Mantra.Tips
🏇

खाटू श्याम जी मंत्र आणि फाल्गुन मेळा — श्याम बाबांची उपासना

खाटू श्याम जींना भीमाचा नातू बर्बरीक यांचा कलियुग अवतार म्हणून पूजले जाते; त्यांनी आपले मस्तक अर्पण केले आणि कृष्णाकडून स्वतःच्याच नावाने, श्याम, पूजले जाण्याचा आशीर्वाद मिळवला. "हारे का सहारा" (हरलेल्यांचा आधार) म्हणून ओळखले जाणारे ते राजस्थान आणि उत्तर भारतातील सर्वात प्रिय देवतांपैकी एक आहेत. खाटू येथील फाल्गुन मेळ्याला लाखो लोक येतात. हे खाटू श्याम जींसाठीचे मंत्र आणि प्रार्थना आहेत.

खाटू श्याम आरती

श्याम बाबांची प्रिय आरती, खाटू येथे आणि घरोघरी सकाळी व संध्याकाळी गायली जाते — "ओम जय श्री श्याम हरे". खाटू श्याम जींसमोर भक्तिभावाने दीप ओवाळा.

Khatu Shyam Aarti

ॐ जय श्री श्याम हरे बाबा जय श्री श्याम हरे ।

खाटू श्याम चालीसा

चाळीस चरणांची खाटू श्याम चालीसा, असहायांना आश्रय देणाऱ्या आणि इच्छा पूर्ण करणाऱ्या श्याम बाबांच्या कृपेसाठी पठण केली जाते.

Khatu Shyam Chalisa

श्री गुरु चरण ध्यान धर,सुमिरि सच्चिदानन्द।

श्याम बाबा मंत्र

"ओम श्याम देवाय नमः" आणि "हारे का सहारा बाबा श्याम हमारा" प्रेमाने म्हणा — खाटू श्याम, कृष्णाचे रूप असल्याने, भक्तांच्या हाकेला प्रतिसाद देतात.

Khatu Shyam Aarti

ॐ जय श्री श्याम हरे बाबा जय श्री श्याम हरे ।

कृष्ण प्रार्थना — श्यामच कृष्ण आहे

बर्बरीकाला कृष्णाचे स्वतःचे नाव "श्याम" मिळाल्याने, कृष्ण आरती आणि कृष्ण चालीसा पठण करा आणि "ओम नमो भगवते वासुदेवाय" जप करा, कारण खाटू श्याम म्हणजे स्वतः कृष्णच.

Krishna Aarti — Aarti Kunj Bihari Ki

आरती कुंजबिहारी की।

Krishna Chalisa

बंशी शोभित कर मधुर, नील जलद तन श्याम।

Achyutam Keshavam

अच्युतम् केशवम् रामनारायणम्

Frequently Asked Questions

खाटू श्याम जी कोण आहेत?
खाटू श्याम जी म्हणजे बर्बरीक, भीमाचा नातू आणि घटोत्कचाचा पुत्र, महाभारतातील एक महाबलवान योद्धा. त्यांनी हरणाऱ्या बाजूसाठी लढण्याची प्रतिज्ञा केली; यामुळे युद्धाचा कल फिरू नये म्हणून कृष्णाने दानात त्यांचे मस्तक मागितले. त्यांच्या बलिदानाने प्रसन्न होऊन कृष्णाने आशीर्वाद दिला की कलियुगात ते कृष्णाच्या स्वतःच्या नावाने, श्याम — "हारे का सहारा", हरलेल्यांचा आधार म्हणून — पूजले जातील.
खाटू श्याम फाल्गुन मेळा 2026 कधी आहे?
भव्य फाल्गुन मेळा राजस्थानातील सीकर जिल्ह्यातील खाटू येथे, फाल्गुन महिन्यात (फेब्रुवारी–मार्च), फाल्गुन शुक्ल एकादशी ते द्वादशी दरम्यान भरतो — हा बर्बरीकाचे मस्तक प्रकट झाल्याचा दिवस मानला जातो. मेळ्यादरम्यान लाखो भक्त पायी खाटूला जातात. खाटू श्यामाची एकादशी आणि दर महिन्याच्या शुक्ल द्वादशीला विशेष पूजा होते.
खाटू श्याम जींसाठी कोणता मंत्र म्हणावा?
"ओम श्याम देवाय नमः" आणि "हारे का सहारा बाबा श्याम हमारा" म्हणा, खाटू श्याम चालीसा पठण करा आणि खाटू श्याम आरती करा. श्यामच कृष्ण असल्याने, "ओम नमो भगवते वासुदेवाय" देखील जप करा आणि श्याम भजने गा.
खाटू श्याम जींना काय अर्पण केले जाते?
भक्त निशाण (त्रिकोणी ध्वज), चूरमा, खीर-चूरमा, पंचामृत, अत्तर (सुगंध), आणि विशेषतः श्यामाशी संबंधित निळे-पांढरे रंग व मोरपिसे अर्पण करतात. अनेक जण निशाण घेऊन खाटूपर्यंत पदयात्रा करतात. "खाटू श्याम महाराज की जय" चा जयघोष मंदिरात निनादतो.

More Festival Guides