Mantra.Tips

ദുർഗേ സ്മൃതാ ഹരസി (ശക്രാദി സ്തുതി ശ്ലോകം) Meaning — Line by Line

दुर्गे स्मृता हरसि

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ദുർഗേ സ്മൃതാ ഹരസി (ശക്രാദി സ്തുതി ശ്ലോകം) with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Verse 1#

durge smṛtā harasi bhītimaśeṣajantoḥ

दुर्गे स्मृता हरसि भीतिमशेषजन्तोः स्वस्थैः स्मृता मतिमतीव शुभां ददासि दारिद्र्यदुःखभयहारिणि का त्वदन्या सर्वोपकारकरणाय सदार्द्रचित्ता

durge smṛtā harasi bhītimaśeṣajantoḥ svasthaiḥ smṛtā matimatīva śubhāṃ dadāsi dāridryaduḥkhabhayahāriṇi kā tvadanyā sarvopakārakaraṇāya sadārdracittā

Meaningഓ ദുർഗേ! സ്മരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ നീ ഓരോ ജീവിയുടെയും ഭയം ഹരിക്കുന്നു; സുഖമുള്ളവർ സ്മരിക്കുമ്പോൾ അത്യന്തം ശുഭമായ ബുദ്ധി പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. ഓ ദാരിദ്ര്യം, ദുഃഖം, ഭയം ഹരിക്കുന്നവളേ! എല്ലാവർക്കും ഉപകാരം ചെയ്യാൻ സദാ ആർദ്ര (ദയാർദ്ര) ഹൃദയമുള്ളവർ നീയല്ലാതെ ആര്?

Verse 2#

trailokyametadakhilaṃ ripunāśanena

त्रैलोक्यमेतदखिलं रिपुनाशनेन त्रातं त्वया समरमूर्धनि तेऽपि हत्वा नीता दिवं रिपुगणा भयमप्यपास्तम् अस्माकमुन्मदसुरारिभवं नमस्ते

trailokyametadakhilaṃ ripunāśanena trātaṃ tvayā samaramūrdhani te'pi hatvā nītā divaṃ ripugaṇā bhayamapyapāstam asmākamunmadasurāribhavaṃ namaste

Meaningഈ സമസ്ത ത്രൈലോക്യത്തെ നീ ശത്രുക്കളുടെ നാശത്താൽ രക്ഷിച്ചു; യുദ്ധത്തിന്റെ മുൻനിരയിൽ അവരെ കൊന്ന് ശത്രു സമൂഹങ്ങളെ സ്വർഗത്തിലേക്കയച്ചു, ഉന്മത്ത ദേവശത്രുക്കളാൽ ഉണ്ടായ ഞങ്ങളുടെ ഭയവും നീക്കി — നിനക്കു നമസ്കാരം!

Verse 3#

śūlena pāhi no devi pāhi khaḍgena cāmbike

शूलेन पाहि नो देवि पाहि खड्गेन चाम्बिके घण्टास्वनेन नः पाहि चापज्यानिःस्वनेन

śūlena pāhi no devi pāhi khaḍgena cāmbike ghaṇṭāsvanena naḥ pāhi cāpajyāniḥsvanena ca

Meaningഓ ദേവീ! നിന്റെ ശൂലത്താൽ ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കൂ; ഓ അംബികേ! ഖഡ്ഗത്താൽ രക്ഷിക്കൂ; നിന്റെ മണിയുടെ നാദത്താലും വില്ലിന്റെ ഞാണൊലിയാലും ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കൂ.

Word-by-Word Breakdown

दुर्गे
durge
ഓ ദുർഗേ
स्मृता
smṛtā
സ്മരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ / ഓർമിക്കപ്പെടുമ്പോൾ
हरसि भीतिम्
harasi bhītiṃ
നീ ഭയം ഹരിക്കുന്നു
अशेषजन्तोः
aśeṣa-jantoḥ
ഓരോ ജീവിയുടെയും (യാതൊരു അപവാദവുമില്ലാതെ)
स्वस्थैः स्मृता
svasthaiḥ smṛtā
സ്വസ്ഥ / സുഖമുള്ളവർ സ്മരിക്കുമ്പോൾ
मतिम् अतीव शुभां ददासि
matim atīva śubhāṃ dadāsi
അത്യന്തം ശുഭമായ ബുദ്ധി (മതി) പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു
दारिद्र्यदुःखभयहारिणि
dāridrya-duḥkha-bhaya-hāriṇi
ഓ ദാരിദ്ര്യം, ദുഃഖം, ഭയം ഹരിക്കുന്നവളേ
का त्वदन्या
kā tvad-anyā
നീയല്ലാതെ മറ്റാര്?
सर्वोपकारकरणाय
sarva-upakāra-karaṇāya
എല്ലാവർക്കും ഉപകാരം ചെയ്യാൻ
सदार्द्रचित्ता
sadā-ārdra-cittā
ആരുടെ ഹൃദയം സദാ ആർദ്ര (ദയാർദ്ര) ആണോ
त्रैलोक्यम् एतत् अखिलम्
trailokyam etat akhilaṃ
ഈ സമസ്ത ത്രൈലോക്യം
रिपुनाशनेन त्रातम्
ripu-nāśanena trātaṃ
ശത്രുക്കളുടെ നാശത്താൽ രക്ഷിക്കപ്പെട്ടു
समरमूर्धनि
samara-mūrdhani
യുദ്ധത്തിന്റെ മുൻനിരയിൽ / മുൻഭാഗത്ത്
नीता दिवम् रिपुगणाः
nītā divaṃ ripu-gaṇāḥ
ശത്രു സമൂഹങ്ങളെ സ്വർഗത്തിലേക്കയച്ചു
भयम् अपि अपास्तम्
bhayam api apāstam
(ഞങ്ങളുടെ) ഭയവും നീക്കപ്പെട്ടു
नमस्ते
namaste
നിനക്കു നമസ്കാരം
शूलेन पाहि नः
śūlena pāhi naḥ
നിന്റെ ശൂലത്താൽ (ത്രിശൂലത്താൽ) ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കൂ
खड्गेन च अम्बिके
khaḍgena ca ambike
ഖഡ്ഗത്താലും, ഓ അംബികേ (അമ്മേ)
घण्टास्वनेन
ghaṇṭā-svanena
നിന്റെ മണിയുടെ നാദത്താൽ
चापज्यानिःस्वनेन
cāpa-jyā-niḥsvanena
വില്ലിന്റെ ഞാണൊലിയാലും

Origin & History

Source: Durga Saptashati (Devi Mahatmyam) Chapter 4 — Shakradi Stuti, verses 16, 22-23; from the Markandeya Purana

Author: Sage Markandeya (traditional)

Period: Ancient (the Devi Mahatmyam is dated to c. 5th-6th century CE)

ദേവന്മാരെ സ്വർഗത്തിൽനിന്ന് ഓടിച്ച പരാക്രമിയായ മഹിഷാസുരനെ ദേവി വധിച്ചപ്പോൾ, ഇന്ദ്രനും ഒത്തുകൂടിയ ദേവന്മാരും അവളെ ശക്രാദി സ്തുതിയാൽ ('ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും ചെയ്ത സ്തുതി') വാഴ്ത്തി. അവളുടെ മുഖം പൗർണമിപോലെ സൗമ്യവും ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയങ്കരവുമായിരിക്കുന്നതും, അവൾ കൊല്ലുന്ന ശത്രുക്കളോടും കരുണ കാട്ടുന്നതും കണ്ട് അത്ഭുതപ്പെട്ട്, അവർ 'ദുർഗേ സ്മൃതാ ഹരസി' പാടി — അവളുടെ കേവല സ്മരണതന്നെ എല്ലാവരുടെയും ഭയം ഹരിക്കുന്നുവെന്ന് — എല്ലാ വശത്തുനിന്നും അവളുടെ സംരക്ഷണത്തിന് പ്രാർഥിച്ചു.

Frequently Asked Questions

'ദുർഗേ സ്മൃതാ ഹരസി ഭീതിം' എന്നാൽ എന്ത്?
ഇതിന്റെ അർഥം 'ഓ ദുർഗേ, സ്മരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ നീ ഓരോ ജീവിയുടെയും ഭയം ഹരിക്കുന്നു.' ഈ ഒരു വരി ദേവി മാഹാത്മ്യത്തിലെ ഏറ്റവും ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്ന വരികളിൽ ഒന്നാണ്, അമ്മയെ കേവലം മനസ്സിൽ ഓർക്കുന്നതുതന്നെ എല്ലാ ഭയവും നീക്കുന്നുവെന്ന വിശ്വാസം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.
ഈ ശ്ലോകം എവിടെനിന്ന്?
ഇത് ദുർഗാ സപ്തശതി (ദേവി മാഹാത്മ്യം) നാലാം അധ്യായത്തിലെ ശക്രാദി സ്തുതിയിലെ ശ്ലോകം 16 ആണ്, മഹിഷാസുര വധത്തിനുശേഷം ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും പാടി. 'ശൂലേന പാഹി നോ ദേവി' (ശ്ലോകം 23) എന്ന സംരക്ഷണ ശ്ലോകങ്ങൾ അതേ സ്തുതിയിൽ തുടർന്നു വരുന്നു.
ഈ ശ്ലോകം ഭയവും ദാരിദ്ര്യവും നീക്കാൻ എന്തുകൊണ്ട് പാരായണം ചെയ്യുന്നു?
കാരണം ഇത് ദേവിയെ വ്യക്തമായി 'ദാരിദ്ര്യ-ദുഃഖ-ഭയ-ഹാരിണി' — ദാരിദ്ര്യം, ദുഃഖം, ഭയം ഹരിക്കുന്നവളായി — പേരിടുന്നു, ആ സ്മരണതന്നെ ഭയം നീക്കുമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. ഭക്തർ ഇത് സംരക്ഷണത്തിനും സമൃദ്ധിക്കും മനഃശാന്തിക്കുമായി പാരായണം ചെയ്യുന്നു.
ഏതു ചതുർവിധ രക്ഷയ്ക്ക് പ്രാർഥിക്കുന്നു?
'ശൂലേന പാഹി നോ ദേവി' ശ്ലോകത്തിൽ ദേവന്മാർ അമ്മയോട് നാലു വസ്തുക്കളാൽ കാക്കാൻ പ്രാർഥിക്കുന്നു: അവളുടെ ശൂലം (ത്രിശൂലം), ഖഡ്ഗം (വാൾ), മണിയുടെ നാദം (ഘണ്ടാ-സ്വന), വില്ലിന്റെ ഞാൺ (ചാപ-ജ്യ) എന്നിവയാൽ — ഇത് എല്ലാ വശത്തുനിന്നുമുള്ള സംരക്ഷണത്തിന്റെ പ്രതീകം.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →