തുളസി വിവാഹ കഥ
തുളസിയുടെ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവുമായുള്ള (ശാലഗ്രാമം) പവിത്ര വിവാഹം
തുളസി വിവാഹം എന്നത് പവിത്രമായ തുളസിച്ചെടിയെ ശാലഗ്രാമ ശിലയുടെ രൂപത്തിലുള്ള ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവുമായി ചടങ്ങോടെ നടത്തുന്ന വിവാഹമാണ്. ഇത് കാർത്തിക മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ദ്വാദശി നാളിൽ, പ്രബോധിനി (ദേവുത്ഥാന) ഏകാദശിയുടെ പിറ്റേ ദിവസം നടത്തുന്നു, ഇത് ഭഗവാൻ വിഷ്ണു തന്റെ നാലുമാസത്തെ യോഗനിദ്രയിൽ നിന്ന് ഉണരുന്നതിനെയും ഹൈന്ദവ വിവാഹ ഋതുവിന്റെ ആരംഭത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. തുളസി വിവാഹം നടത്തുന്നത് കന്യാദാനം (മകളെ വിവാഹം ചെയ്തുകൊടുക്കൽ) ചെയ്യുന്നതിന് തുല്യമായ പുണ്യം നൽകുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് തുളസിയുടെ കഥയാണ്.
വൃന്ദ, പതിവ്രത
പ്രാചീന കാലത്ത് വൃന്ദ എന്നൊരു സ്ത്രീ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവൾ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ പരമഭക്തയും ശക്തനായ അസുരൻ ജലന്ധരന്റെ ഭാര്യയും ആയിരുന്നു. വൃന്ദയുടെ പാതിവ്രത്യവും തന്റെ ഭർത്താവിനോടുള്ള ഭക്തിയും (പതിവ്രതാ ധർമ്മം) അത്രമേൽ പരിപൂർണ്ണമായിരുന്നതിനാൽ അതിന്റെ ആത്മീയശക്തിയാൽ ജലന്ധരൻ അജയ്യനായിത്തീർന്നു — അവളുടെ പാതിവ്രത്യം അഖണ്ഡമായിരുന്നിടത്തോളം ഒരു ദേവനും യുദ്ധത്തിൽ അവനെ പരാജയപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
ഇതിൽ ധൈര്യം പൂണ്ട് ജലന്ധരൻ ക്രൂരനായി ദേവന്മാർക്കെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്തു, അവർക്ക് അവനെ ജയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. തങ്ങളുടെ ദുരിതത്തിൽ ദേവന്മാർ സഹായത്തിനായി ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെ ശരണം പ്രാപിച്ചു, കാരണം വൃന്ദയുടെ പാതിവ്രത്യത്തിന്റെ സംരക്ഷണം അവസാനിപ്പിച്ചാൽ മാത്രമേ ജലന്ധരനെ പരാജയപ്പെടുത്താൻ കഴിയുമായിരുന്നുള്ളൂ.
ശാപവും തുളസിയുടെ ജനനവും
ദേവന്മാരെ രക്ഷിക്കാൻ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു ജലന്ധരന്റെ രൂപം ധരിച്ചു, അങ്ങനെ വൃന്ദയുടെ ഭക്തിയുടെ ആത്മീയ കവചം ഭേദിക്കപ്പെട്ടു; ആ നിമിഷം ശിവന് യുദ്ധത്തിൽ അസുരൻ ജലന്ധരനെ വധിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. വൃന്ദ സത്യം അറിഞ്ഞപ്പോൾ, തന്റെ ദുഃഖത്തിൽ അവൾ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെ കല്ലായിത്തീരാൻ ശപിച്ചു. അവളുടെ ഭക്തിയെ മാനിച്ച് ഭഗവാൻ ആ ശാപം സ്വീകരിച്ച് ശാലഗ്രാമ ശിലയുടെ രൂപം ധരിച്ചു. വൃന്ദ തന്റെ ജീവൻ ത്യജിച്ചു, അവളുടെ ഭസ്മം വീണ സ്ഥലത്തുനിന്ന് ഒരു പവിത്രമായ ചെടി മുളച്ചു.
ഭഗവാൻ വിഷ്ണു അവളെ അനുഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് പ്രഖ്യാപിച്ചു: 'ഈ ചെടി തുളസിയാകും, എനിക്ക് എല്ലാറ്റിലും പ്രിയപ്പെട്ടത്; തുളസിയിലയില്ലാതെ ഞാൻ ഒരു നൈവേദ്യവും സ്വീകരിക്കില്ല, ഞാൻ എന്നും ശാലഗ്രാമ രൂപത്തിൽ അവൾക്കരികെ വസിക്കും.' ഇങ്ങനെ ഓരോ വർഷവും തുളസിയുടെയും ശാലഗ്രാമത്തിന്റെയും (വിഷ്ണു) വിവാഹം തുളസി വിവാഹമായി സ്നേഹപൂർവ്വം ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു, ഇത് വൃന്ദയുടെ പവിത്രതയെയും ഭക്തിയെയും ആദരിക്കുന്നു. ഇന്നും എല്ലാ ഹൈന്ദവ ഭവനത്തിലും തുളസി ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു, എല്ലാ പൂജയിലും അവളുടെ ഇല ഭഗവാന് സമർപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
The Fruit of the Vrat
തുളസി വിവാഹം നടത്തുന്നത് കന്യാദാനത്തിന്റെ മഹാപുണ്യം, ദാമ്പത്യ സുഖം, കുടുംബ ക്ഷേമം, ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ വിശേഷ കൃപ എന്നിവ നൽകുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. തുളസിച്ചെടിയെ ദിവസവും ആരാധിക്കുന്നതും വെള്ളമൊഴിക്കുന്നതും വീടിന് ആരോഗ്യം, സമാധാനം, സമൃദ്ധി എന്നിവ നൽകുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
Mantras & Aarti for this Puja
Frequently Asked Questions
When is Tulsi Vivah performed?
On the Dwadashi of the bright fortnight of Kartik — the day after Prabodhini (Devutthana) Ekadashi, usually in November. It marks Lord Vishnu's awakening from Chaturmas and the start of the auspicious wedding season.
What is the merit of performing Tulsi Vivah?
It is said to grant the same punya as the kanyadaan (giving away of a daughter in marriage); couples without a daughter especially perform it. It also brings marital harmony and the grace of Lord Vishnu.
Why is Tulsi so sacred to Lord Vishnu?
By the Lord's own blessing, Tulsi — who was Vrinda, the supremely devoted wife — became dearest to Him; no offering to Vishnu is considered complete without a Tulsi leaf, and He dwells eternally as the Shaligram beside her.