നിർവാണ ഷട്കം (ആത്മ ഷട്കം) Meaning — Line by Line
निर्वाण षट्कम् (आत्म षट्कम्)
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of നിർവാണ ഷട്കം (ആത്മ ഷട്കം) with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
Manobuddhyahamkarachittani naham
मनोबुद्ध्यहंकारचित्तानि नाहं न च श्रोत्रजिह्वे न च घ्राणनेत्रे । न च व्योम भूमिर्न तेजो न वायुः चिदानन्दरूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥
Manobuddhyahamkarachittani naham Na cha shrotrajihve na cha ghrananetre Na cha vyoma bhumirna tejo na vayuh Chidanandarupah shivoham shivoham
Meaningഞാൻ മനസ്സോ ബുദ്ധിയോ അഹംഭാവമോ ചിത്തമോ അല്ല; ചെവിയോ നാവോ അല്ല, മൂക്കോ കണ്ണുകളോ അല്ല; ആകാശമോ ഭൂമിയോ അഗ്നിയോ വായുവോ അല്ല. ഞാൻ ചൈതന്യത്തിന്റെയും ആനന്ദത്തിന്റെയും രൂപമാണ് — ഞാൻ ശിവൻ, ഞാൻ ശിവൻ.
Na cha pranasamjno na vai panchavayuh
न च प्राणसंज्ञो न वै पञ्चवायुः न वा सप्तधातुर्न वा पञ्चकोशः । न वाक्पाणिपादं न चोपस्थपायू चिदानन्दरूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥
Na cha pranasamjno na vai panchavayuh Na va saptadhaturna va panchakoshah Na vakpanipadam na chopasthapayu Chidanandarupah shivoham shivoham
Meaningഞാൻ പ്രാണനല്ല, അഞ്ച് വായുക്കളല്ല; ഏഴ് ധാതുക്കളല്ല, അഞ്ച് കോശങ്ങളല്ല; വാക്കോ കൈകളോ കാലുകളോ അല്ല, ജനനേന്ദ്രിയവും ഗുദവുമല്ല. ഞാൻ ചൈതന്യത്തിന്റെയും ആനന്ദത്തിന്റെയും രൂപമാണ് — ഞാൻ ശിവൻ, ഞാൻ ശിവൻ.
Na me dvesharagau na me lobhamohau
न मे द्वेषरागौ न मे लोभमोहौ मदो नैव मे नैव मात्सर्यभावः । न धर्मो न चार्थो न कामो न मोक्षः चिदानन्दरूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥
Na me dvesharagau na me lobhamohau Mado naiva me naiva matsaryabhavah Na dharmo na chartho na kamo na mokshah Chidanandarupah shivoham shivoham
Meaningഎന്നിൽ ദ്വേഷമോ രാഗമോ ഇല്ല, ലോഭമോ മോഹമോ ഇല്ല; മദമില്ല, അസൂയയുടെ ഭാവവുമില്ല; ഞാൻ ധർമം, അർഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയ്ക്ക് അതീതനാണ്. ഞാൻ ചൈതന്യത്തിന്റെയും ആനന്ദത്തിന്റെയും രൂപമാണ് — ഞാൻ ശിവൻ, ഞാൻ ശിവൻ.
Na punyam na papam na saukhyam na duhkham
न पुण्यं न पापं न सौख्यं न दुःखं न मन्त्रो न तीर्थं न वेदा न यज्ञाः । अहं भोजनं नैव भोज्यं न भोक्ता चिदानन्दरूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥
Na punyam na papam na saukhyam na duhkham Na mantro na tirtham na veda na yajnah Aham bhojanam naiva bhojyam na bhokta Chidanandarupah shivoham shivoham
Meaningഞാൻ പുണ്യമോ പാപമോ അല്ല, സുഖമോ ദുഃഖമോ അല്ല; മന്ത്രമോ തീർഥമോ വേദങ്ങളോ യജ്ഞങ്ങളോ അല്ല; ഞാൻ ഭോജനമോ ഭോജ്യമോ ഭോക്താവോ അല്ല. ഞാൻ ചൈതന്യത്തിന്റെയും ആനന്ദത്തിന്റെയും രൂപമാണ് — ഞാൻ ശിവൻ, ഞാൻ ശിവൻ.
Na me mrityushamka na me jatibhedah
न मे मृत्युशंका न मे जातिभेदः पिता नैव मे नैव माता न जन्म । न बन्धुर्न मित्रं गुरुर्नैव शिष्यः चिदानन्दरूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥
Na me mrityushamka na me jatibhedah Pita naiva me naiva mata na janma Na bandhurna mitram gururnaiva shishyah Chidanandarupah shivoham shivoham
Meaningഎനിക്ക് മൃത്യുഭയമില്ല, ജാതിഭേദമില്ല; എനിക്ക് പിതാവില്ല, മാതാവില്ല, ജന്മവുമില്ല; ബന്ധുവില്ല, മിത്രമില്ല, ഗുരുവില്ല, ശിഷ്യനില്ല. ഞാൻ ചൈതന്യത്തിന്റെയും ആനന്ദത്തിന്റെയും രൂപമാണ് — ഞാൻ ശിവൻ, ഞാൻ ശിവൻ.
Aham nirvikalpo nirakararupo
अहं निर्विकल्पो निराकाररूपो विभुत्वाच्च सर्वत्र सर्वेन्द्रियाणाम् । न चासंगतं नैव मुक्तिर्न मेयः चिदानन्दरूपः शिवोऽहम् शिवोऽहम् ॥
Aham nirvikalpo nirakararupo Vibhutvachcha sarvatra sarvendriyanam Na chasamgatam naiva muktirna meyah Chidanandarupah shivoham shivoham
Meaningഞാൻ നിർവികൽപനാണ്, നിരാകാര രൂപമാണ്; സർവത്ര വ്യാപിച്ച്, എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലും വർത്തിക്കുന്നു; ഞാൻ ബദ്ധനല്ല, മുക്തനല്ല, അറിയപ്പെടേണ്ട വസ്തുവുമല്ല. ഞാൻ ചൈതന്യത്തിന്റെയും ആനന്ദത്തിന്റെയും രൂപമാണ് — ഞാൻ ശിവൻ, ഞാൻ ശിവൻ.
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Composed by Adi Shankaracharya
Author: Adi Shankaracharya
Period: 8th century CE
യുവ ശങ്കരൻ, ഒരു ഗുരുവിനെ തേടി, ഋഷി ഗോവിന്ദ ഭഗവത്പാദർ ചോദിച്ച 'നീ ആരാണ്?' എന്ന ചോദ്യത്തിന് മറുപടിയായി ഈ ആറ് ശ്ലോകങ്ങൾ — നിർവാണ ഷട്കം — പാടി എന്ന് പാരമ്പര്യം പറയുന്നു, താൻ ശരീരം, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, മനസ്സ് അല്ലെങ്കിൽ അഹംഭാവം അല്ലെന്നും, ജനനമോ മരണമോ കൊണ്ട് ബന്ധിതനല്ലെന്നും, മറിച്ച് നിരാകാര ആത്മാവ്, ചൈതന്യവും ആനന്ദവുമേ ആണെന്നും പ്രഖ്യാപിച്ച്: 'ശിവോഽഹമ്, ശിവോഽഹമ്.' ഇത് അദ്വൈത വേദാന്തത്തിന്റെ ഏറ്റവും വ്യക്തമായ പ്രസ്താവനകളിൽ ഒന്നായി നിലകൊള്ളുന്നു.
Frequently Asked Questions
നിർവാണ ഷട്കം എന്താണ്?▼
'ശിവോഽഹമ്' എന്നതിന്റെ അർഥം എന്താണ്?▼
നിർവാണ ഷട്കം ആര്, എന്തിന് എഴുതി?▼
നിർവാണ ഷട്കം എപ്പോൾ പാടണം?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →