Mantra.Tips
Durga Saptashati · Uttama Charita · Chapter 13 / 13

सुरथवैश्ययोर्वरप्रदान

Suratha-Vaiśyayor Varapradāna

The Granting of Boons to Suratha and the Merchant · 23 verses

Listen to recitation

🌐 Read in your language

Chapter Summary

ସମାପନ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭର କଥାକୁ ଫେରିଆସେ ଏବଂ ଠିକ୍ ସାତ ଶହ ଶ୍ଳୋକରେ ସପ୍ତଶତୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରେ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେବୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହିବା ପରେ, ମେଧସ୍ ଋଷି ସୁରଥ ମହାରାଜାଙ୍କୁ ପରମ ଦେବୀଙ୍କ ଶରଣ ନେବାକୁ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତି; ଯାହାଙ୍କ ମାୟାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୋହିତ ହୁଅନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲେ ଭୋଗ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ସେହି ଦେବୀଙ୍କ। ସେହି ରାଜା ଏବଂ ସମାଧି ନାମକ ବୈଶ୍ୟ ଗୋଟିଏ ନଦୀତୀରକୁ ଯାଇ, ମାଟିରେ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରତିମା ଗଢ଼ି, ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ପୁଷ୍ପରେ, ଅଗ୍ନିରେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟସଂଯମରେ ତାଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରନ୍ତି; ନିଜ ରକ୍ତରେ ଛିଞ୍ଚା ବଳିକୁ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି। ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଚଣ୍ଡିକା ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହୋଇ ଉଭୟଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ବର ଦେବାକୁ କୁହନ୍ତି: ଏବେ ବି ସଂସାରର ବନ୍ଧନରେ ଥିବା ସୁରଥ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ଫେରି ପାଇବାକୁ ଏବଂ ଆଗାମୀ ଜନ୍ମରେ ତାହା ଅବିନଶ୍ୱର ହେବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଜାତ ସାବର୍ଣି ମନୁ ହେବେ ବୋଲି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଆଯାଏ; ଆସକ୍ତିରହିତ ବୈଶ୍ୟ 'ମୁଁ' ଏବଂ 'ମୋର' ଏହି ସମସ୍ତକୁ ବିଲୀନ କରିଦେଉଥିବା ଜ୍ଞାନ ଚାହାନ୍ତି। ଉଭୟଙ୍କୁ ବର ଦେଇ ଦେବୀ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୁଅନ୍ତି - ଏହିପରି ଦେବୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହୁଏ।

Dhyāna — Opening Meditation

बालार्कमण्डलाभासां चतुर्बाहुं त्रिलोचनाम् पाशाङ्कुशवराभीतिर्धारयन्तीं शिवां भजे

oṃ bālārkamaṇḍalābhāsāṃ caturbāhuṃ trilocanām pāśāṅkuśavarābhītirdhārayantīṃ śivāṃ bhaje

I worship the auspicious Devi (Shiva), radiant as the orb of the rising sun, four-armed and three-eyed, who holds the noose and the goad and shows the gestures of boon-giving (vara) and fearlessness (abhaya).

🔊 Tap any word to hear it — or ▶ to recite a shloka

13.1

ऋषिरुवाच एतत्ते कथितं भूप देवीमाहात्म्यमुत्तमम् एवं प्रभावा सा देवी ययेदं धार्यते जगत्

oṃ ṛṣiruvāca etatte kathitaṃ bhūpa devīmāhātmyamuttamam evaṃ prabhāvā sā devī yayedaṃ dhāryate jagat

Meaning(ଓଁ। ଋଷି କହିଲେ:) 'ହେ ରାଜା, ଦେବୀଙ୍କ ଏହି ପରମ ମହିମା (ଦେବୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟ) ତୁମକୁ କୁହାଗଲା। ଏହି ଜଗତକୁ ଯିଏ ଧାରଣ କରି ରଖିଛନ୍ତି ସେହି ଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତି ଏହିପରି।

13.2

विद्या तथैव क्रियते भगवद्विष्णुमायया तया त्वमेष वैश्यश्च तथैवान्ये विवेकिनः

vidyā tathaiva kriyate bhagavadviṣṇumāyayā tayā tvameṣa vaiśyaśca tathaivānye vivekinaḥ

Meaningଏବଂ ବିଦ୍ୟା ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ଭଗବାନଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ହୁଏ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ, ଏହି ବୈଶ୍ୟ, ଏବଂ ସେହିପରି ଅନ୍ୟମାନେ, ବିବେକୀମାନେ ମଧ୍ୟ —

13.3

मोह्यन्ते मोहिताश्चैव मोहमेष्यन्ति चापरे तामुपैहि महाराज शरणं परमेश्वरीम्

mohyante mohitāścaiva mohameṣyanti cāpare tāmupaihi mahārāja śaraṇaṃ parameśvarīm

Meaningମୋହିତ ହୁଅନ୍ତି; (ଅନ୍ୟମାନେ) ମୋହିତ ହୋଇଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଆହୁରି ଅନ୍ୟମାନେ ମୋହ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ। ହେ ମହାରାଜ, ପରମ ଈଶ୍ୱରୀ ସେହି ଦେବୀଙ୍କ ଶରଣ ନିଅ।

13.4

आराधिता सैव नृणां भोगस्वर्गापवर्गदा

ārādhitā saiva nṛṇāṃ bhogasvargāpavargadā

Meaningସେ ସ୍ୱୟଂ, ଆରାଧିତ ହେଲେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଭୋଗ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ (ଭୋଗ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଅପବର୍ଗ) ଦାନକାରିଣୀ ହୁଅନ୍ତି।'

13.5

मार्कण्डेय उवाच इति तस्य वचः श्रुत्वा सुरथः नराधिपः

mārkaṇḍeya uvāca iti tasya vacaḥ śrutvā surathaḥ sa narādhipaḥ

Meaning(ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ:) ତାଙ୍କ (ଋଷିଙ୍କ) ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଶାସକ ସେହି ସୁରଥ,

13.6

प्रणिपत्य महाभागं तमृषिं संशितव्रतम् निर्विण्णोऽतिममत्वेन राज्यापहरणेन

praṇipatya mahābhāgaṃ tamṛṣiṃ saṃśitavratam nirviṇṇo'timamatvena rājyāpaharaṇena ca

Meaningଦୃଢ଼ବ୍ରତ ସେହି ପରମ ଧନ୍ୟ ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି — ଅତ୍ୟଧିକ ଆସକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ଅପହୃତ ହେବାରୁ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ —

13.7

जगाम सद्यस्तपसे वैश्यो महामुने सन्दर्शनार्थमम्बाया नदीपुलिनमास्थितः

jagāma sadyastapase sa ca vaiśyo mahāmune sandarśanārthamambāyā nadīpulinamāsthitaḥ

Meaningତୁରନ୍ତ ତପସ୍ୟା (କରିବାକୁ) ଗଲା; ହେ ମହର୍ଷି, ସେହି ବୈଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅମ୍ବାଙ୍କ (ମାତାଙ୍କ) ଦର୍ଶନ ପାଇବା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ନଦୀତୀରର ବାଲିଚରରେ ଠିଆ ହେଲା।

13.8

वैश्यस्तपस्तेपे देवीसूक्तं परं जपन् तौ तस्मिन् पुलिने देव्याः कृत्वा मूर्तिं महीमयीम्

sa ca vaiśyastapastepe devīsūktaṃ paraṃ japan tau tasmin puline devyāḥ kṛtvā mūrtiṃ mahīmayīm

Meaningଏବଂ ସେହି ବୈଶ୍ୟ ପରମ ଦେବୀସୂକ୍ତ (ସ୍ତୋତ୍ର) ଜପ କରୁ କରୁ ତପସ୍ୟା କଲା। ସେମାନେ ଉଭୟ ସେହି ବାଲିଚରରେ ଦେବୀଙ୍କ ମୃଣ୍ମୟ ପ୍ରତିମା ଗଢ଼ି,

13.9

अर्हणां चक्रतुस्तस्याः पुष्पधूपाग्नितर्पणैः निराहारौ यतात्मानौ तन्मनस्कौ समाहितौ

arhaṇāṃ cakratustasyāḥ puṣpadhūpāgnitarpaṇaiḥ nirāhārau yatātmānau tanmanaskau samāhitau

Meaningପୁଷ୍ପରେ, ଧୂପରେ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରରେ ଓ ତର୍ପଣରେ ତାଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲେ; ଆହାର ତ୍ୟାଗ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟସଂଯମରେ, ନିଜ ମନ ତାଙ୍କଠାରେ ସ୍ଥିର କରି, ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ,

13.10

ददतुस्तौ बलिं चैव निजगात्रासृगुक्षितम् एवं समाराधयतोस्त्रिभिर्वर्षैर्यतात्मनोः

dadatustau baliṃ caiva nijagātrāsṛgukṣitam evaṃ samārādhayatostribhirvarṣairyatātmanoḥ

Meaningସେମାନେ ଉଭୟ ନିଜ ନିଜ ଶରୀରରୁ ବାହାରିଥିବା ରକ୍ତ ଛିଞ୍ଚି ବଳି ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରିୟସଂଯମୀ ସେହି ଉଭୟ ଏହିପରି ତାଙ୍କୁ ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ଆରାଧନା କରନ୍ତେ,

13.11

परितुष्टा जगद्धात्री प्रत्यक्षं प्राह चण्डिका

parituṣṭā jagaddhātrī pratyakṣaṃ prāha caṇḍikā

Meaningଜଗତକୁ ଧାରଣକାରିଣୀ ଚଣ୍ଡିକା, ଅତିଶୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ନିଜ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ:

13.12

देव्युवाच यत्प्रार्थ्यते त्वया भूप त्वया कुलनन्दन मत्तस्तत्प्राप्यतां सर्वं परितुष्टा ददामिते

devyuvāca yatprārthyate tvayā bhūpa tvayā ca kulanandana mattastatprāpyatāṃ sarvaṃ parituṣṭā dadāmite

Meaning(ଦେବୀ କହିଲେ:) 'ହେ ରାଜା, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ହେ ତୁମ କୁଳର ଆନନ୍ଦଦାତା, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଯାହା ପ୍ରାର୍ଥିତ ହେଉଅଛି — ତାହା ସମସ୍ତ ମୋଠାରୁ ଗ୍ରହଣ କର; ଅତିଶୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତାହା ତୁମକୁ ପ୍ରଦାନ କରୁଅଛି।'

13.13

मार्कण्डेय उवाच ततो वव्रे नृपो राज्यमविभ्रंश्यन्यजन्मनि अत्रैव निजं राज्यं हतशत्रुबलं बलात्

mārkaṇḍeya uvāca tato vavre nṛpo rājyamavibhraṃśyanyajanmani atraiva ca nijaṃ rājyaṃ hataśatrubalaṃ balāt

Meaning(ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ:) ସେତେବେଳେ ସେହି ରାଜା ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ଅବିନଶ୍ୱର ରାଜ୍ୟ, ଏବଂ ଏଠାରେ ହିଁ, ନିଜ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ବଳକୁ ବଳପୂର୍ବକ ନଷ୍ଟ କରି, ନିଜ ରାଜ୍ୟ ବରଣ କଲା।

13.14

सोऽपि वैश्यस्ततो ज्ञानं वव्रे निर्विण्णमानसः ममेत्यहमिति प्राज्ञः सङ्गविच्युतिकारकम्

so'pi vaiśyastato jñānaṃ vavre nirviṇṇamānasaḥ mametyahamiti prājñaḥ saṅgavicyutikārakam

Meaningଏବଂ ସେହି ବୈଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ, ବିରକ୍ତ ମନର ସେହି ଜ୍ଞାନୀ, ଜ୍ଞାନ ବରଣ କଲା — 'ମୋର' ଓ 'ମୁଁ' ଏହି ଭାବନାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଯାହା ଦୂର କରିଦିଏ ସେହି ଜ୍ଞାନକୁ।

13.15

देव्युवाच स्वल्पैरहोभिर्नृपते स्वं राज्यं प्राप्स्यते भवान्

devyuvāca svalpairahobhirnṛpate svaṃ rājyaṃ prāpsyate bhavān

Meaning(ଦେବୀ କହିଲେ:) 'ହେ ରାଜା, ଅଳ୍ପ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।

13.16

हत्वा रिपूनस्खलितं तव तत्र भविष्यति

hatvā ripūnaskhalitaṃ tava tatra bhaviṣyati

Meaningତୁମ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି, ତାହା ସେଠାରେ ତୁମର ହେବ, ଅବିନଶ୍ୱର ଭାବେ।

13.17

मृतश्च भूयः सम्प्राप्य जन्म देवाद्विवस्वतः

mṛtaśca bhūyaḥ samprāpya janma devādvivasvataḥ

Meaningଏବଂ, ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇ, ବିବସ୍ୱାନ ଦେବ (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କଠାରୁ ପୁନର୍ବାର ଜନ୍ମ ଲାଭ କରି,

13.18

सावर्णिको मनुर्नाम भवान्भुवि भविष्यति

sāvarṇiko manurnāma bhavānbhuvi bhaviṣyati

Meaningତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ସାବର୍ଣି ନାମକ ମନୁ ହେବ।

13.19

वैश्यवर्य त्वया यश्च वरोऽस्मत्तोऽभिवाञ्छितः

vaiśyavarya tvayā yaśca varo'smatto'bhivāñchitaḥ

Meaningଏବଂ, ହେ ବୈଶ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୋଠାରୁ ଅଭିଳଷିତ ବରଟିକୁ —

13.20

तं प्रयच्छामि संसिद्ध्यै तव ज्ञानं भविष्यति

taṃ prayacchāmi saṃsiddhyai tava jñānaṃ bhaviṣyati

Meaningତୁମ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ତାହା ମୁଁ ପ୍ରଦାନ କରୁଅଛି: ତୁମକୁ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।'

13.21

मार्कण्डेय उवाच इति दत्त्वा तयोर्देवी यथाभिलषितं वरम्

mārkaṇḍeya uvāca iti dattvā tayordevī yathābhilaṣitaṃ varam

Meaning(ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ:) ଏହିପରି ସେହି ଉଭୟଙ୍କୁ ଯାହାର ଯେପରି ଅଭିଳଷିତ ବର ତାହାକୁ ସେପରି ପ୍ରଦାନ କରି, ସେହି ଦେବୀ

13.22

बभूवान्तर्हिता सद्यो भक्त्या ताभ्यामभिष्टुता एवं देव्या वरं लब्ध्वा सुरथः क्षत्रियर्षभः

babhūvāntarhitā sadyo bhaktyā tābhyāmabhiṣṭutā evaṃ devyā varaṃ labdhvā surathaḥ kṣatriyarṣabhaḥ

Meaningସେହି ଉଭୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତିରେ ସ୍ତୁତ ହୋଇ, ତୁରନ୍ତ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ଏହିପରି ଦେବୀଙ୍କଠାରୁ ବର ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, କ୍ଷତ୍ରିୟଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁରଥ,

13.23

सूर्याज्जन्म समासाद्य सावर्णिर्भविता मनुः

sūryājjanma samāsādya sāvarṇirbhavitā manuḥ

Meaningସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମ ଲାଭ କରି, (ଅଷ୍ଟମ) ମନୁ ସାବର୍ଣି ହେବ।