Mantra.Tips

വെങ്കടേശ്വര സുപ്രഭാതം — Word-by-Word Meaning

वेंकटेश्वर सुप्रभातम्

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

कौसल्या सुप्रजा राम पूर्वासंध्या प्रवर्तते । उत्तिष्ठ नरशार्दूल कर्तव्यं दैवमाह्निकं ॥ 1 ॥
Kausalya Supraja Rama Purvasandhya Pravartate | Uttishtha Narashardula Kartavyam Daivamahnikam || 1 ||
ഓ കൗസല്യയുടെ സുപുത്രനായ രാമാ — കിഴക്ക് സന്ധ്യ (ഉഷസ്സ്) ഉദിക്കുന്നു; എഴുന്നേൽക്കൂ, ഓ നരശാർദൂലാ (മനുഷ്യരിൽ സിംഹമേ), ഇപ്പോൾ ദേവന്മാർക്കായുള്ള നിത്യകർമങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ട സമയം. (ഉണർത്തൽ ശ്ലോകം, രാമായണത്തിൽ നിന്ന്.)
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ गोविंद उत्तिष्ठ गरुडध्वज । उत्तिष्ठ कमलाकांत त्रैलोक्यं मंगळं कुरु ॥ 2 ॥
Uttishthottishtha Govinda Uttishtha Garudadhvaja | Uttishtha Kamalakanta Trailokyam Mangal̤am Kuru || 2 ||
എഴുന്നേൽക്കൂ, എഴുന്നേൽക്കൂ ഓ ഗോവിന്ദാ; എഴുന്നേൽക്കൂ, ഓ ഗരുഡധ്വജാ; എഴുന്നേൽക്കൂ, ഓ കമലയുടെ (ലക്ഷ്മി) പ്രിയനേ — മൂന്നു ലോകങ്ങൾക്കും മംഗളം വരുത്തുക.
मातस्समस्त जगतां मधुकैटभारेः वक्षोविहारिणि मनोहर दिव्यमूर्ते । श्रीस्वामिनि श्रितजनप्रिय दानशीले श्री वेंकटेश दयिते तव सुप्रभातं ॥ 3 ॥
Matassamasta Jagatam Madhukaitabhareh Vakshoviharini Manohara Divyamurte | Shrisvamini Shritajanapriya Danashile Shri Venkatesha Dayite Tava Suprabhatam || 3 ||
ഓ സമസ്ത ലോകങ്ങളുടെ മാതാവേ, മധു-കൈടഭന്മാരുടെ ശത്രുവിന്റെ (വിഷ്ണു) വക്ഷസ്സിൽ വിഹരിക്കുന്നവളേ, മനോഹര ദിവ്യരൂപിണിയേ; ഓ സ്വാമിനി ശ്രീ, ശരണാഗതർക്ക് പ്രിയയേ, ദാനശീലയേ — ഓ ശ്രീ വെങ്കടേശന്റെ പ്രിയേ, നിനക്ക് സുപ്രഭാതമാകട്ടെ.
तव सुप्रभातमरविंद लोचने भवतु प्रसन्नमुख चंद्रमंडले । विधि शंकरेंद्र वनिताभिरर्चिते वृश शैलनाथ दयिते दयानिधे ॥ 4 ॥
Tava Suprabhatamaravinda Locane Bhavatu Prasannamukha Candramamdale | Vidhi Shankarendra Vanitabhirarcite Vrisha Shailanatha Dayite Dayanidhe || 4 ||
നിനക്ക് സുപ്രഭാതമാകട്ടെ, ഓ കമലനയനേ, പ്രസന്നമായ ചന്ദ്രസമ മുഖമുള്ളവളേ, ബ്രഹ്മ-ശങ്കര-ഇന്ദ്രന്മാരുടെ ദേവിമാരാൽ പൂജിതയേ — ഓ വൃഷ പർവതനാഥന്റെ പ്രിയേ, ദയാനിധിയേ.
अत्र्यादि सप्त ऋषयस्समुपास्य संध्यां आकाश सिंधु कमलानि मनोहराणि । आदाय पादयुग मर्चयितुं प्रपन्नाः शेषाद्रि शेखर विभो तव सुप्रभातं ॥ 5 ॥
Atryadi Sapta Rishayassamupasya Sandhyam Akasha Sindhu Kamalani Manoharani | Adaya Padayuga Marcayitum Prapannah Sheshadri Shekhara Vibho Tava Suprabhatam || 5 ||
അത്രി മുതലായ സപ്തർഷിമാർ തങ്ങളുടെ സന്ധ്യാവന്ദനം പൂർത്തിയാക്കി ആകാശഗംഗയിലെ മനോഹര താമരകൾ കൊണ്ടുവന്ന് നിന്റെ പാദയുഗളം പൂജിക്കാൻ സമീപിച്ചിരിക്കുന്നു — ഓ ശേഷാദ്രി ശിഖരത്തിന്റെ നാഥനായ വിഭോ, നിനക്ക് സുപ്രഭാതമാകട്ടെ.

Complete Translation

വെങ്കടേശ്വര സുപ്രഭാതം തിരുമലയിലെ വെങ്കടേശ്വരന്റെ (ബാലാജി) പ്രഭാത “ഉണർത്തൽ” സ്തോത്രമാണ് — ഓരോ പുലരിയിലും തിരുമല തിരുപ്പതി ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭഗവാനെ നിദ്രയിൽ നിന്ന് ഉണർത്താൻ പാടുന്നു. വിശ്വാമിത്ര മഹർഷി രാമനെ ഉണർത്തുന്ന രാമായണത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ ശ്ലോകത്തോടെയാണ് ഇത് ആരംഭിക്കുന്നത് — “കൗസല്യയുടെ സുപുത്രനായ രാമാ, പുലരി വിടരുന്നു; എഴുന്നേൽക്കൂ, ഓ പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ” — പിന്നെ ശ്ലോകം ശ്ലോകമായി ശ്രീനിവാസനോട് ഉണരാൻ പ്രാർഥിക്കുന്നു: ഋഷിമാർ ആകാശഗംഗയിലെ താമരകളുമായി ഒരുങ്ങി നിൽക്കുന്നു, ദേവന്മാരും അവരുടെ ദേവിമാരും അവിടുത്തെ പാദപൂജയ്ക്കായി കാത്തുനിൽക്കുന്നു, പക്ഷികൾ പാടുന്നു, വിളക്കുകൾ തെളിഞ്ഞു. പ്രതിവാദി ഭയങ്കര അണ്ണങ്കരാചാര്യർ രചിച്ച ഇത് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ഭക്തി-പ്രഭാതഗീതങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്; എണ്ണമറ്റ ഭക്തർ തങ്ങളുടെ ദിനം ഭഗവാനോടൊപ്പം ആരംഭിക്കാൻ ദിനവും പാരായണം ചെയ്യുന്നു.

Origin & History

Source: Sri Venkatesha Suprabhatam — sung daily at the Tirumala Tirupati temple

Author: Prativadi Bhayankara Annangaracharya (15th century)

Period: Medieval (c. 15th century)

വെങ്കടേശ്വര സുപ്രഭാതം മഹാനായ വൈഷ്ണവ ആചാര്യൻ പ്രതിവാദി ഭയങ്കര അണ്ണംഗരാചാര്യർ തിരുമലയിൽ ഭഗവാൻ വെങ്കടേശ്വരനെ ദിനംപ്രതി പ്രഭാതത്തിൽ ഉണർത്താൻ രചിച്ചതാണ്. ഇത് രാമായണത്തിൽ ഋഷി വിശ്വാമിത്രൻ ശ്രീരാമനെ ഉണർത്തിയ അതേ ശ്ലോകം സ്വീകരിച്ച് ആരംഭിക്കുന്നു, നൂറ്റാണ്ടുകളായി ക്ഷേത്രത്തിൽ ദിനത്തിലെ ആദ്യ സേവയായി പാടിവരുന്നു — ഓരോ തിരുപ്പതി തീർത്ഥാടകന്റെയും ചുണ്ടുകളിൽ കുടികൊള്ളുന്ന പ്രഭാത-ഗീതം.

Frequently Asked Questions

വെങ്കടേശ്വര സുപ്രഭാതം എന്നാൽ എന്ത്?
ഇത് തിരുമലയിലെ വെങ്കടേശ്വരന്റെ (തിരുപ്പതി ബാലാജി) പ്രഭാത "ഉണർത്തൽ" (സുപ്രഭാതം) സ്തോത്രമാണ്, ഇത് ക്ഷേത്രത്തിൽ ദിനംപ്രതി പ്രഭാതത്തിൽ ഭഗവാനെ ഉണർത്താൻ പാടുന്നു. ഇത് രാമായണത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ ശ്ലോകം "കൗസല്യാ സുപ്രജാ രാമ" യോടെ ആരംഭിച്ച് പ്രതിവാദി ഭയങ്കര അണ്ണംഗരാചാര്യരാൽ രചിക്കപ്പെട്ടു.
സുപ്രഭാതം എപ്പോഴാണ് പാരായണം ചെയ്യുന്നത്?
ദിനം ആരംഭിക്കാൻ പ്രഭാതത്തിൽ (ബ്രഹ്മ മുഹൂർത്തം), സ്നാനത്തിന് ശേഷം, ബാലാജിയുടെ പ്രതിമയ്ക്ക് മുന്നിൽ — വിശേഷിച്ച് വെങ്കടേശ്വരന്റെ ദിനമായ ശനിയാഴ്ചകളിൽ. ഇത് തിരുമല ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രഭാതത്തിലെ ആദ്യ സേവയായി നിത്യവും പാടുന്നു.
"കൗസല്യാ സുപ്രജാ രാമ" എന്നതിന്റെ അർത്ഥം എന്ത്?
ഇത് രാമായണത്തിൽ ഋഷി വിശ്വാമിത്രൻ രാമനെ ഉണർത്തുന്ന ശ്ലോകമാണ്: "ഓ രാമാ, കൗസല്യയുടെ ശ്രേഷ്ഠ പുത്രാ, കിഴക്ക് പ്രഭാതം പൊട്ടിവിടരുന്നു; എഴുന്നേൽക്കൂ, ഓ നരശ്രേഷ്ഠാ, ദേവന്മാർക്കുള്ള നിത്യ കർത്തവ്യങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ചെയ്യണം." സുപ്രഭാതം ഇത് വെങ്കടേശ്വരനെ ഉണർത്താൻ സ്വീകരിക്കുന്നു.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →