Mantra.Tips

ശ്രീഗുരുപാദുകാ സ്തോത്രം Meaning — Line by Line

श्रीगुरुपादुका स्तोत्रम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ശ്രീഗുരുപാദുകാ സ്തോത്രം with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Ananta-samsaara-samudra-taara-naukaayitaabhyaam Guru-bhakti-daabhyaam
  2. Verse 2. Kavitva-vaaraashi-nishaakaraabhyaam Daurbhaagya-daavaambuda-maalikaabhyaam
  3. Verse 3. Nataa Yayoh Shree-patitaam Sameeyuh Kadaachid-apy-aashu Daridra-varyaah
  4. Verse 4. Naaleeka-neekaasha-pada-aahritaabhyaam Naanaa-vimoha-aadi-nivaarikaabhyaam
  5. Verse 5. Nripaali-mauli-vraja-ratna-kaanti-sarid-viraajaj-jhasha-kanyakaabhyaam
  6. Verse 6. Paapaandhakaara-arka-paramparaabhyaam Taapa-traya-aaheendra-khageshvaraabhyaam
  7. Verse 7. Shamaadi-shatka-prada-vaibhavaabhyaam Samaadhi-daana-vrata-deekshitaabhyaam
  8. Verse 8. Svaarchaa-paraanaam Akhila-ishta-daabhyaam Svaahaa-sahaaya-aksha-dhurandharaabhyaam
  9. Verse 9. Kaamaadi-sarpa-vraja-gaarudaabhyaam Viveka-vairaagya-nidhi-pradaabhyaam
Verse 1#

Ananta-samsaara-samudra-taara-naukaayitaabhyaam Guru-bhakti-daabhyaam

अनन्तसंसारसमुद्रतार-नौकायिताभ्यां गुरुभक्तिदाभ्याम्। वैराग्यसाम्राज्यदपूजनाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥१॥

Ananta-samsaara-samudra-taara-naukaayitaabhyaam Guru-bhakti-daabhyaam Vairaagya-saamraajyada-poojanaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (1)

Meaningശ്രീഗുരുവിന്റെ പാദുകങ്ങള്‍ക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം — അനന്ത സംസാര സാഗരത്തെ കടത്താന്‍ വള്ളം പോലെയുള്ളവ, ഗുരു-ഭക്തി പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവ, അവയുടെ പൂജനം വൈരാഗ്യ സാമ്രാജ്യം പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവ॥

Verse 2#

Kavitva-vaaraashi-nishaakaraabhyaam Daurbhaagya-daavaambuda-maalikaabhyaam

कवित्ववाराशिनिशाकराभ्यां दौर्भाग्यदावाम्बुदमालिकाभ्याम्। दूरीकृतानम्रविपत्तिताभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥२॥

Kavitva-vaaraashi-nishaakaraabhyaam Daurbhaagya-daavaambuda-maalikaabhyaam Dooreekrita-anamra-vipattitaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (2)

Meaningഗുരുവിന്റെ പാദുകങ്ങള്‍ക്ക് നമസ്കാരം — കവിത്വ സാഗരത്തില്‍ തിരകള്‍ ഉയര്‍ത്തുന്ന ചന്ദ്രന്‍ പോലെയുള്ളവ, ദുര്‍ഭാഗ്യമെന്ന കാട്ടുതീ കെടുത്തുന്ന മേഘമാല പോലെയുള്ളവ, നമസ്കരിക്കുന്നവരുടെ വിപത്തുകള്‍ അകറ്റുന്നവ॥

Verse 3#

Nataa Yayoh Shree-patitaam Sameeyuh Kadaachid-apy-aashu Daridra-varyaah

नता ययोः श्रीपतितां समीयुः कदाचिदप्याशु दरिद्रवर्याः। मूकाश्च वाचस्पतितां हि ताभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥३॥

Nataa Yayoh Shree-patitaam Sameeyuh Kadaachid-apy-aashu Daridra-varyaah Mookaash-cha Vaachaspatitaam Hi Taabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (3)

Meaningപാദുകങ്ങള്‍ക്ക് നമസ്കാരം — ഇവയ്ക്ക് പ്രണമിക്കുന്നതിനാല്‍ അതി ദരിദ്രരും വേഗം ശ്രീസമ്പന്നര്‍ (ലക്ഷ്മീപതി) ആകുന്നു, മൂകരും ബൃഹസ്പതിയെപ്പോലുള്ള വാണി (വാക്പടുത്വം) നേടുന്നു॥

Verse 4#

Naaleeka-neekaasha-pada-aahritaabhyaam Naanaa-vimoha-aadi-nivaarikaabhyaam

नालीकनीकाशपदाहृताभ्यां नानाविमोहादिनिवारिकाभ्याम्। नमज्जनाभीष्टततिप्रदाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥४॥

Naaleeka-neekaasha-pada-aahritaabhyaam Naanaa-vimoha-aadi-nivaarikaabhyaam Namaj-jana-abheeshta-tati-pradaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (4)

Meaningപാദുകങ്ങള്‍ക്ക് നമസ്കാരം — കമലം പോലെ മനോഹരമായി ഹൃദയത്തെ ആകര്‍ഷിക്കുന്നവ, നാനാ മോഹാദികള്‍ നിവാരണം ചെയ്യുന്നവ, നമസ്കരിക്കുന്നവരുടെ സമസ്ത അഭിലാഷങ്ങള്‍ പൂര്‍ത്തിയാക്കുന്നവ॥

Verse 5#

Nripaali-mauli-vraja-ratna-kaanti-sarid-viraajaj-jhasha-kanyakaabhyaam

नृपालिमौलिव्रजरत्नकान्ति-सरिद्विराजज्झषकन्यकाभ्याम्। नृपत्वदाभ्यां नतलोकपङ्क्तेः नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥५॥

Nripaali-mauli-vraja-ratna-kaanti-sarid-viraajaj-jhasha-kanyakaabhyaam Nripatva-daabhyaam Nata-loka-pankteh Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (5)

Meaningപാദുകങ്ങള്‍ക്ക് നമസ്കാരം — നമസ്കരിക്കുന്ന രാജാക്കന്മാരുടെ രത്നഖചിത കിരീടങ്ങളുടെ കാന്തിയാല്‍ പ്രകാശിക്കുന്ന നദീ മീനകന്യ പോലെ ശോഭിക്കുന്നവ, നതജനങ്ങളുടെ പങ്ക്തിക്ക് രാജ്യം പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവ॥

Verse 6#

Paapaandhakaara-arka-paramparaabhyaam Taapa-traya-aaheendra-khageshvaraabhyaam

पापान्धकारार्कपरम्पराभ्यां तापत्रयाहीन्द्रखगेश्वराभ्याम्। जाड्याब्धिसंशोषणवाडवाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥६॥

Paapaandhakaara-arka-paramparaabhyaam Taapa-traya-aaheendra-khageshvaraabhyaam Jaadya-abdhi-samshoshana-vaadavaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (6)

Meaningപാദുകങ്ങള്‍ക്ക് നമസ്കാരം — പാപമെന്ന അന്ധകാരത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന സൂര്യ പരമ്പര പോലെയുള്ളവ, ത്രിവിധ താപങ്ങളെന്ന സര്‍പ്പരാജന് ഗരുഡന്‍ പോലെയുള്ളവ, ജഡത്വമെന്ന സാഗരത്തെ വറ്റിക്കുന്ന വടവാഗ്നി പോലെയുള്ളവ॥

Verse 7#

Shamaadi-shatka-prada-vaibhavaabhyaam Samaadhi-daana-vrata-deekshitaabhyaam

शमादिषट्कप्रदवैभवाभ्यां समाधिदानव्रतदीक्षिताभ्याम्। रमाधवाङ्घ्रिस्थिरभक्तिदाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥७॥

Shamaadi-shatka-prada-vaibhavaabhyaam Samaadhi-daana-vrata-deekshitaabhyaam Ramaadhava-anghri-sthira-bhakti-daabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (7)

Meaningപാദുകങ്ങള്‍ക്ക് നമസ്കാരം — ഇവയുടെ വൈഭവം ശമം മുതലായ ഷട്ക ഗുണങ്ങള്‍ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു, സമാധി-ദാന വ്രതത്തില്‍ ദീക്ഷിതമായവ, ശ്രീഹരിയുടെ ചരണങ്ങളില്‍ ദൃഢ ഭക്തി പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവ॥

Verse 8#

Svaarchaa-paraanaam Akhila-ishta-daabhyaam Svaahaa-sahaaya-aksha-dhurandharaabhyaam

स्वार्चापराणामखिलेष्टदाभ्यां स्वाहासहायाक्षधुरन्धराभ्याम्। स्वान्ताच्छभावप्रदपूजनाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥८॥

Svaarchaa-paraanaam Akhila-ishta-daabhyaam Svaahaa-sahaaya-aksha-dhurandharaabhyaam Svaanta-achchha-bhaava-prada-poojanaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (8)

Meaningപാദുകങ്ങള്‍ക്ക് നമസ്കാരം — തങ്ങളുടെ പൂജനത്തില്‍ മുഴുകിയ ഭക്തര്‍ക്ക് സമസ്ത ഇഷ്ടങ്ങള്‍ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവ, (യജ്ഞാദി) സഹായത്താല്‍ വിശ്വ ഭാരം വഹിക്കുന്നവ, ഇവയുടെ പൂജനം ഹൃദയത്തിന് നിര്‍മല, ശാന്ത ഭാവം പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവ॥

Verse 9#

Kaamaadi-sarpa-vraja-gaarudaabhyaam Viveka-vairaagya-nidhi-pradaabhyaam

कामादिसर्पव्रजगारुडाभ्यां विवेकवैराग्यनिधिप्रदाभ्याम्। बोधप्रदाभ्यां दृतमोक्षदाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥९॥

Kaamaadi-sarpa-vraja-gaarudaabhyaam Viveka-vairaagya-nidhi-pradaabhyaam Bodha-pradaabhyaam Drita-moksha-daabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (9)

Meaningപാദുകങ്ങള്‍ക്ക് നമസ്കാരം — കാമാദി സര്‍പ്പസമൂഹത്തിന് ഗരുഡന്‍ പോലെയുള്ളവ, വിവേകം, വൈരാഗ്യമെന്ന നിധി പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവ, ബോധം പ്രദാനം ചെയ്ത് വേഗം മോക്ഷം നല്‍കുന്നവ॥

Word-by-Word Breakdown

अनन्तसंसारसमुद्र
Ananta-samsaara-samudra
അനന്ത സംസാര സാഗരം (സാംസാരിക അസ്തിത്വത്തിന്റെ അപരിമിത സമുദ്രം)
तारनौकायिताभ्याम्
Taara-naukaayitaabhyaam
ആ രണ്ടിന്റെ (പാദുകങ്ങളുടെ) വഴി, കടത്തുന്ന വള്ളം പോലെയുള്ളവ
गुरुभक्तिदाभ्याम्
Guru-bhakti-daabhyaam
ആ രണ്ടിന്റെ വഴി, ഗുരു-ഭക്തി പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവ
वैराग्यसाम्राज्यद
Vairaagya-saamraajyada
വൈരാഗ്യ സാമ്രാജ്യം (സര്‍വോന്നതത്വം) പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവ
पूजनाभ्याम्
Poojanaabhyaam
ആ രണ്ടിന്റെ (പാദുകങ്ങളുടെ) പൂജനത്താല്‍
नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्
Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam
ശ്രീഗുരുവിന്റെ പാദുകങ്ങള്‍ക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം (ഓരോ ശ്ലോകത്തിന്റെ ധ്രുവപദം)
कवित्ववाराशिनिशाकराभ्याम्
Kavitva-vaaraashi-nishaakaraabhyaam
ആ രണ്ടിന്റെ വഴി, കവിത്വ സാഗരത്തിന് (തിര ഉയര്‍ത്തുന്ന) ചന്ദ്രന്‍ പോലെയുള്ളവ
दौर्भाग्यदावाम्बुदमालिकाभ्याम्
Daurbhaagya-daava-ambuda-maalikaabhyaam
ആ രണ്ടിന്റെ വഴി, ദുര്‍ഭാഗ്യമെന്ന കാട്ടുതീ കെടുത്തുന്ന മേഘമാല പോലെയുള്ളവ
नता ययोः श्रीपतितां समीयुः
Nataa Yayoh Shree-patitaam Sameeyuh
ഇവയ്ക്ക് പ്രണമിക്കുന്നതിനാല്‍ ജനങ്ങള്‍ ശ്രീ (സൗഭാഗ്യ) സ്വാമികള്‍ ആകുന്നു
मूकाश्च वाचस्पतितां
Mookaash-cha Vaachaspatitaam
മൂകരും ബൃഹസ്പതിയെപ്പോലുള്ള വാക്പടുത്വം നേടുന്നു
नानाविमोहादिनिवारिकाभ्याम्
Naanaa-vimoha-aadi-nivaarikaabhyaam
ആ രണ്ടിന്റെ വഴി, നാനാ മോഹാദികള്‍ നിവാരണം ചെയ്യുന്നവ
पापान्धकारार्कपरम्पराभ्याम्
Paapaandhakaara-arka-paramparaabhyaam
ആ രണ്ടിന്റെ വഴി, പാപമെന്ന അന്ധകാരത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന സൂര്യ പരമ്പര പോലെയുള്ളവ
तापत्रयाहीन्द्रखगेश्वराभ्याम्
Taapa-traya-aaheendra-khageshvaraabhyaam
ആ രണ്ടിന്റെ വഴി, ത്രിവിധ താപങ്ങളെന്ന സര്‍പ്പരാജന് ഗരുഡന്‍ പോലെയുള്ളവ
जाड्याब्धिसंशोषणवाडवाभ्याम्
Jaadya-abdhi-samshoshana-vaadavaabhyaam
ആ രണ്ടിന്റെ വഴി, ജഡത്വമെന്ന സാഗരത്തെ വറ്റിക്കുന്ന വടവാഗ്നി പോലെയുള്ളവ
शमादिषट्कप्रदवैभवाभ्याम्
Shamaadi-shatka-prada-vaibhavaabhyaam
ആ രണ്ടിന്റെ വഴി, ഇവയുടെ വൈഭവം ശമം മുതലായ ഷട്ക ഗുണങ്ങള്‍ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു
समाधिदानव्रतदीक्षिताभ्याम्
Samaadhi-daana-vrata-deekshitaabhyaam
ആ രണ്ടിന്റെ വഴി, സമാധി-ദാന വ്രതത്തില്‍ ദീക്ഷിതമായവ
रमाधवाङ्घ्रिस्थिरभक्तिदाभ्याम्
Ramaadhava-anghri-sthira-bhakti-daabhyaam
ആ രണ്ടിന്റെ വഴി, ശ്രീഹരിയുടെ ചരണങ്ങളില്‍ ദൃഢ ഭക്തി പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവ
कामादिसर्पव्रजगारुडाभ्याम्
Kaamaadi-sarpa-vraja-gaarudaabhyaam
ആ രണ്ടിന്റെ വഴി, കാമാദി സര്‍പ്പസമൂഹത്തിന് ഗരുഡന്‍ പോലെയുള്ളവ
विवेकवैराग्यनिधिप्रदाभ्याम्
Viveka-vairaagya-nidhi-pradaabhyaam
ആ രണ്ടിന്റെ വഴി, വിവേകം, വൈരാഗ്യമെന്ന നിധി പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവ
बोधप्रदाभ्यां दृतमोक्षदाभ्याम्
Bodha-pradaabhyaam Drita-moksha-daabhyaam
ആ രണ്ടിന്റെ വഴി, ബോധം പ്രദാനം ചെയ്ത് വേഗം മോക്ഷം നല്‍കുന്നവ

Origin & History

Source: Composed by Adi Shankaracharya; preserved in the Advaita and stotra tradition

Author: Adi Shankaracharya (8th century CE)

Period: 8th century CE

പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, യുവ ശങ്കരന്‍ ഒരു ഗുരുവിനെ തേടി നര്‍മദാ തീരത്ത് എത്തി, ഗൗഡപാദരുടെ ശിഷ്യനായ ഗോവിന്ദ ഭഗവത്പാദരുടെ ഗുഹ കണ്ടെത്തി. തന്റെ ഗുരുവിന്റെ പാദുകങ്ങള്‍ (ചെരുപ്പുകള്‍) കണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ് അവയുടെ സ്തുതിയില്‍ ഈ സ്തോത്രം ഉച്ചരിച്ചു. ഒമ്പത് പ്രവഹിക്കുന്ന ശ്ലോകങ്ങളില്‍ അദ്ദേഹം ഗുരുവിന്റെ പാദുകങ്ങളെ അനന്ത സംസാര സാഗരം കടത്തുന്ന വള്ളമായി, പാപത്തിന്റെ അന്ധകാരം ഇല്ലാതാക്കുന്ന സൂര്യനായി, കാമ-സര്‍പ്പങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഗരുഡനായി, വിവേകം, വൈരാഗ്യം, ബോധം, വേഗ മോക്ഷത്തിന്റെ ദാതാക്കളായി മഹിമപ്പെടുത്തുന്നു — ഇത് അദ്വൈത പാരമ്പര്യത്തില്‍ ഗുരു-ഭക്തിയുടെ സര്‍വോന്നത സ്തോത്രമാക്കുന്നു.

Frequently Asked Questions

ഗുരു പാദുകാ സ്തോത്രം എന്നാല്‍ എന്ത്?
ഗുരു പാദുകാ സ്തോത്രം ആദി ശങ്കരാചാര്യര്‍ രചിച്ച ഒമ്പത് ശ്ലോകങ്ങളുടെ സംസ്കൃത സ്തോത്രമാണ്, ഇത് ഗുരുവിന്റെ പാദുകങ്ങളെ (ചെരുപ്പുകളെ) സ്തുതിക്കുന്നു. പാദുകങ്ങള്‍ ഗുരുവിന്റെ ചരണങ്ങളുടെ, കൃപയുടെ പ്രതീകം, ഈ സ്തോത്രം അവയെ സാംസാരിക അസ്തിത്വത്തിന്റെ സാഗരം കടക്കുന്ന സാധനമായി പൂജിക്കുന്നു.
ഗുരുവിന്റെ പാദുകങ്ങള്‍ (ചെരുപ്പുകള്‍) എന്തുകൊണ്ട് പൂജിക്കപ്പെടുന്നു?
ഭാരതീയ പാരമ്പര്യത്തില്‍ ഗുരുവിന്റെ ചരണങ്ങള്‍ കൃപയുടെ, ജ്ഞാനത്തിന്റെ സ്ഥാനമായി കരുതപ്പെടുന്നു, പാദുകങ്ങള്‍ ഗുരുവിന്റെ സാന്നിധ്യം, അനുഗ്രഹങ്ങളുടെ പ്രതീകം. പാദുകങ്ങളുടെ പൂജനം ശിഷ്യനെ അന്ധകാരത്തില്‍ നിന്ന് പ്രകാശത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ഗുരുവിനോടുള്ള വിനയം, പൂര്‍ണ സമര്‍പ്പണത്തിന്റെ ആവിഷ്കാരം.
ഗുരു പാദുകാ സ്തോത്രം ആര് രചിച്ചു?
ഇത് പരമ്പരാഗതമായി ആദി ശങ്കരാചാര്യര്‍ക്ക്, മഹാ 8-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ അദ്വൈത ആചാര്യന്, ആരോപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം ഇത് തന്റെ ഗുരു ഗോവിന്ദ ഭഗവത്പാദരുടെ പാദുകങ്ങള്‍ കണ്ട് ഭക്തിഭാവത്തില്‍ രചിച്ചുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
ഗുരു പാദുകാ സ്തോത്രം എപ്പോള്‍ പാരായണം ചെയ്യണം?
ഇത് വിശേഷിച്ച് ഗുരു പൂര്‍ണിമ, ഗുരുവിന്റെ പര്‍വം, വ്യാഴാഴ്ചകളില്‍ ഏറ്റവും മംഗളം. അനേകം സാധകര്‍ ഇത് നിത്യം രാവിലെ ധ്യാനത്തിന് മുമ്പും പാരായണം ചെയ്യുന്നു, ഗുരുവിന്റെ മാര്‍ഗദര്‍ശനത്തിനും കൃപയ്ക്കും വേണ്ടി പ്രാര്‍ഥനയായി.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →