സുബ്രഹ്മണ്യ ഭുജംഗം — Word-by-Word Meaning
सुब्रह्मण्य भुजङ्गम्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
सदा बालरूपाऽपि विघ्नाद्रिहन्त्री
महादन्तिवक्त्राऽपि पञ्चास्यमान्या ।
विधीन्द्रादिमृग्या गणेशाभिधा मे
विधत्तां श्रियं काऽपि कल्याणमूर्तिः ॥ १॥
sadā bālarūpā'pi vighnādrihantrī
mahādantivaktrā'pi pañcāsyamānyā |
vidhīndrādimṛgyā gaṇeśābhidhā me
vidhattāṃ śriyaṃ kā'pi kalyāṇamūrtiḥ || 1||
എപ്പോഴും ബാലരൂപിയാണെങ്കിലും, അവൻ വിഘ്നങ്ങളുടെ പർവതങ്ങളെ ചൂർണമാക്കുന്നു; ഗജമുഖനാണെങ്കിലും, തന്റെ പഞ്ചമുഖ പിതാവായ ശിവനാലും പൂജിതനാണ്; ബ്രഹ്മാവ്, ഇന്ദ്രൻ, സകല ദേവന്മാർ എന്നിവരാൽ വാഞ്ഛിതൻ — ആ കല്യാണസ്വരൂപനും അപാര മഹിമയുള്ളവനുമായ ഗണേശൻ എനിക്ക് സമൃദ്ധി പ്രദാനം ചെയ്യട്ടെ. (ഗണേശന്റെ ആരംഭ ആവാഹനം.)
न जानामि शब्दं न जानामि चार्थं
न जानामि पद्यं न जानामि गद्यम् ।
चिदेका षडास्या हृदि द्योतते मे
मुखान्निःसरन्ते गिरश्चापि चित्रम् ॥ २॥
na jānāmi śabdaṃ na jānāmi cārthaṃ
na jānāmi padyaṃ na jānāmi gadyam |
cidekā ṣaḍāsyā hṛdi dyotate me
mukhānniḥsarante giraścāpi citram || 2||
എനിക്ക് ശബ്ദശാസ്ത്രമറിയില്ല, ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ അർഥമറിയില്ല, പദ്യമറിയില്ല, ഗദ്യമറിയില്ല; എങ്കിലും ഒരു ഷണ്മുഖ തേജസ്സ് എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു, എന്റെ മുഖത്തുനിന്ന് അദ്ഭുതകരമായി വാക്കുകൾ ഒഴുകുന്നു. (ഭഗവാൻ സുബ്രഹ്മണ്യന്റെ മുന്നിൽ ശങ്കരാചാര്യരുടെ വിനയം.)
मयूराधिरूढं महावाक्यगूढं
मनोहारिदेहं महच्चित्तगेहम् ।
महीदेवदेवं महावेदभावं
महादेवबालं भजे लोकपालम् ॥ ३॥
mayūrādhirūḍhaṃ mahāvākyagūḍhaṃ
manohāridehaṃ mahaccittageham |
mahīdevadevaṃ mahāvedabhāvaṃ
mahādevabālaṃ bhaje lokapālam || 3||
ഞാൻ ലോകപാലനെ ആരാധിക്കുന്നു — മയിലിന്മേൽ ആരൂഢൻ, മഹാവാക്യങ്ങളിൽ നിഗൂഢൻ, മനോഹര രൂപൻ, മഹാത്മാക്കളുടെ ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ; ദേവദേവൻ, മഹാ വേദങ്ങളുടെ സാരം, മഹാദേവന്റെ (ശിവൻ) പുത്രൻ.
भुजङ्गाख्यवृत्तेन कॢप्तं स्तवं यः
पठेद्भक्तियुक्तो गुहं सम्प्रणम्य ।
सुपुत्रान्कलत्रं धनं दीर्घमायु-
र्लभेत्स्कन्दसायुज्यमन्ते नरः सः ॥ ३३॥
bhujaṅgākhyavṛttena kḷptaṃ stavaṃ yaḥ
paṭhedbhaktiyukto guhaṃ sampraṇamya |
suputrānkalatraṃ dhanaṃ dīrghamāyu-
rlabhetskandasāyujyamante naraḥ saḥ || 33||
ആരാണോ ഭക്തിയോടെ ഭുജംഗ ഛന്ദസ്സിൽ രചിച്ച ഈ സ്തോത്രം പാരായണം ചെയ്ത് ഗുഹനെ (മുരുകൻ) നമസ്കരിക്കുന്നത്, അവർ സത്പുത്രന്മാരെയും ഉത്തമയായ പത്നിയെയും ധനത്തെയും ദീർഘായുസ്സിനെയും നേടുന്നു — അന്ത്യത്തിൽ സ്കന്ദനോട് സായുജ്യം (സ്കന്ദ-സായുജ്യം) നേടുന്നു. (സമാപന ഫലശ്രുതി.)
Complete Translation
സുബ്രഹ്മണ്യ ഭുജംഗം ഭഗവാൻ സുബ്രഹ്മണ്യന്റെ (മുരുകൻ, കാർത്തികേയൻ, ഷഡാനന ഷണ്മുഖൻ) പ്രസിദ്ധമായ സ്തുതിയാണ്; ഇത് ആദി ശങ്കരാചാര്യർ തിരുച്ചെന്ദൂരിൽ രചിച്ചു. ഭഗവാനെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ ശങ്കരാചാര്യർക്ക് തന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഷണ്മുഖന്റെ സ്വയംപ്രകാശ തേജസ്സ് ദൃശ്യമായെന്നും, തരംഗാകൃതിയിലുള്ള ഭുജംഗ ('സർപ്പം') ഛന്ദസ്സിൽ ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖത്തുനിന്ന് അനായാസം ഒഴുകിയെന്നും പാരമ്പര്യം പറയുന്നു — ഇത് സാക്ഷാൽ ആദിശേഷൻ ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നത് കണ്ട് പ്രേരിതമായതാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഇത് ഗണേശന്റെ ആവാഹനത്തോടും, ആചാര്യന്റെ വിനയം നിറഞ്ഞ പ്രസിദ്ധ ശ്ലോകത്തോടും ('എനിക്ക് ശബ്ദമറിയില്ല, അർഥമറിയില്ല, പദ്യമറിയില്ല, ഗദ്യമറിയില്ല…') തുടങ്ങി, പിന്നെ മുരുകന്റെ സൗന്ദര്യം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേൽ (ശൂലം), മയിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരുണ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാദങ്ങളുടെ സ്തുതിയാൽ നിറയുന്നു — ശരണാഗതി പ്രാർഥനയോടെ അവസാനിക്കുന്നു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട മുരുകൻ സ്തുതികളിൽ ഒന്നായ ഇത് ആരോഗ്യം, രക്ഷ, ഭയം, രോഗം എന്നിവയുടെ നിവാരണം പ്രദാനം ചെയ്യുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
Origin & History
Source: Composed by Adi Shankaracharya at Tiruchendur
Author: Adi Shankaracharya
Period: Classical (Shankaracharya, c. 8th century, by tradition)
പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് ആദി ശങ്കരാചാര്യർ സുബ്രഹ്മണ്യ ഭുജംഗം തിരുച്ചെന്ദൂർ കടൽത്തീര ക്ഷേത്രത്തിൽ രചിച്ചു. ഭഗവാൻ സുബ്രഹ്മണ്യനെ ധ്യാനിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹം തന്റെ ഹൃദയത്തിൽ സ്വയം പ്രകാശിക്കുന്ന ഷണ്മുഖ ജ്യോതി അനുഭവിച്ചു, ശ്ലോകങ്ങൾ ഭുജംഗ ഛന്ദസ്സിൽ സ്വയമേവ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വായിൽ നിന്ന് ഒഴുകി — അപ്പോൾ അദ്ദേഹം ആദിശേഷൻ തന്നെ ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നത് കണ്ട്, ആ സർപ്പഗതി ഛന്ദസ് സ്വീകരിച്ചുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ശ്രദ്ധേയമായി ഈ സ്തുതി മഹാ ആചാര്യന്റെ ഭഗവാന്റെ മുന്നിലുള്ള തന്റെ വിനയ കുമ്പസാരത്തോടെ ആരംഭിക്കുന്നു.
Frequently Asked Questions
സുബ്രഹ്മണ്യ ഭുജംഗം എന്താണ്?▼
ഇത് ഭഗവാൻ സുബ്രഹ്മണ്യന്റെ (മുരുകൻ / കാർത്തികേയൻ, ഷണ്മുഖൻ) 33 ശ്ലോകങ്ങളുള്ള സ്തുതിയാണ്, ഇത് ആദി ശങ്കരാചാര്യർ തിരുച്ചെന്ദൂരിൽ തിരകൾ പോലുള്ള ഭുജംഗ (സർപ്പ) ഛന്ദസ്സിൽ രചിച്ചു. ഇത് ഭഗവാന്റെ രൂപം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേൽ, മയിൽ, കൃപ എന്നിവ സ്തുതിച്ച് ശരണാഗതി പ്രാർത്ഥനയോടെ അവസാനിക്കുന്നു.
ഇത് ആര് രചിച്ചു, ഇതിനെ "ഭുജംഗം" എന്ന് വിളിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?▼
ഇത് ആദി ശങ്കരാചാര്യർ രചിച്ചു. "ഭുജംഗ" എന്നാൽ സർപ്പം; ഈ സ്തുതി ഭുജംഗപ്രയാത ഛന്ദസ്സിലാണ്, അതിന്റെ ഒഴുകുന്ന താളം സർപ്പത്തിന്റെ ചലനത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നു — ഇത് ആദിശേഷൻ തന്നെ ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നത് കണ്ട് പ്രചോദിതമായതാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
ഇത് പാരായണം ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഗുണങ്ങൾ എന്ത്?▼
ഇത് ഭഗവാൻ മുരുകന്റെ കൃപയ്ക്കും രക്ഷയ്ക്കുമായി പാരായണം ചെയ്യുന്നു — ധൈര്യം, ആരോഗ്യം, ഭയം, രോഗം, വേദന എന്നിവയുടെ നിവാരണത്തിനായി. ഇത് സ്കന്ദ ഷഷ്ഠി, ചൊവ്വാഴ്ചകൾ, കൃത്തിക നക്ഷത്ര ദിനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ വിശേഷ ശക്തിയുള്ളതായി കരുതപ്പെടുന്നു.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →