Mantra.Tips

കല്യാണ മന്ദിര സ്തോത്രം Meaning — Line by Line

कल्याण मन्दिर स्तोत्र

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of കല്യാണ മന്ദിര സ്തോത്രം with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Kalyāṇa-mandira-mudāra-mavadya-bhedi
  2. Verse 2. Yasya svayaṁ sura-gururgarimāmbu-rāśeḥ
  3. Verse 3. Sāmānyato'pi tava varṇayituṁ svarūpa-
  4. Verse 4. Mohakṣayādanubhavannapi nātha! martyo
  5. Verse 5. Oṁ hrīṁ śrīṁ pārśvanāthāya namaḥ॥
Verse 1#

Kalyāṇa-mandira-mudāra-mavadya-bhedi

कल्याण-मन्दिर-मुदार-मवद्य-भेदि भीताभय-प्रद-मनिन्दित-मङ्घ्रि-पद्मम्। संसार-सागर-निमज्जद-शेष-जन्तु- पोतायमान-मभिनम्य जिनेश्वरस्य॥

Kalyāṇa-mandira-mudāra-mavadya-bhedi bhītābhaya-prada-maninditamaṅghri-padmam। Saṁsāra-sāgara-nimajjada-śeṣa-jantu- potāyamānamabhinamya jineśvarasya॥

Meaningജിനേശ്വരന്റെ ചരണ-കമലങ്ങള്‍ കല്യാണ മന്ദിരവും, ഉദാരവും, സര്‍വ പാപങ്ങളെയും ഭേദിക്കുന്നവയും, ഭയഗ്രസ്തര്‍ക്ക് അഭയം നല്‍കുന്നവയും, നിര്‍ദോഷവും, സംസാര സാഗരത്തില്‍ മുങ്ങുന്ന സര്‍വ പ്രാണികള്‍ക്കും തോണി പോലെയുമാണ് — ആ ചരണങ്ങളെ നമിച്ച്:

Verse 2#

Yasya svayaṁ sura-gururgarimāmbu-rāśeḥ

यस्य स्वयं सुर-गुरुर्गरिमाम्बु-राशेः स्तोत्रं सुविस्तृत-मतिर्न विभुर्विधातुम्। तीर्थेश्वरस्य कमठ-स्मय-धूम-केतो- स्तस्याहमेष किल संस्तवनं करिष्ये॥

Yasya svayaṁ sura-gururgarimāmbu-rāśeḥ stotraṁ suvistṛta-matirna vibhurvidhātum। Tīrtheśvarasya kamaṭha-smaya-dhūma-keto- stasyāhameṣa kila saṁstavanaṁ kariṣye॥

Meaningമഹിമയ്ക്ക് സാഗരമായ, വിസ്തൃത ബുദ്ധിയുള്ള ദേവഗുരു ബൃഹസ്പതിക്കും ആരുടെ സ്തുതി രചിക്കാനാവില്ലയോ, കമഠന്റെ അഹങ്കാരത്തിന് ധൂമകേതു പോലെയുള്ള — ആ തീര്‍ഥേശ്വരന്റെ സ്തുതി ഞാന്‍ ചെയ്യും.

Verse 3#

Sāmānyato'pi tava varṇayituṁ svarūpa-

सामान्यतोऽपि तव वर्णयितुं स्वरूप- मस्मादृशः कथमधीश! भवन्त्यधीशाः। धृष्टोऽपि कौशिक-शिशुर्यदि वा दिवान्धो रूपं प्ररूपयति किं किल धर्म-रश्मेः॥

Sāmānyato'pi tava varṇayituṁ svarūpa- masmādṛśaḥ kathamadhīśa! bhavantyadhīśāḥ। Dhṛṣṭo'pi kauśika-śiśuryadi vā divāndho rūpaṁ prarūpayati kiṁ kila dharma-raśmeḥ॥

Meaningഓ അധീശാ! വലിയ വലിയ അധീശര്‍ പോലും അശക്തരാകുമ്പോള്‍, എന്നെപ്പോലുള്ളവര്‍ നിന്റെ സ്വരൂപം സാമാന്യമായിപ്പോലും എങ്ങനെ വര്‍ണിക്കും? പകല്‍ കുരുടനായ ധൃഷ്ട മൂങ്ങക്കുഞ്ഞ് സൂര്യന്റെ രൂപം വര്‍ണിക്കാനാവുമോ?

Verse 4#

Mohakṣayādanubhavannapi nātha! martyo

मोहक्षयादनुभवन्नपि नाथ! मर्त्यो नूनं गुणान् गणयितुं तव क्षमेत। कल्पान्त-वान्त-पयसः प्रकटोऽपि यस्मा- न्मीयेत केन जलधेर्ननु रत्न-राशिः॥

Mohakṣayādanubhavannapi nātha! martyo nūnaṁ guṇān gaṇayituṁ na tava kṣameta। Kalpānta-vānta-payasaḥ prakaṭo'pi yasmā- nmīyeta kena jaladhernanu ratna-rāśiḥ॥

Meaningഓ നാഥാ! മോഹ ക്ഷയത്താല്‍ നിന്നെ അനുഭവിച്ചാലും മനുഷ്യന്‍ നിശ്ചയമായും നിന്റെ ഗുണങ്ങള്‍ എണ്ണാനാവില്ല. പ്രളയകാല ജലത്താല്‍ വെളിപ്പെട്ടാലും സമുദ്രത്തിന്റെ രത്നരാശി ആര് എണ്ണാനാവും?

Verse 5#

Oṁ hrīṁ śrīṁ pārśvanāthāya namaḥ॥

ह्रीं श्रीं पार्श्वनाथाय नमः॥

Oṁ hrīṁ śrīṁ pārśvanāthāya namaḥ॥

Meaningഓം ഹ്രീം ശ്രീം പാര്‍ശ്വനാഥന് നമസ്കാരം.

Word-by-Word Breakdown

कल्याण-मन्दिरम्
kalyāṇa-mandiram
സര്‍വ കല്യാണത്തിനും മംഗളത്തിനും ആശ്രയം (മന്ദിരം)
उदारम्
udāram
ഉദാരം, മഹത്തരം, ഉദാത്തം
अवद्य-भेदि
avadya-bhedi
സര്‍വ പാപവും നിന്ദയും ഭേദിക്കുന്നത്
भीत-अभय-प्रदम्
bhīta-abhaya-pradam
ഭയഗ്രസ്തര്‍ക്ക് അഭയം നല്‍കുന്നത്
अनिन्दितम् अङ्घ्रि-पद्मम्
aninditam aṅghri-padmam
നിര്‍ദോഷമായ, നിന്ദാരഹിത ചരണ-കമലങ്ങള്‍
संसार-सागर-निमज्जत्
saṁsāra-sāgara-nimajjat
സംസാര സാഗരത്തില്‍ മുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന
अशेष-जन्तु
aśeṣa-jantu
സര്‍വ പ്രാണികളും, യാതൊരു ഒഴിവുമില്ലാതെ
पोतायमानम्
potāyamānam
തോണി പോലെയുള്ളവ (ഉദ്ധരിക്കുന്നവ)
अभिनम्य जिनेश्वरस्य
abhinamya jineśvarasya
ജിനേശ്വരന്റെ (ചരണങ്ങളെ) നമിച്ച്
सुर-गुरुः
sura-guruḥ
ബൃഹസ്പതി, ദേവന്മാരുടെ ഗുരു
गरिम-अम्बु-राशेः
garima-ambu-rāśeḥ
മഹിമയ്ക്ക് സാഗര രൂപമായ (ഭഗവാന്റെ) യുടെ
न विभुः विधातुम्
na vibhuḥ vidhātum
(അവന്റെ സ്തുതി) രചിക്കാന്‍ അശക്തന്‍
तीर्थेश्वरस्य
tīrtheśvarasya
തീര്‍ഥേശ്വരന്റെ (തീര്‍ഥങ്കരന്റെ) യുടെ
कमठ-स्मय-धूम-केतोः
kamaṭha-smaya-dhūma-ketoḥ
കമഠന്റെ അഹങ്കാരത്തിന് ധൂമകേതു (നാശകന്‍) പോലെയുള്ള
संस्तवनं करिष्ये
saṁstavanaṁ kariṣye
ഞാന്‍ സ്തുതിക്കാന്‍ / ഗുണഗാനം ചെയ്യാന്‍ ശ്രമിക്കും
कौशिक-शिशुः
kauśika-śiśuḥ
മൂങ്ങക്കുഞ്ഞ് (പകല്‍ കുരുടനായ ചെറിയ മൂങ്ങ)
दिवान्धः
divāndhaḥ
പകല്‍ കുരുടന്‍
धर्म-रश्मेः
dharma-raśmeḥ
സൂര്യന്റെ (കിരണങ്ങളുടെ) യുടെ; ഇവിടെ ധര്‍മത്താല്‍ പ്രകാശിക്കുന്ന ഭഗവാന്‍
मोह-क्षयात्
moha-kṣayāt
മോഹ ക്ഷയത്താല്‍
गुणान् गणयितुं न क्षमेत
guṇān gaṇayituṁ na kṣameta
നിന്റെ ഗുണങ്ങള്‍ എണ്ണാന്‍ അശക്തന്‍
पार्श्वनाथाय नमः
pārśvanāthāya namaḥ
പാര്‍ശ്വനാഥന് നമസ്കാരം

Origin & History

Source: Kalyana Mandira Stotra (Jain devotional literature)

Author: Acharya Siddhasena Divakara (Kumudachandra)

Period: c. 5th–7th century CE

കല്യാണ മന്ദിര സ്തോത്രം ആചാര്യ സിദ്ധസേന ദിവാകര പാര്‍ശ്വനാഥന്റെ ആരാധനയില്‍ രചിച്ചു. ജിനന്റെ സര്‍വോന്നതത്വം കാണിക്കാന്‍ സിദ്ധസേന ഈ സ്തോത്രം ഒരു ശിവലിംഗത്തിന് മുന്നില്‍ പാരായണം ചെയ്തുവെന്നും, ശ്ലോകങ്ങള്‍ അനാവരണം ചെയ്യപ്പെടുന്തോറും ആ ക്ഷേത്രം തുറന്ന് അതില്‍ പാര്‍ശ്വനാഥന്റെ പ്രതിമ പ്രകടമായെന്നും, ഇത് സ്തോത്ര ശക്തിക്ക് സാക്ഷ്യമാണെന്നും പാരമ്പര്യം പറയുന്നു. ഭക്താമരത്തിന് ദൈവിക സമകക്ഷമായി രചിക്കപ്പെട്ട ഇത് ശ്വേതാംബര, ദിഗംബര രണ്ട് പാരമ്പര്യങ്ങളിലും പ്രിയമാണ്.

Frequently Asked Questions

കല്യാണ മന്ദിര സ്തോത്രം ആര് രചിച്ചു?
ഇത് പാരമ്പര്യമായി ആചാര്യ സിദ്ധസേന ദിവാകര രചിച്ചതെന്ന് കരുതുന്നു, അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധ ജൈന പണ്ഡിത-മുനി (കുമുദചന്ദ്ര എന്ന പേരിലും സ്മരിക്കപ്പെടുന്നയാള്‍) ആയിരുന്നു, ഇദ്ദേഹമാണ് ഇത് പാര്‍ശ്വനാഥന്റെ സ്തുതിയില്‍ രചിച്ചത്.
ഈ സ്തോത്രം ഏത് തീര്‍ഥങ്കരന് സമര്‍പ്പിച്ചതാണ്?
ഇത് പാര്‍ശ്വനാഥന് (പാര്‍ശ്വ) സമര്‍പ്പിച്ചതാണ്, അദ്ദേഹം ജൈനമതത്തിലെ ഇരുപത്തിനാല് തീര്‍ഥങ്കരന്മാരില്‍ ഇരുപത്തിമൂന്നാമനാണ്, പലപ്പോഴും ധരണേന്ദ്രന്‍ എന്ന സര്‍പ്പത്തിന്റെ ഫണത്താല്‍ തണല്‍ നല്‍കപ്പെട്ടതായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
ഇതിന്റെ പേര് 'കല്യാണ മന്ദിര' എന്നായത് എന്തുകൊണ്ട്?
ഈ സ്തോത്രം 'കല്യാണ മന്ദിര' എന്ന വാക്കുകളില്‍ ആരംഭിക്കുന്നു, ഇതിന്റെ അര്‍ഥം 'കല്യാണത്തിനും മംഗളത്തിനും മന്ദിരം (ആശ്രയം)', ഇത് ഭഗവാന്റെ ചരണങ്ങളെ വര്‍ണിക്കുന്നു. പാരമ്പര്യപ്രകാരം സ്തോത്രം അതിന്റെ ആരംഭ വാക്കുകളില്‍നിന്ന് തന്നെ പേര് സ്വീകരിക്കുന്നു.
സ്തോത്രത്തില്‍ പരാമര്‍ശിക്കുന്ന കമഠന്‍ ആര്?
കമഠന്‍ പാര്‍ശ്വനാഥന്റെ ജീവിതകഥയിലെ പ്രതിയോഗിയാണ് — അനേക ജന്മങ്ങളിലെ ശത്രു, ഇവന്റെ അഹങ്കാരത്തെയും ദുര്‍ഭാവത്തെയും ഭഗവാന്‍ സമതയാല്‍ ജയിച്ചു. സ്തോത്രം തീര്‍ഥങ്കരനെ കമഠന്റെ അഹങ്കാരത്തിന് 'ധൂമകേതു' എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →