കനകധാരാ സ്തോത്രം — Complete Lyrics
कनकधारा स्तोत्रम्
Sanskrit text with English transliteration and translation
Verse 1
वन्दे वन्दारुमन्दारमिन्दिरानन्दकन्दलम् ।
अमन्दानन्दसन्दोहबन्धुरं सिन्धुराननम् ॥
Vande vandarumandaramindiranandakandalam
Amandanandasandohabandhuram sindhurananam
ഗജമുഖനായ സ്വാമിയെ (ഗണേശനെ) ഞാൻ ആരാധിക്കുന്നു — നമസ്കരിക്കുന്നവർക്ക് ആഗ്രഹിച്ചത് നൽകുന്ന മന്ദാര (കല്പവൃക്ഷം), ഇന്ദിരയുടെ (ലക്ഷ്മിയുടെ) ആനന്ദത്തിന്റെ മുള, അപാര ആനന്ദപ്രവാഹത്താൽ മനോഹരൻ.
Verse 2
अङ्गं हरेः पुलकभूषणमाश्रयन्ती
भृङ्गाङ्गनेव मुकुलाभरणं तमालम् ।
अङ्गीकृताखिलविभूतिरपाङ्गलीला
माङ्गल्यदाऽस्तु मम मङ्गलदेवतायाः ॥
Angam hareh pulakabhushanamashrayanti
Bhringanganeva mukulabharanam tamalam
Angikritakhilavibhutirapangalila
Mangalyadastu mama mangaladevatayah
തമാല വൃക്ഷത്തിന്റെ മൊട്ടിന്മേൽ പെൺവണ്ടുപോലെ ഹരിയുടെ പുളകിത ദേഹത്തിൽ വസിച്ച — സമസ്ത വൈഭവവും ധരിച്ച ലക്ഷ്മിയുടെ ആ കടാക്ഷം ക്ഷണനേരം എന്നിൽ വസിച്ച് സമൃദ്ധി നൽകട്ടെ.
Verse 3
मुग्धा मुहुर्विदधती वदने मुरारेः
प्रेमत्रपाप्रणिहितानि गतागतानि ।
माला दृशोर्मधुकरीव महोत्पले या
सा मे श्रियं दिशतु सागरसम्भवायाः ॥
Mugdha muhurvidadhati vadane murareh
Prematrapapranihitani gatagatani
Mala drishormadhukariva mahotpale ya
Sa me shriyam dishatu sagarasambhavayah
മുരാരിയുടെ മുഖത്ത് വീണ്ടും വീണ്ടും ലജ്ജ നിറഞ്ഞ പ്രേമദൃഷ്ടികൾ അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടും വീശി — തേൻ നിറഞ്ഞ താമരയിൽ വണ്ടുകളുടെ നിരപോലെ ലക്ഷ്മിയുടെ കണ്ണുകളുടെ ആ മാല എനിക്ക് നന്മ നൽകട്ടെ.
Verse 4
विश्वामरेन्द्रपदविभ्रमदानदक्षं
आनन्दहेतुरधिकं मुरविद्विषोऽपि ।
ईषन्निषीदतु मयि क्षणमीक्षणार्धम्
इन्दीवरोदरसहोदरमिन्दिरायाः ॥
Vishvamarendrapadavibhramadanadaksham
Anandaheturadhikam muravidvishopi
Ishannishidatu mayi kshanamikshanardham
Indivarodarasahodaramindirayah
ദേവന്മാരുടെ, വിശ്വത്തിന്റെ ആധിപത്യം നൽകുന്നതിൽ നിപുണ, വിഷ്ണുവിനുതന്നെ (മുരാരിക്കുതന്നെ) ആനന്ദത്തിന്റെ മൂലമായ — ലക്ഷ്മിയുടെ ആ ദൃഷ്ടി അല്പമെങ്കിലും എന്നിൽ വസിക്കട്ടെ.
Verse 5
आमीलिताक्षमधिगम्य मुदा मुकुन्दं
आनन्दकन्दमनिमेषमनङ्गतन्त्रम् ।
आकेकरस्थितकनीनिकपक्ष्मनेत्रं
भूत्यै भवेन्मम भुजङ्गशयाङ्गनायाः ॥
Amilitakshamadhigamya muda mukundam
Anandakandamanimeshamanangatantram
Akekarasthitakaninikapakshmanetram
Bhutyai bhavenmama bhujangashayanganayah
അർധമടഞ്ഞ കണ്ണുള്ള മുകുന്ദനെ പ്രാപിച്ച്, ആനന്ദത്തിന്റെ മൂലമായി, അനിമേഷമായി, മന്മഥന്റെ വശത്തിന് അതീതമായ — ലക്ഷ്മിയുടെ ആ ചരിഞ്ഞ കൃഷ്ണമണിദൃഷ്ടി എനിക്ക് സൗഭാഗ്യം നൽകട്ടെ.
Verse 6
बाह्वन्तरे मधुजितः श्रितकौस्तुभे या
हारावलीव हरिनीलमयी विभाति ।
कामप्रदा भगवतोऽपि कटाक्षमाला
कल्याणमावहतु मे कमलालयायाः ॥
Bahvantare madhujitah shritakaustubhe ya
Haravaliva harinilamayi vibhati
Kamaprada bhagavatopi katakshamala
Kalyanamavahatu me kamalalayayah
മധുസൂദനന്റെ മാറിൽ കൗസ്തുഭമണിക്കരികെ നീലമണിമുത്തുമാലപോലെ തിളങ്ങുന്ന — ഭഗവാനുതന്നെ വരം നൽകുന്ന അവൾ എന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റട്ടെ.
Verse 7
कालाम्बुदालिललितोरसि कैटभारेः
धाराधरे स्फुरति या तडिदङ्गनेव ।
मातुस्समस्तजगतां महनीयमूर्तिः
भद्राणि मे दिशतु भार्गवनन्दनायाः ॥
Kalambudalilalitorasi kaitabhareh
Dharadhare sphurati ya tadidanganeva
Matussamastajagatam mahaniyamurtih
Bhadrani me dishatu bhargavanandanayah
കൈടഭാരിയുടെ (വിഷ്ണുവിന്റെ) മേഘംപോലെ സുന്ദരമായ മാറിൽ മേഘത്തിൽ മിന്നൽക്കീറുപോലെ തിളങ്ങുന്ന — സമസ്ത ലോകങ്ങളുടെയും മാതാവായ ആ ശ്രീക്ക് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
Verse 8
प्राप्तं पदं प्रथमतः खलु यत्प्रभावात्
माङ्गल्यभाजि मधुमाथिनि मन्मथेन ।
मय्यापतेत्तदिह मन्थरमीक्षणार्धं
मन्दालसं च मकरालयकन्यकायाः ॥
Praptam padam prathamatah khalu yatprabhavat
Mangalyabhaji madhumathini manmathena
Mayyapatettadiha mantharamikshanardham
Mandalasam cha makaralayakanyakayah
ഓ മധുസൂദനന്റെ മംഗളകര പ്രിയേ! ആരുടെ പ്രഭാവത്താൽ മന്മഥൻ ആദ്യം തന്റെ സ്ഥാനം നേടിയോ — ആ ദൃഷ്ടി ക്ഷണനേരമെങ്കിലും എന്നിലും വീഴട്ടെ.
Verse 9
दद्याद्दयानुपवनो द्रविणाम्बुधारां
अस्मिन्नकिञ्चनविहङ्गशिशौ विषण्णे ।
दुष्कर्मघर्ममपनीय चिराय दूरं
नारायणप्रणयिनीनयनाम्बुवाहः ॥
Dadyaddayanupavano dravinambudharam
Asminnakinchanavihangashishau vishanne
Dushkarmagharmamapaniya chiraya duram
Narayanapranayininayanambuvahah
കരുണയുടെ ഇളംകാറ്റ് ദുഷ്കർമങ്ങളുടെ ചൂടിൽ വാടിയ, ഖിന്നനായ, അകിഞ്ചനനെന്ന പക്ഷിക്കുഞ്ഞിന്മേൽ (എന്നിൽ) ധനത്തിന്റെ ധാര വർഷിക്കട്ടെ.
Verse 10
इष्टाविशिष्टमतयोऽपि यया दयार्द्र-
दृष्ट्या त्रिविष्टपपदं सुलभं लभन्ते ।
दृष्टिः प्रहृष्टकमलोदरदीप्तिरिष्टां
पुष्टिं कृषीष्ट मम पुष्करविष्टरायाः ॥
Ishtavishishtamatayopi yaya dayardra-
Drishtya trivishtapapadam sulabham labhante
Drishtih prahrishtakamalodaradiptirishtam
Pushtim krishishta mama pushkaravishtarayah
ആരുടെ ദയാർദ്ര ദൃഷ്ടിയാൽ മന്ദബുദ്ധികളും അനായാസം സ്വർഗ (ഇന്ദ്ര) പദം നേടുന്നുവോ — ലക്ഷ്മിയുടെ ആ ദൃഷ്ടി അല്പമെങ്കിലും എന്റെ നേർക്ക് തിരിയട്ടെ.
Verse 11
गीर्देवतेति गरुडध्वजसुन्दरीति
शाकम्भरीति शशिशेखरवल्लभेति ।
सृष्टिस्थितिप्रलयकेलिषु संस्थितायै
तस्यै नमस्त्रिभुवनैकगुरोस्तरुण्यै ॥
Girdevateti garudadhvajasundariti
Shakambhariti shashishekharavallabheti
Srishtisthitipralayakelishu samsthitayai
Tasyai namastribhuvanaikagurostarunyai
വാഗ്ദേവി (സരസ്വതി), ഗരുഡധ്വജ വിഷ്ണുവിന്റെ സൗന്ദര്യം, ശാകംഭരി, ചന്ദ്രശേഖര ശിവന്റെ പ്രിയ — ലീലയായി സൃഷ്ടി, സ്ഥിതി, ലയങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന നിനക്ക് നമസ്കാരം.
Verse 12
श्रुत्यै नमोऽस्तु शुभकर्मफलप्रसूत्यै
रत्यै नमोऽस्तु रमणीयगुणार्णवायै ।
शक्त्यै नमोऽस्तु शतपत्रनिकेतनायै
पुष्ट्यै नमोऽस्तु पुरुषोत्तमवल्लभायै ॥
Shrutyai namostu shubhakarmaphalaprasutyai
Ratyai namostu ramaniyagunarnavayai
Shaktyai namostu shatapatraniketanayai
Pushtyai namostu purushottamavallabhayai
ശുഭകർമങ്ങളുടെ ഫലം നൽകുന്ന ശ്രുതി (വേദം) ആയ നിനക്ക് നമസ്കാരം; രമണീയ ഗുണങ്ങളുടെ സാഗരമായ രതിക്ക് നമസ്കാരം; ശക്തിക്ക് നമസ്കാരം — വിഷ്ണുപ്രിയക്ക് നമസ്കാരം.
Verse 13
नमोऽस्तु नालीकनिभाननायै
नमोऽस्तु दुग्धोदधिजन्मभूम्यै ।
नमोऽस्तु सोमामृतसोदरायै
नमोऽस्तु नारायणवल्लभायै ॥
Namostu nalikanibhananayai
Namostu dugdhodadhijanmabhumyai
Namostu somamritasodarayai
Namostu narayanavallabhayai
കമലമുഖിക്ക് നമസ്കാരം; ക്ഷീരസാഗരത്തിൽ ജനിച്ചവൾക്ക് നമസ്കാരം; ചന്ദ്രനും അമൃതത്തിനും സഹോദരിയായവൾക്ക് നമസ്കാരം; നാരായണ പ്രിയക്ക് നമസ്കാരം.
Verse 14
सम्पत्कराणि सकलेन्द्रियनन्दनानि
साम्राज्यदानविभवानि सरोरुहाक्षि ।
त्वद्वन्दनानि दुरिताहरणोद्यतानि
मामेव मातरनिशं कलयन्तु मान्ये ॥
Sampatkarani sakalendriyanandanani
Samrajyadanavibhavani saroruhakshi
Tvadvandanani duritaharanodyatani
Mameva mataranisham kalayantu manye
ഓ കമലനയനേ! ആരുടെ ആരാധന ധനം നൽകി എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും ആനന്ദിപ്പിച്ച്, സാമ്രാജ്യ വൈഭവം പ്രസാദിക്കുന്നുവോ — വചനം, ദേഹം, മനസ്സിനാൽ നിനക്ക് വന്ദനം.
Verse 15
यत्कटाक्षसमुपासनाविधिः
सेवकस्य सकलार्थसम्पदः ।
सन्तनोति वचनाङ्गमानसैः
त्वां मुरारिहृदयेश्वरीं भजे ॥
Yatkatakshasamupasanavidhih
Sevakasya sakalarthasampadah
Santanoti vachanangamanasaih
Tvam murarihridayeshvarim bhaje
ആരുടെ കടാക്ഷത്തിന്റെ ആരാധനയേ സേവകന് വചനം, അംഗം, മനസ്സിനാൽ സമസ്ത ധനവും, ഓരോ ലക്ഷ്യത്തിന്റെയും പരിപൂർണതയും നൽകുന്നുവോ — ഓ മുരാരി പ്രിയേ, നിനക്ക് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
Verse 16
सरसिजनिलये सरोजहस्ते
धवलतमांशुकगन्धमाल्यशोभे ।
भगवति हरिवल्लभे मनोज्ञे
त्रिभुवनभूतिकरि प्रसीद मह्यम् ॥
Sarasijanilaye sarojahaste
Dhavalatamamshukagandhamalyashobhe
Bhagavati harivallabhe manojne
Tribhuvanabhutikari prasida mahyam
ഓ കമലത്തിൽ വസിക്കുന്നവളേ, കൈയിൽ കമലവുമായി, അതിശുഭ്ര വസ്ത്രങ്ങൾ, സുഗന്ധം, മാലകളാൽ ശോഭിക്കുന്നവളേ — ഓ ഭഗവതി, ഹരിപ്രിയേ, മനോജ്ഞേ, മൂന്നു ലോകങ്ങളാൽ പൂജിക്കപ്പെടുന്നവളേ: എന്നെ രക്ഷിക്കണേ.
Verse 17
दिग् हस्तिभिः कनककुम्भमुखावसृष्ट-
स्वर्वाहिनीविमलचारुजलप्लुताङ्गीम् ।
प्रातर्नमामि जगतां जननीमशेष-
लोकाधिनाथगृहिणीममृताब्धिपुत्रीम् ॥
Dig hastibhih kanakakumbhamukhavasrishta-
Svarvahinivimalacharujalaplutangim
Pratarnamami jagatam jananimashesha-
Lokadhinathagrihinimamritabdhiputrim
ദിഗ്ഗജങ്ങൾ പിടിച്ച സ്വർണകലശങ്ങളിൽനിന്ന് വർഷിച്ച സ്വർഗഗംഗയുടെ നിർമല സുന്ദര ജലങ്ങളാൽ അംഗങ്ങൾ നനഞ്ഞ അവൾക്ക് — ഞാൻ പ്രഭാതത്തിൽ നമസ്കരിക്കുന്നു.
Verse 18
कमले कमलाक्षवल्लभे त्वं
करुणापूरतरङ्गितैरपाङ्गैः ।
अवलोकय मामकिञ्चनानां
प्रथमं पात्रमकृत्रिमं दयायाः ॥
Kamale kamalakshavallabhe tvam
Karunapuratarangitairapangaih
Avalokaya mamakinchananam
Prathamam patramakritrimam dayayah
ഓ കമലാ, കമലനയന വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രിയേ! കരുണയുടെ തിരമാലകളാൽ ഉയരുന്ന നിന്റെ കടാക്ഷങ്ങളാൽ, ദീനരിൽ അഗ്രഗണ്യനായ എന്നെ നോക്കണേ.
Verse 19
स्तुवन्ति ये स्तुतिभिरमीभिरन्वहं
त्रयीमयीं त्रिभुवनमातरं रमाम् ।
गुणाधिका गुरुतरभाग्यभागिनो
भवन्ति ते भुवि बुधभाविताशयाः ॥
Stuvanti ye stutibhiramibhiranvaham
Trayimayim tribhuvanamataram ramam
Gunadhika gurutarabhagyabhagino
Bhavanti te bhuvi budhabhavitashayah
ആരെല്ലാം ദിവസവും ഈ സ്തുതികളാൽ ത്രയീസ്വരൂപിണി, മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ മാതാവായ രമയെ (ലക്ഷ്മിയെ) സ്തുതിക്കുന്നുവോ, അവർ അധിക ഗുണവാന്മാരായി, ഗുരുതര ഭാഗ്യവാന്മാരായി പരമപദം നേടുന്നു.
Want to understand every word?
Read Word-by-Word Meaning →