ଆଲସ୍ୟଂ ହି ମନୁଷ୍ୟାଣାଂ ଶରୀରସ୍ଥୋ ମହାନ୍ ରିପୁଃ — Word-by-Word Meaning
आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थो महान् रिपुः
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
आलस्यम्
ālasyam
ଆଳସ୍ୟ, ଅକର୍ମଣ୍ୟତା, ଶିଥିଳତା
हि
hi
ନିଶ୍ଚୟ, ବସ୍ତୁତଃ
मनुष्याणाम्
manuṣyāṇām
ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର, ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ
शरीरस्थः
śarīrasthaḥ
ଶରୀର ଭିତରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଭିତରେ ନିବାସ କରୁଥିବା
महान् रिपुः
mahān ripuḥ
ଗୋଟିଏ ମହାନ ଶତ୍ରୁ
न अस्ति
na asti
ନାହିଁ, ବିଦ୍ୟମାନ ନୁହେଁ
उद्यमसमः
udyama-samaḥ
ଉଦ୍ୟମ/ପରିଶ୍ରମ ସମାନ
बन्धुः
bandhuḥ
ବନ୍ଧୁ, ସମ୍ବନ୍ଧୀ, ସହାୟକ
कृत्वा
kṛtvā
ତାହାକୁ କରି/ଅଭ୍ୟାସ କରି
यम्
yam
ଯେଉଁ (ଉଦ୍ୟମ) କୁ
न अवसीदति
na avasīdati
ମନୁଷ୍ୟ ପତନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ
Complete Translation
ଆଳସ୍ୟ ହିଁ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଶରୀରରେ ଅବସ୍ଥିତ ମହାନ ଶତ୍ରୁ; ଉଦ୍ୟମ (ପରିଶ୍ରମ) ସମାନ କୌଣସି ବନ୍ଧୁ ନାହିଁ, ଯାହାକୁ କରି ମନୁଷ୍ୟ କଦାପି ପତନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହି ଚାଣକ୍ୟ-ନୀତିର ଶ୍ଳୋକ ଆଳସ୍ୟକୁ ଭିତରେ ଲୁଚିଥିବା ଶତ୍ରୁ ରୂପେ ଚିହ୍ନଟ କରେ ଏବଂ ନିରନ୍ତର ପରିଶ୍ରମକୁ ସଫଳତାର ମାର୍ଗର ସଚ୍ଚା ମିତ୍ର ରୂପେ ଘୋଷଣା କରେ।
Origin & History
Source: Chanakya Niti (Subhashita)
Author: Attributed to Chanakya (Kautilya)
Period: Classical Sanskrit literature (Mauryan era tradition, c. 4th century BCE onward)
ଚାଣକ୍ୟ, ମହାନ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଓ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରର ରଚୟିତା, ଚାଣକ୍ୟ-ନୀତି ପରମ୍ପରାରେ ବ୍ୟାବହାରିକ ଜ୍ଞାନ, ଶାସନ ଓ ଆତ୍ମ-ଅନୁଶାସନ ଉପରେ ଅନେକ ସାରଗର୍ଭିତ ଶ୍ଳୋକ ପାଇଁ କୃତିତ୍ୱ ପାଆନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ଳୋକ ତାଙ୍କ ବାରମ୍ବାର ଦୋହରାଯାଇଥିବା ବିଷୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ — ଯେ ପରିଶ୍ରମ ସଫଳତାର ଭିତ୍ତି। ଆଳସ୍ୟକୁ ଶରୀରରେ ବାସ କରୁଥିବା ଶତ୍ରୁ ରୂପେ ଦର୍ଶାଇ, ଏହା ନିରନ୍ତର ପରିଶ୍ରମକୁ ପତନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସବୁଠାରୁ ନିଶ୍ଚିତ ରକ୍ଷା ରୂପେ ଆଗ୍ରହ କରେ।
Frequently Asked Questions
ଆଲସ୍ୟଂ ହି ମନୁଷ୍ୟାଣାଂ ର ଅର୍ଥ କଣ?▼
ଏହାର ଅର୍ଥ 'ଆଳସ୍ୟ ହିଁ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ (ମହାନ ଶତ୍ରୁ)।' ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ଳୋକ ଆଳସ୍ୟକୁ ଶରୀରରେ ଅବସ୍ଥିତ ମହାନ ଶତ୍ରୁ ରୂପେ ଦର୍ଶାଏ, ଏବଂ ଉଦ୍ୟମ (ପରିଶ୍ରମ) କୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମିତ୍ର କହେ, କାରଣ ଯିଏ ପରିଶ୍ରମ କରେ ସେ କଦାପି ପତନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଏହି ଶ୍ଳୋକ କେଉଁଠାରୁ?▼
ଏହା ଚାଣକ୍ୟ ପରମ୍ପରା ତଥା ବ୍ୟାପକ ସଂସ୍କୃତ ସୁଭାଷିତ ସାହିତ୍ୟ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଗୋଟିଏ ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ ନୀତି-ଶ୍ଳୋକ, ଯାହା ପରିଶ୍ରମ ଓ ଆଳସ୍ୟର ବିପଦ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ସନ୍ଦେଶ ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଉଦ୍ଧୃତ ହୁଏ।
ଏହି ସୁଭାଷିତର ମୁଖ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କଣ?▼
ଯେ ଆମର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶତ୍ରୁ ଆମ ଭିତରର ଆଳସ୍ୟ, ଏବଂ ଆମର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମିତ୍ର ଆମ ନିଜର ନିରନ୍ତର ପରିଶ୍ରମ। ଉଦ୍ୟମ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ବିଫଳତାରୁ ରକ୍ଷା କରେ, ଆଳସ୍ୟ ପତନ ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଏ — ତେଣୁ ଆମେ ଆଳସ୍ୟ ବଦଳରେ ପରିଶ୍ରମ ବାଛିବା ଉଚିତ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →