്‍ ആസക്തി ഉണ്ടാകുന്നു; ആസക്തിയില്‍ നിന്ന് ആഗ്രഹം ജനിക്കുന്നു, ആഗ്രഹത്തില്‍ നിന്ന് ക്രോധം ഉണ്ടാകുന്നു.

Origin & History

Source: Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 62

Author: Veda Vyasa (Lord Krishna's teaching)

Period: Itihasa (Mahabharata)

ഭഗവദ്ഗീതയുടെ രണ്ടാമത്തെ അധ്യായമായ സാംഖ്യ യോഗത്തില്‍, ഭഗവാന്‍ ശ്രീകൃഷ്ണന്‍ സ്ഥിതപ്രജ്ഞന്റെ (സ്ഥിരമായ ജ്ഞാനമുള്ളവന്റെ) ലക്ഷണങ്ങള്‍ വിവരിക്കുന്നു. നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത മനസ്സിന്റെ അപകടം കാണിക്കാന്‍, വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് വെറുതെ ചിന്തിക്കുന്നത് എങ്ങനെ ആസക്തിയെയും, പിന്നെ ആഗ്രഹത്തെയും, പിന്നെ ക്രോധത്തെയും ജനിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ഈ ശ്ലോകത്തില്‍ അദ്ദേഹം വിശദീകരിക്കുന്നു — അടുത്ത ശ്ലോകത്തില്‍ പൂര്‍ണ്ണ നാശത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ശൃംഖലയാണിത്.

Frequently Asked Questions

ധ്യായതോ വിഷയാന്‍പുംസഃ എന്നതിന്റെ അര്‍ത്ഥം എന്ത്?
ഭഗവദ്ഗീത 2.62-ല്‍ നിന്ന്, ഇതിന്റെ അര്‍ത്ഥം: 'മനുഷ്യന്‍ വിഷയങ്ങളെ ധ്യാനിക്കുമ്പോള്‍ അവയില്‍ ആസക്തി ഉണ്ടാകുന്നു; ആസക്തിയില്‍ നിന്ന് ആഗ്രഹം ജനിക്കുന്നു, ആഗ്രഹത്തില്‍ നിന്ന് ക്രോധം ഉണ്ടാകുന്നു.' മനസ്സ് വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്നതിലൂടെ ക്രോധത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ശൃംഖലയെ എങ്ങനെ ആരംഭിക്കുന്നുവെന്ന് ഇത് വിവരിക്കുന്നു.
ഇവിടെ വിവരിക്കുന്ന പ്രസിദ്ധമായ 'പതനത്തിന്റെ കോവണി' എന്ത്?
ഈ ശ്ലോകം അടുത്ത ശ്ലോകത്തോടൊപ്പം (2.63) അധോഗതിയുടെ ശൃംഖലയെ വിവരിക്കുന്നു: വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്ത → ആസക്തി → ആഗ്രഹം → ക്രോധം → മോഹം → സ്മൃതിനാശം → ബുദ്ധിനാശം → നാശം. മനസ്സ് എങ്ങനെ അധഃപതിക്കുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഗീതയിലെ ഏറ്റവും അധികം ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്ന ഉപദേശങ്ങളില്‍ ഒന്നാണിത്.
ഈ ശ്ലോകം ദൈനംദിന ജീവിതത്തില്‍ എങ്ങനെ സഹായിക്കുന്നു?
ക്രോധത്തിന്റെയും ആഗ്രഹത്തിന്റെയും വേര് വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെ, തുടക്കത്തില്‍ തന്നെ ഇടപെടാനുള്ള അവബോധം ഇത് സാധകന് നല്‍കുന്നു — വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്ന ആദ്യഘട്ടത്തെത്തന്നെ, അത് ആഗ്രഹമായും ക്രോധമായും വളരുന്നതിന് മുമ്പ് പിടികൂടുന്നു. ഇത് ആത്മനിയന്ത്രണത്തിനും വൈകാരിക സന്തുലനത്തിനുമുള്ള പ്രായോഗിക വഴികാട്ടിയാണ്.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →